శివపురాణమ్

వధార్థే తారకాఖ్యస్య దైత్యేన్ద్రస్యేన్ద్రవిద్విషః బ్రహ్మణాభ్యర్థితో దేవో మన్దరాన్తఃపురం గతః

ఇంద్రునికి శత్రువైన తారకాసురుడి సంహారానికి, బ్రహ్మదేవుడు కోరగా, ఆ దేవుడు మందర పర్వతంలోని అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించాడు.

విహృత్య సుచిరం దేవ్యా విహారా ఽతిప్రసఙ్గతః రసాం రసాతలం నీతామివ కృత్వాభిధాం తతః

అక్కడ, దేవితో ఎంతో కాలం ఆనందంగా విహరించి, సుఖంలో మునిగి, ఆమెను రసాతలంలోకి తీసుకెళ్లినట్లుగా 'రసా' అనే పేరు పెట్టాడు.

దేవీం చ వంచయంస్తస్యాం స్వవీర్యమతిదుర్వహమ్ అవిసృజ్య విసృజ్యాగ్నౌ హవిః పూతమివామృతమ్

అక్కడ ఆ దేవిని మోసం చేసి, తన బలమైన వీర్యాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. కానీ, హవిస్సును అగ్నిలో పోసినట్టు, అమృతంలా పవిత్రంగా విడిచాడు.

గంగాదిష్వపి నిక్షిప్య వహ్నిద్వారా తదంశతః తత్సమాహృత్య శనకైస్తోకంస్తోకమితస్తతః

ఆ వీర్యాన్ని గంగా మొదలైన నదుల్లో, అగ్ని ద్వారా కొంత భాగంగా ఉంచి, అక్కడక్కడా నుండి కొద్దిగా కొద్దిగా సేకరించాడు.

స్వాహయా కృత్తికారూపాత్స్వభర్త్రా రమమాణయా సువర్ణీభూతయా న్యస్తం మేరౌ శరవణే క్వచిత్

స్వాహా, కృత్తికా నక్షత్రాల రూపంలో తన భర్తతో ఆనందిస్తూ, బంగారు వర్ణంగా మారి, ఆ వీర్యాన్ని మేరు పర్వతంలోని శరవణంలో ఉంచింది.

సందీపయిత్వా కాలేన తస్య భాసా దిశో దశ రఞ్జయిత్వా గిరీన్సర్వాన్కాంచనీకృత్య మేరుణా

కాలక్రమంలో, ఆ తేజస్సుతో పది దిక్కులను ప్రకాశింపజేసి, అన్ని పర్వతాలను మెరుపుతో రంగులుగా మార్చి, మేరు వర్ణంతో బంగారు చేసాడు.

తతశ్చిరేణ కాలేన సంజాతే తత్ర తేజసి కుమారే సుకుమారాంగే కుమారాణాం నిదర్శనే

అంతటి కాలం తరువాత, ఆ తేజస్సులోంచి అక్కడ ఒక కుమారుడు జన్మించాడు. అతని అవయవాలు మృదువుగా, బాలురలో ఆదర్శంగా ఉన్నాడు.

తచ్ఛైశవం స్వరూపం చ తస్య దృష్ట్వా మనోహరమ్ సహ దేవసురైర్లోకైర్విస్మితే చ విమోహితే

ఆ కుమారుని ఆకర్షణీయమైన బాల్యరూపాన్ని చూసి, దేవతలు, అసురులు, అన్ని లోకాలు ఆశ్చర్యంతో, మోహంతో చూశారు.

దేవో ఽపి స్వయమాయాతః పుత్రదర్శనలాలసః సహ దేవ్యాంకమారోప్య తతో ఽస్య స్మేరమాననమ్

ఆ దేవుడు తానే వచ్చి, తన కుమారుణ్ని చూడాలని ఆకాంక్షించి, దేవితో కలిసి ఆమె మడిలో పెట్టుకుని, కుమారుని ముఖంలో చిరునవ్వు వెలిగింది.

పీతామృతమివ స్నేహవివశేనాన్తరాత్మనా దేవేష్వపి చ పశ్యత్సు వీతరాగైస్తపస్విభిః

అతని హృదయం ప్రేమతో మునిగి, అమృతం తాగినట్టు ఆనందంగా, దేవతలు, విరక్తులైన తపస్వులు చూస్తుండగా ఆనందించాడు.

స్వస్య వక్షఃస్థలే స్వైరం నర్తయిత్వా కుమారకమ్ అనుభూయ చ తత్క్రీడాం సంభావ్య చ పరస్పరమ్

తన ఛాతిపై కుమారుణ్ని స్వేచ్ఛగా నాట్యం చేయించి, అతని ఆటలను ఆస్వాదించి, పరస్పరం ప్రేమతో చూసుకున్నారు.

స్తన్యమాజ్ఞాపయన్దేవ్యాః పాయయిత్వామృతోపమమ్ తవావతారో జగతాం హితాయేత్యనుశాస్య చ

దేవికి ఆజ్ఞాపించి, ఆమె పాలు అమృతంలా కుమారుణ్ని తాగించగా, 'నీ అవతారం లోకాల మేలుకోసం' అని ఉపదేశించాడు.

స్వయన్దేవశ్చ దేవీ చ న తృప్తిముపజగ్మతుః తతః శక్రేణ సంధాయ బిభ్యతా తారకాసురాత్

అయినా దేవుడు, దేవి ఇద్దరూ తృప్తి పొందలేదు. అప్పుడు ఇంద్రుడు, తారకాసురుడిని భయపడి, ఏర్పాటుచేశాడు.

కారయిత్వాభిషేకం చ సేనాపత్యే దివౌకసామ్ పుత్రమన్తరతః కృత్వా దేవేన త్రిపురద్విషా

దేవతల సేనాధిపతిగా అభిషేకం చేయించి, కుమారుణ్ని వారి మధ్య ఉంచి, త్రిపురాసురునికి శత్రువైన దేవుడు ఆ కార్యాన్ని నిర్వహించాడు.

స్వయమంతర్హితేనైవ స్కన్దమిన్ద్రాదిరక్షితమ్ తచ్ఛక్త్యా క్రౌఞ్చభేదిన్యా యుధి కాలాగ్నికల్పయా

ఆయన తానే కనబడకుండా ఉండి, ఇంద్రుడు మొదలైనవారితో కలిసి స్కందుణ్ని రక్షించాడు. క్రౌంచపర్వతాన్ని ఛేదించే శక్తితో, కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన ఆయుధంతో యుద్ధంలో రక్షించాడు.

ఛేదితం తారకస్యాపి శిరశ్శక్రభియా సహ స్తుతిం చక్రుర్విశేషేణ హరిధాతృముఖాః సురాః

తారకాసురుని తలను ఇంద్రుడు భయంతో కోసినప్పుడు, హరిదేవుడు, ధాతృదేవుడు మొదలైన దేవతలు ప్రత్యేకంగా మహిమను స్తుతించారు.

తథా రక్షోధిపః సాక్షాద్రావణో బలగర్వితః ఉద్ధరన్స్వభుజైర్దీర్ఘైః కైలాసం గిరిమాత్మనః

అలాగే రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన బలంపై గర్వంతో, తన పొడవైన చేతులతో కైలాసపర్వతాన్ని ఎత్తేందుకు ప్రయత్నించాడు.

తదాగో ఽసహమానస్య దేవదేవస్య శూలినః పదాంగుష్ఠపరిస్పన్దాన్మమజ్జ మృదితో భువి

అప్పుడు దేవదేవుడు, త్రిశూలధారి, ఆ సహించలేక తన పెద్దవేలితో కొద్దిగా నొక్కడంతో ఆ పర్వతం భూమిలోకి మునిగిపోయింది.

బటోః కేనచిదర్థేన స్వాశ్రితస్య గతాయుషః త్వరయాగత్య దేవేన పాదాంతం గమితోన్తకః

ఏదో ఒక కారణంతో, యమధర్మరాజు తన ఆశ్రయాన్ని పొందిన ఒక భక్తుని ప్రాణాన్ని త్వరగా తీసుకొని దేవుని పాదాల దగ్గరకు తీసుకెళ్లాడు.

స్వవాహనమవిజ్ఞాయ వృషేన్ద్రం వడవానలః సగలగ్రహమానీతస్తతో ఽస్త్యేకోదకం జగత్

తన వాహనమైన వృషభాన్ని గుర్తించక, వడవాగ్నిని అన్ని గ్రహాలను పట్టుకొని తీసుకొచ్చాడు. అందువల్ల లోకంలో ఒక్కటే నీరు ఉంది.

అలోకవిదితైస్తైస్తైర్వృత్తైరానన్దసున్దరైః అంగహారస్వసేనేదమసకృచ్చాలితం జగత్

ప్రపంచానికి తెలియని ఆ అద్భుతమైన, ఆనందదాయకమైన కార్యాల వల్ల, ఈ జగత్తు దాని సహచరులతో కలిసి ఎన్నోసార్లు కదిలింది.

శాన్త ఏవ సదా సర్వమనుగృహ్ణాతి చేచ్ఛివః సర్వాణి పూరయేదేవ కథం శక్తేన మోచయేత్

శివుడు ఎప్పుడూ శాంతంగా ఉండి అందరికీ అనుగ్రహిస్తే, తన శక్తితో ఎవరికైనా విమోచనం ఎలా కలుగుతుంది?

అనాదికర్మ వైచిత్ర్యమపి నాత్ర నియామకమ్ కారణం ఖలు కర్మాపి భవేదీశ్వరకారితమ్

ఆది లేని కర్మల వైవిధ్యం ఇక్కడ నిర్ణయకారణం కాదు; కర్మ కూడా ప్రభువు చేత చేయించబడుతుంది.

కిమత్ర బహునోక్తేన నాస్తిక్యం హేతుకారకమ్ యథా హ్యాశు నివర్తేత తథా కథయ మారుత

ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు? నాస్తికత్వం కారణం కాదు. వాయువూ! అది త్వరగా ఎలా పోతుందో చెప్పు.

స్థనే సంశయితం విప్రా భవద్భిర్హేతుచోదితైః జిజ్ఞాసా హి న నాస్తిక్యం సాధయేత్సాధుబుద్ధిషు

బ్రాహ్మణులారా! మీరు కారణాలతో అడిగిన సందేహాలు సరిగానే ఉన్నాయి. విచారణ వల్ల మంచి మనసున్నవారిలో నాస్తికత్వం ఏర్పడదు.

ప్రమణమత్ర వక్ష్యామి సతామ్మోహనివర్తకమ్ అసతాం త్వన్యథాభావః ప్రసాదేన వినా ప్రభోః

ఇక్కడ సత్యజనుల మాయను తొలగించే ప్రామాణిక మార్గాన్ని చెప్పుతాను. దుష్టులకు ప్రభువు అనుగ్రహం లేకపోతే వేరే స్థితి ఉంటుంది.

శివస్య పరిపూర్ణస్య పరానుగ్రహమన్తరా న కించిదపి కర్తవ్యమితి సాధు వినిశ్చితమ్

పూర్ణమైన శివుని పరమానుగ్రహం తప్ప ఇంకేమీ సాధించదగినది లేదని ఇది సరిగానే నిర్ణయించబడింది.

స్వభావ ఏవ పర్యాప్తః పరానుగ్రహకర్మణి అన్యథా నిస్స్వభవేన న కిమప్యనుగృహ్యతే

పరమానుగ్రహానికి ఆయన స్వభావమే చాలును; స్వభావం లేనివాడు ఏదీ అనుగ్రహించలేడు.

పరం సర్వమనుగ్రాహ్యం పశుపాశాత్మకం జగత్ పరస్యానుగ్రహార్థం తు పత్యురాజ్ఞాసమన్వయః

ఈ జగత్తు మొత్తం, బంధితాత్మలతో కూడి, అనుగ్రహించదగినదే. కానీ పరమానుగ్రహం కోసం ప్రభువు ఆజ్ఞతోనే జరుగుతుంది.