శివపురాణమ్

అస్యైవ విస్తరం ప్రాహుః శాస్త్రజాతమశేషతః

ఈ విషయాన్ని సంపూర్ణంగా వర్ణిస్తూ శాస్త్రాలు వివరంగా చెప్పాయి.

చరితాని విచిత్రాణి గృహ్యాణి గహనాని చ దుర్విజ్ఞేయాని దేవైశ్చ మోహయంతి మనాంసి నః

శివుని అద్భుతమైన, లోతైన కార్యాలు దేవతలకు కూడా గ్రహించలేనివి. అవి మన మనసులను మోహింపజేస్తాయి.

శివయోస్తత్త్వసమ్బన్ధే న దోష ఉపలభ్యతే చరితైః ప్రాకృతో భావస్తయోరపి విభావ్యతే

శివుడు, శక్తి యొక్క తత్వసంబంధంలో ఎలాంటి లోపం లేదు. వారి కార్యాల ద్వారా సాధారణ స్థితులూ కూడా ప్రబోధింపబడతాయి.

బ్రహ్మాదయో ఽపి లోకానాం సృష్టిస్థిత్యన్తహేతవః నిగ్రహానుగ్రహౌ ప్రాప్య శివస్య వశవర్తినః

బ్రహ్మ మొదలైన వారు ప్రపంచ సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైనా, నియమం, అనుగ్రహంలో శివుని సంకల్పానికి లోబడే వారు.

శివః పునర్న కస్యాపి నిగ్రహానుగ్రహాస్పదమ్ అతో ఽనాయత్తమైశ్వర్యం తస్యైవేతి వినిశ్చితమ్

కానీ శివుడు మాత్రం ఎవరికీ నియమం, అనుగ్రహానికి ఆధారం కాదు. ఆయన ఐశ్వర్యం పూర్తిగా స్వతంత్రమైనదని నిశ్చయం.

యద్యేవమీదృశైశ్వర్యం తత్తు స్వాతన్త్ర్యలక్షణమ్ స్వభావసిద్ధం చైతస్య మూర్తిమత్తాస్పదం భవేత్

అయితే, ఇలాంటి ఐశ్వర్యం ఉంటే, అది స్వేచ్ఛ లక్షణంగా ఉంటుంది. ఇది ఆయన స్వభావంలో సహజంగా ఉండి, రూపాన్ని ఆశ్రయించవచ్చు.

న మూర్తిశ్చ స్వతంత్రస్య ఘటతే మూలహేతునా మూర్తేరపి చ కార్యత్వాత్తత్సిద్ధిః స్యాదహైతుకీ

కానీ స్వతంత్రుడైనవారికి రూపం ఉండదు, ఎందుకంటే రూపం మూలకారణం వల్ల కలుగుతుంది. రూపం ఫలితమైనందున, దాని ఉనికి కారణం లేకుండా ఉండదు.

సర్వత్ర పరమో భావో ఽపరమశ్చాన్య ఉచ్యతే పరమాపరమౌ భావౌ కథమేకత్ర సంగతౌ

ప్రతి చోటా పరమ స్థితి, అపర స్థితి అని చెప్పబడుతుంది. పరమం, అపరమూ ఒకేచోట కలిసిపోవడం ఎలా సాధ్యం?

నిష్ఫలో హి స్వభావో ఽస్య పరమః పరమాత్మనః స ఏవ సకలః కస్మాత్స్వభావో హ్యవిపర్యయః

పరమాత్మ యొక్క పరమ స్వభావానికి ఫలం ఉండదు. అయితే, ఈ సంపూర్ణ ప్రకృతి ఎందుకు ఉంది? ఎందుకంటే దాని స్వభావం మారదు.

స్వభావో విపరీతశ్చేత్స్వతంత్రః స్వేచ్ఛయా యది న కరోతి కిమీశానో నిత్యానిత్యవిపర్యయమ్

స్వభావం వేరుగా ఉంటే, పరమేశ్వరుడు స్వతంత్రుడైతే, ఆయన తన ఇష్టానుసారం శాశ్వతమైనదీ, శాశ్వతం కానిదీ కలిపి మాయ చేయడంలో ఏమి అడ్డం ఉంది?

మూర్తాత్మా సకలః కశ్చిత్స చాన్యో నిష్ఫలః శివః శివేనాధిష్ఠితశ్చేతి సర్వత్ర లఘు కథ్యతే

ప్రతి చోటా, ఒకడు రూపంతో సంపూర్ణమైనవాడని, మరొకడు శివుడు, ఫలితం లేనివాడని, శివుని వల్లనే స్థిరమైనవాడని అంటారు.

మూర్త్యాత్మైవ తదా మూర్తిః శివస్యాస్య భవేదితి తస్య మూర్తౌ మూర్తిమతోః పారతంత్ర్యం హి నిశ్చితమ్

ఆ సమయంలో, ఆ రూపధారి శివుని రూపమే అవుతుంది. అందువల్ల, రూపంలో, రూపధారి మరియు రూపానికి పరస్పర ఆధారత తప్పదు.

అన్యథా నిరపేక్షేణ మూర్తిః స్వీక్రియతే కథమ్ మూర్తిస్వీకరణం తస్మాన్మూర్తౌ సాధ్యఫలేప్సయా

లేకపోతే, ఏ కారణం లేకుండా రూపాన్ని ఎలా స్వీకరించగలడు? అందుకే, కావలసిన ఫలితాన్ని పొందాలనే ఆశతోనే రూపాన్ని ధరించటం జరుగుతుంది.

న హి స్వేచ్ఛాశరీరత్వం స్వాతంత్ర్యాయోపపద్యతే స్వేచ్ఛైవ తాదృశీ పుంసాం యస్మాత్కర్మానుసారిణీ

తన ఇష్టానుసారం శరీరాన్ని ధరించడం స్వతంత్రత్వానికి సరిపోదు. ఎందుకంటే, మనుషుల ఇష్టం కూడా వారి కర్మాన్ని అనుసరిస్తుంది.

స్వీకర్తుం స్వేచ్ఛయా దేహం హాతుం చ ప్రభవన్త్యుత బ్రహ్మాదయః పిశాచాంతాః కిం తే కర్మాతివర్తినః

బ్రహ్మ మొదలుకొని పిశాచుల వరకు, వారు తమ ఇష్టానికి అనుగుణంగా శరీరాన్ని ధరించగలుగుతారు, విడిచిపెట్టగలుగుతారు. కానీ వారు కర్మానికి అతీతులా?

ఇచ్ఛయా దేహనిర్మాణమిన్ద్రజాలోపమం విదుః అణిమాదిగుణైశ్వర్యవశీకారానతిక్రమాత్

ఇష్టం వల్ల శరీరాన్ని సృష్టించడం మాయలా అని తెలుసు. ఎందుకంటే, అనిమాది శక్తులపై ఉన్న ఆధిపత్యం కూడా వారి నియంత్రణను మించదు.

విశ్వరూపం దధద్విష్ణుర్దధీచేన మహర్షిణా యుధ్యతా సముపాలబ్ధస్తద్రూపం దధతా స్వయమ్

విశ్వరూపాన్ని ధరించిన విష్ణువును, యుద్ధంలో తానే ఆ రూపాన్ని ధరించిన మహర్షి దధీచి చూశాడు.

సర్వస్మాదధికస్యాపి శివస్య పరమాత్మనః శరీరవత్తయాన్యాత్మసాధర్మ్యం ప్రతిభాతి నః

ప్రపంచంలో అందరికన్నా గొప్పవాడైన పరమాత్మ శివునికీ, శరీరాన్ని ధరించడం ఇతరుల్లా ఉన్నట్టు మనకు అనిపిస్తుంది.

సర్వానుగ్రాహకం ప్రాహుశ్శివం పరమకారణమ్ స నిర్గృహ్ణాతి దేవానాం సర్వానుగ్రాహకః కథమ్

శివుడు సర్వహితకారి, పరమకారణమని అంటారు. అలాంటి అందరికీ అనుగ్రహం చేసే వాడు దేవతలను ఎలా నియంత్రించగలడు?

చిచ్ఛేద బహుశో దేవో బ్రహ్మణః పఞ్చమం శిరః శివనిన్దాం ప్రకుర్వంతం పుత్రేతి కుమతేర్హఠాత్

బ్రహ్మ stubbornగా 'పుత్రుడు' అని శివుని నిందిస్తూ పలుమార్లు అయన ఐదవ తలని దేవుడు తెగతొడిగాడు.

విష్ణోరపి నృసింహస్య రభసా శరభాకృతిః బిభేద పద్భ్యామాక్రమ్య హృదయం నఖరైః ఖరైః

విష్ణువు నరసింహరూపంలో ఉన్నప్పుడు, శరభాకారుడైన శివుడు తన పదాలతో అణచి, పదునైన నఖాలతో హృదయాన్ని చీల్చాడు.

దేవస్త్రీషు చ దేవేషు దక్షస్యాధ్వరకారణాత్ వీరేణ వీరభద్రేణ న హి కశ్చిదదణ్డితః

దక్షుడు యజ్ఞం చేసినందువల్ల, దేవతలు, దేవతామహిళలు ఎవ్వరూ వీరభద్రుని శిక్ష నుంచి తప్పించుకోలేకపోయారు.

పురత్రయం చ సస్త్రీకం సదైత్యం సహ బాలకైః క్షణేనైకేన దేవేన నేత్రాగ్నేరింధనీకృతమ్

మూడు పురాలు, అందులోని స్త్రీలు, దానవులు, పిల్లలు—all ఒక్క క్షణంలో దేవుని కంటిప్రమాదంలో అగ్నికి ఇంధనమయ్యాయి.

ప్రజానాం రతిహేతుశ్చ కామో రతిపతిస్స్వయమ్ క్రోశతామేవ దేవానాం హుతో నేత్రహుతాశనే

ప్రజలకు ఆనందానికి కారణమైన కాముడు, రతిపతి, దేవతలు అరుస్తుండగా శివుని కంటిప్రమాదంలో హోమమయ్యాడు.

గావశ్చ కశ్చిద్దుగ్ధౌఘం స్రవన్త్యో మూర్ధ్ని ఖేచరాః సరుషా ప్రేక్ష్య దేవేన తత్క్షణే భస్మసాత్కృతః

ఆకాశంలో తలపై పాలు కారుస్తున్న కొన్ని ఆవులను, దేవుడు కోపంతో చూసిన వెంటనే అవి బూడిదయ్యాయి.

జలంధరాసురో దీర్ణశ్చక్రీకృత్య జలం పదా బద్ధ్వానంతేన యో విష్ణుం చిక్షేప శతయోజనమ్

జలంధరాసురుడు నీటిని చక్రంలా చేసి, విష్ణువును కట్టేసి, వంద యోజనాల దూరం విసిరేశాడు.

తమేవ జలసంధాయీ శూలేనైవ జఘాన సః తచ్చక్రం తపసా లబ్ధ్వా లబ్ధవీర్యో హరిస్సదా

ఆయన నీటిని కలిపి, శూలంతో హతమయ్యాడు. విష్ణువు ఎప్పుడూ శక్తివంతుడై, తపస్సుతో ఆ చక్రాన్ని పొందాడు.

జిఘాంసతాం సురారీణాం కులం నిర్ఘృణచేతసామ్ త్రిశూలేనాన్ధకస్యోరః శిఖినైవోపతాపితమ్

దేవతలకు శత్రువులైన, దయలేని మనసున్న వారి వంశాన్ని, అంధకుని ఛాతిపై త్రిశూలంతో, మయూరపక్షి యజమాని లా సంహరించాడు.

కణ్ఠాత్కాలాంగనాం సృష్ట్వా దారకో ఽపి నిపాతితః కౌశికీం జనయిత్వా తు గౌర్యాస్త్వక్కోశగోచరామ్

తన గొంతునుంచి కాలమూర్తిని సృష్టించి, ఆ బాలుడిని కూడా పడగొట్టాడు. గౌరీ చర్మపు పొరలో నివసించే కౌశికిని కూడా పుట్టించాడు.