శివపురాణమ్

విష్ణోరపి నృసింహస్య రభసా శరభాకృతిః బిభేద పద్భ్యామాక్రమ్య హృదయం నఖరైః ఖరైః

విష్ణువు నరసింహరూపంలో ఉన్నప్పుడు, శరభాకారుడైన శివుడు తన పదాలతో అణచి, పదునైన నఖాలతో హృదయాన్ని చీల్చాడు.

దేవస్త్రీషు చ దేవేషు దక్షస్యాధ్వరకారణాత్ వీరేణ వీరభద్రేణ న హి కశ్చిదదణ్డితః

దక్షుడు యజ్ఞం చేసినందువల్ల, దేవతలు, దేవతామహిళలు ఎవ్వరూ వీరభద్రుని శిక్ష నుంచి తప్పించుకోలేకపోయారు.

పురత్రయం చ సస్త్రీకం సదైత్యం సహ బాలకైః క్షణేనైకేన దేవేన నేత్రాగ్నేరింధనీకృతమ్

మూడు పురాలు, అందులోని స్త్రీలు, దానవులు, పిల్లలు—all ఒక్క క్షణంలో దేవుని కంటిప్రమాదంలో అగ్నికి ఇంధనమయ్యాయి.

ప్రజానాం రతిహేతుశ్చ కామో రతిపతిస్స్వయమ్ క్రోశతామేవ దేవానాం హుతో నేత్రహుతాశనే

ప్రజలకు ఆనందానికి కారణమైన కాముడు, రతిపతి, దేవతలు అరుస్తుండగా శివుని కంటిప్రమాదంలో హోమమయ్యాడు.

గావశ్చ కశ్చిద్దుగ్ధౌఘం స్రవన్త్యో మూర్ధ్ని ఖేచరాః సరుషా ప్రేక్ష్య దేవేన తత్క్షణే భస్మసాత్కృతః

ఆకాశంలో తలపై పాలు కారుస్తున్న కొన్ని ఆవులను, దేవుడు కోపంతో చూసిన వెంటనే అవి బూడిదయ్యాయి.

జలంధరాసురో దీర్ణశ్చక్రీకృత్య జలం పదా బద్ధ్వానంతేన యో విష్ణుం చిక్షేప శతయోజనమ్

జలంధరాసురుడు నీటిని చక్రంలా చేసి, విష్ణువును కట్టేసి, వంద యోజనాల దూరం విసిరేశాడు.

తమేవ జలసంధాయీ శూలేనైవ జఘాన సః తచ్చక్రం తపసా లబ్ధ్వా లబ్ధవీర్యో హరిస్సదా

ఆయన నీటిని కలిపి, శూలంతో హతమయ్యాడు. విష్ణువు ఎప్పుడూ శక్తివంతుడై, తపస్సుతో ఆ చక్రాన్ని పొందాడు.

జిఘాంసతాం సురారీణాం కులం నిర్ఘృణచేతసామ్ త్రిశూలేనాన్ధకస్యోరః శిఖినైవోపతాపితమ్

దేవతలకు శత్రువులైన, దయలేని మనసున్న వారి వంశాన్ని, అంధకుని ఛాతిపై త్రిశూలంతో, మయూరపక్షి యజమాని లా సంహరించాడు.

కణ్ఠాత్కాలాంగనాం సృష్ట్వా దారకో ఽపి నిపాతితః కౌశికీం జనయిత్వా తు గౌర్యాస్త్వక్కోశగోచరామ్

తన గొంతునుంచి కాలమూర్తిని సృష్టించి, ఆ బాలుడిని కూడా పడగొట్టాడు. గౌరీ చర్మపు పొరలో నివసించే కౌశికిని కూడా పుట్టించాడు.

శుంభస్సహ నిశుంభేన ప్రాపితో మరణం రణే శ్రుతం చ మహదాఖ్యానం స్కాన్దే స్కన్దసమాశ్రయమ్

శుంభుడు, నిశుంభుడితో కలిసి యుద్ధంలో మరణించాడు. స్కందుని ఆశ్రయంగా ఉన్న గొప్ప కథను స్కందపురాణంలో వినిపించారు.

వధార్థే తారకాఖ్యస్య దైత్యేన్ద్రస్యేన్ద్రవిద్విషః బ్రహ్మణాభ్యర్థితో దేవో మన్దరాన్తఃపురం గతః

ఇంద్రునికి శత్రువైన తారకాసురుడి సంహారానికి, బ్రహ్మదేవుడు కోరగా, ఆ దేవుడు మందర పర్వతంలోని అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించాడు.

విహృత్య సుచిరం దేవ్యా విహారా ఽతిప్రసఙ్గతః రసాం రసాతలం నీతామివ కృత్వాభిధాం తతః

అక్కడ, దేవితో ఎంతో కాలం ఆనందంగా విహరించి, సుఖంలో మునిగి, ఆమెను రసాతలంలోకి తీసుకెళ్లినట్లుగా 'రసా' అనే పేరు పెట్టాడు.

దేవీం చ వంచయంస్తస్యాం స్వవీర్యమతిదుర్వహమ్ అవిసృజ్య విసృజ్యాగ్నౌ హవిః పూతమివామృతమ్

అక్కడ ఆ దేవిని మోసం చేసి, తన బలమైన వీర్యాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. కానీ, హవిస్సును అగ్నిలో పోసినట్టు, అమృతంలా పవిత్రంగా విడిచాడు.

గంగాదిష్వపి నిక్షిప్య వహ్నిద్వారా తదంశతః తత్సమాహృత్య శనకైస్తోకంస్తోకమితస్తతః

ఆ వీర్యాన్ని గంగా మొదలైన నదుల్లో, అగ్ని ద్వారా కొంత భాగంగా ఉంచి, అక్కడక్కడా నుండి కొద్దిగా కొద్దిగా సేకరించాడు.

స్వాహయా కృత్తికారూపాత్స్వభర్త్రా రమమాణయా సువర్ణీభూతయా న్యస్తం మేరౌ శరవణే క్వచిత్

స్వాహా, కృత్తికా నక్షత్రాల రూపంలో తన భర్తతో ఆనందిస్తూ, బంగారు వర్ణంగా మారి, ఆ వీర్యాన్ని మేరు పర్వతంలోని శరవణంలో ఉంచింది.

సందీపయిత్వా కాలేన తస్య భాసా దిశో దశ రఞ్జయిత్వా గిరీన్సర్వాన్కాంచనీకృత్య మేరుణా

కాలక్రమంలో, ఆ తేజస్సుతో పది దిక్కులను ప్రకాశింపజేసి, అన్ని పర్వతాలను మెరుపుతో రంగులుగా మార్చి, మేరు వర్ణంతో బంగారు చేసాడు.

తతశ్చిరేణ కాలేన సంజాతే తత్ర తేజసి కుమారే సుకుమారాంగే కుమారాణాం నిదర్శనే

అంతటి కాలం తరువాత, ఆ తేజస్సులోంచి అక్కడ ఒక కుమారుడు జన్మించాడు. అతని అవయవాలు మృదువుగా, బాలురలో ఆదర్శంగా ఉన్నాడు.

తచ్ఛైశవం స్వరూపం చ తస్య దృష్ట్వా మనోహరమ్ సహ దేవసురైర్లోకైర్విస్మితే చ విమోహితే

ఆ కుమారుని ఆకర్షణీయమైన బాల్యరూపాన్ని చూసి, దేవతలు, అసురులు, అన్ని లోకాలు ఆశ్చర్యంతో, మోహంతో చూశారు.

దేవో ఽపి స్వయమాయాతః పుత్రదర్శనలాలసః సహ దేవ్యాంకమారోప్య తతో ఽస్య స్మేరమాననమ్

ఆ దేవుడు తానే వచ్చి, తన కుమారుణ్ని చూడాలని ఆకాంక్షించి, దేవితో కలిసి ఆమె మడిలో పెట్టుకుని, కుమారుని ముఖంలో చిరునవ్వు వెలిగింది.

పీతామృతమివ స్నేహవివశేనాన్తరాత్మనా దేవేష్వపి చ పశ్యత్సు వీతరాగైస్తపస్విభిః

అతని హృదయం ప్రేమతో మునిగి, అమృతం తాగినట్టు ఆనందంగా, దేవతలు, విరక్తులైన తపస్వులు చూస్తుండగా ఆనందించాడు.

స్వస్య వక్షఃస్థలే స్వైరం నర్తయిత్వా కుమారకమ్ అనుభూయ చ తత్క్రీడాం సంభావ్య చ పరస్పరమ్

తన ఛాతిపై కుమారుణ్ని స్వేచ్ఛగా నాట్యం చేయించి, అతని ఆటలను ఆస్వాదించి, పరస్పరం ప్రేమతో చూసుకున్నారు.

స్తన్యమాజ్ఞాపయన్దేవ్యాః పాయయిత్వామృతోపమమ్ తవావతారో జగతాం హితాయేత్యనుశాస్య చ

దేవికి ఆజ్ఞాపించి, ఆమె పాలు అమృతంలా కుమారుణ్ని తాగించగా, 'నీ అవతారం లోకాల మేలుకోసం' అని ఉపదేశించాడు.

స్వయన్దేవశ్చ దేవీ చ న తృప్తిముపజగ్మతుః తతః శక్రేణ సంధాయ బిభ్యతా తారకాసురాత్

అయినా దేవుడు, దేవి ఇద్దరూ తృప్తి పొందలేదు. అప్పుడు ఇంద్రుడు, తారకాసురుడిని భయపడి, ఏర్పాటుచేశాడు.

కారయిత్వాభిషేకం చ సేనాపత్యే దివౌకసామ్ పుత్రమన్తరతః కృత్వా దేవేన త్రిపురద్విషా

దేవతల సేనాధిపతిగా అభిషేకం చేయించి, కుమారుణ్ని వారి మధ్య ఉంచి, త్రిపురాసురునికి శత్రువైన దేవుడు ఆ కార్యాన్ని నిర్వహించాడు.

స్వయమంతర్హితేనైవ స్కన్దమిన్ద్రాదిరక్షితమ్ తచ్ఛక్త్యా క్రౌఞ్చభేదిన్యా యుధి కాలాగ్నికల్పయా

ఆయన తానే కనబడకుండా ఉండి, ఇంద్రుడు మొదలైనవారితో కలిసి స్కందుణ్ని రక్షించాడు. క్రౌంచపర్వతాన్ని ఛేదించే శక్తితో, కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన ఆయుధంతో యుద్ధంలో రక్షించాడు.

ఛేదితం తారకస్యాపి శిరశ్శక్రభియా సహ స్తుతిం చక్రుర్విశేషేణ హరిధాతృముఖాః సురాః

తారకాసురుని తలను ఇంద్రుడు భయంతో కోసినప్పుడు, హరిదేవుడు, ధాతృదేవుడు మొదలైన దేవతలు ప్రత్యేకంగా మహిమను స్తుతించారు.

తథా రక్షోధిపః సాక్షాద్రావణో బలగర్వితః ఉద్ధరన్స్వభుజైర్దీర్ఘైః కైలాసం గిరిమాత్మనః

అలాగే రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన బలంపై గర్వంతో, తన పొడవైన చేతులతో కైలాసపర్వతాన్ని ఎత్తేందుకు ప్రయత్నించాడు.

తదాగో ఽసహమానస్య దేవదేవస్య శూలినః పదాంగుష్ఠపరిస్పన్దాన్మమజ్జ మృదితో భువి

అప్పుడు దేవదేవుడు, త్రిశూలధారి, ఆ సహించలేక తన పెద్దవేలితో కొద్దిగా నొక్కడంతో ఆ పర్వతం భూమిలోకి మునిగిపోయింది.

బటోః కేనచిదర్థేన స్వాశ్రితస్య గతాయుషః త్వరయాగత్య దేవేన పాదాంతం గమితోన్తకః

ఏదో ఒక కారణంతో, యమధర్మరాజు తన ఆశ్రయాన్ని పొందిన ఒక భక్తుని ప్రాణాన్ని త్వరగా తీసుకొని దేవుని పాదాల దగ్గరకు తీసుకెళ్లాడు.