శివపురాణమ్

శక్తిపాతసమాయోగాదృతే తత్త్వాని తత్త్వతః తద్వ్యాప్తిస్తద్వివృద్ధిశ్చ జ్ఞాతుమేవం న శక్యతే

శక్తిపాతం కలగకపోతే, తత్త్వాలను నిజంగా తెలుసుకోవడం, వాటి వ్యాప్తి, అభివృద్ధి తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదు.

శక్తిరాజ్ఞా పరా శైవీ చిద్రూపా మరమేశ్వరీ శివో ఽధితిష్ఠత్యఖిలం యయా కారణభూతయా

శక్తుల రాణి అయిన పరాశక్తి, చైతన్య స్వరూపిణి, హృదయానికి అధిపతి. ఆమె కారణంగా శివుడు సమస్తాన్ని వ్యాపించి ఉన్నాడు.

నాత్మనో నైవ మాయైషా న వికారో విచారతః న బంధో నాపి ముక్తిశ్చ బంధముక్తివిధాయినీ

ఇది ఆత్మ కాదు, మాయ కూడా కాదు, విచారించినప్పుడు మార్పు కూడా కాదు. ఇది బంధమూ కాదు, మోక్షమూ కాదు, అయినా బంధనానికీ మోక్షానికీ కారణమవుతుంది.

సర్వైశ్వర్యపరాకాష్టా శివస్య వ్యభిచారిణీ సమానధర్మిణీ తస్య తైస్తైర్భావైర్విశేషతః

అన్ని ఐశ్వర్యాల పరాకాష్ఠను చేరిన ఆమె, శివునికి సఖి, ఆయన స్వభావాన్ని పంచుకుంటూ, వివిధ స్థితుల ద్వారా ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంటుంది.

స తయైవ గృహీ సాపి తేనైవ గృహిణీ సదా తయోరపత్యం యత్కార్యం పరప్రకృతిజం జగత్

శివుడు ఆమె చేత పట్టుబడతాడు, ఆమె శివుని చేత ఎప్పుడూ పట్టుబడి ఉంటుంది. వారి సంయోగం వల్ల పుట్టిన ఫలితమే ఈ జగత్.

స కర్తా కారణం సేతి తయోర్భేదో వ్యవస్థితః ఏక ఏవ శివః సాక్షాద్ద్విధా ఽసౌ సమవస్థితః

శివుడు కర్త, ఆమె కారణం — వీరిద్దరిలో ఈ తేడా ఉంది. అయినా, శివుడు ఒక్కడే, రెండు రూపాలలో నిలిచివున్నాడు.

స్త్రీపుంసభావేన తయోర్భేద ఇత్యపి కేచన అపరే తు పరా శక్తిః శివస్య సమవాయినీ

కొంతమంది వీరిద్దరి తేడా పురుషుడు, స్త్రీ అని అంటారు. మరికొందరు మాత్రం పరాశక్తి శివునిలో అంతర్భూతమై ఉందని భావిస్తారు.

ప్రభేవ భానోశ్చిద్రూపా భిన్నైవేతి వ్యవస్థితః తస్మాచ్ఛివః పరో హేతుస్తస్యాజ్ఞా పరమేశ్వరీ

సూర్యుని ప్రకాశంలా ఆమె చైతన్య స్వరూపిణి, అయినా వేరుగా ఉంది. అందువల్ల శివుడు పరమ కారణం, ఆయన ఆజ్ఞే పరమాధికారం.

తయైవ ప్రేరితా శైవీ మూలప్రకృతిరవ్యయా మహామాయా చ మాయా చ ప్రకృతిస్త్రిగుణేతి చ

ఆమె ప్రేరణతోనే శైవ మూల ప్రకృతి, అవినాశిని, మహామాయ, మాయ, మరియు మూడు గుణాల ప్రకృతి అవుతుంది.

త్రివిధా కార్యవేధేన సా ప్రసూతే షడధ్వనః స వాగర్థమయశ్చాధ్వా షడ్విధో నిఖిలం జగత్

మూడు విధాల ఫలితాల ద్వారా ఆమె ఆరు మార్గాలను సృష్టిస్తుంది. ఆరు విధాలుగా ఉన్న ఈ జగత్తు మాట, అర్థంతో కూడి ఉంటుంది.

అస్యైవ విస్తరం ప్రాహుః శాస్త్రజాతమశేషతః

ఈ విషయాన్ని సంపూర్ణంగా వర్ణిస్తూ శాస్త్రాలు వివరంగా చెప్పాయి.

చరితాని విచిత్రాణి గృహ్యాణి గహనాని చ దుర్విజ్ఞేయాని దేవైశ్చ మోహయంతి మనాంసి నః

శివుని అద్భుతమైన, లోతైన కార్యాలు దేవతలకు కూడా గ్రహించలేనివి. అవి మన మనసులను మోహింపజేస్తాయి.

శివయోస్తత్త్వసమ్బన్ధే న దోష ఉపలభ్యతే చరితైః ప్రాకృతో భావస్తయోరపి విభావ్యతే

శివుడు, శక్తి యొక్క తత్వసంబంధంలో ఎలాంటి లోపం లేదు. వారి కార్యాల ద్వారా సాధారణ స్థితులూ కూడా ప్రబోధింపబడతాయి.

బ్రహ్మాదయో ఽపి లోకానాం సృష్టిస్థిత్యన్తహేతవః నిగ్రహానుగ్రహౌ ప్రాప్య శివస్య వశవర్తినః

బ్రహ్మ మొదలైన వారు ప్రపంచ సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైనా, నియమం, అనుగ్రహంలో శివుని సంకల్పానికి లోబడే వారు.

శివః పునర్న కస్యాపి నిగ్రహానుగ్రహాస్పదమ్ అతో ఽనాయత్తమైశ్వర్యం తస్యైవేతి వినిశ్చితమ్

కానీ శివుడు మాత్రం ఎవరికీ నియమం, అనుగ్రహానికి ఆధారం కాదు. ఆయన ఐశ్వర్యం పూర్తిగా స్వతంత్రమైనదని నిశ్చయం.

యద్యేవమీదృశైశ్వర్యం తత్తు స్వాతన్త్ర్యలక్షణమ్ స్వభావసిద్ధం చైతస్య మూర్తిమత్తాస్పదం భవేత్

అయితే, ఇలాంటి ఐశ్వర్యం ఉంటే, అది స్వేచ్ఛ లక్షణంగా ఉంటుంది. ఇది ఆయన స్వభావంలో సహజంగా ఉండి, రూపాన్ని ఆశ్రయించవచ్చు.

న మూర్తిశ్చ స్వతంత్రస్య ఘటతే మూలహేతునా మూర్తేరపి చ కార్యత్వాత్తత్సిద్ధిః స్యాదహైతుకీ

కానీ స్వతంత్రుడైనవారికి రూపం ఉండదు, ఎందుకంటే రూపం మూలకారణం వల్ల కలుగుతుంది. రూపం ఫలితమైనందున, దాని ఉనికి కారణం లేకుండా ఉండదు.

సర్వత్ర పరమో భావో ఽపరమశ్చాన్య ఉచ్యతే పరమాపరమౌ భావౌ కథమేకత్ర సంగతౌ

ప్రతి చోటా పరమ స్థితి, అపర స్థితి అని చెప్పబడుతుంది. పరమం, అపరమూ ఒకేచోట కలిసిపోవడం ఎలా సాధ్యం?

నిష్ఫలో హి స్వభావో ఽస్య పరమః పరమాత్మనః స ఏవ సకలః కస్మాత్స్వభావో హ్యవిపర్యయః

పరమాత్మ యొక్క పరమ స్వభావానికి ఫలం ఉండదు. అయితే, ఈ సంపూర్ణ ప్రకృతి ఎందుకు ఉంది? ఎందుకంటే దాని స్వభావం మారదు.

స్వభావో విపరీతశ్చేత్స్వతంత్రః స్వేచ్ఛయా యది న కరోతి కిమీశానో నిత్యానిత్యవిపర్యయమ్

స్వభావం వేరుగా ఉంటే, పరమేశ్వరుడు స్వతంత్రుడైతే, ఆయన తన ఇష్టానుసారం శాశ్వతమైనదీ, శాశ్వతం కానిదీ కలిపి మాయ చేయడంలో ఏమి అడ్డం ఉంది?

మూర్తాత్మా సకలః కశ్చిత్స చాన్యో నిష్ఫలః శివః శివేనాధిష్ఠితశ్చేతి సర్వత్ర లఘు కథ్యతే

ప్రతి చోటా, ఒకడు రూపంతో సంపూర్ణమైనవాడని, మరొకడు శివుడు, ఫలితం లేనివాడని, శివుని వల్లనే స్థిరమైనవాడని అంటారు.

మూర్త్యాత్మైవ తదా మూర్తిః శివస్యాస్య భవేదితి తస్య మూర్తౌ మూర్తిమతోః పారతంత్ర్యం హి నిశ్చితమ్

ఆ సమయంలో, ఆ రూపధారి శివుని రూపమే అవుతుంది. అందువల్ల, రూపంలో, రూపధారి మరియు రూపానికి పరస్పర ఆధారత తప్పదు.

అన్యథా నిరపేక్షేణ మూర్తిః స్వీక్రియతే కథమ్ మూర్తిస్వీకరణం తస్మాన్మూర్తౌ సాధ్యఫలేప్సయా

లేకపోతే, ఏ కారణం లేకుండా రూపాన్ని ఎలా స్వీకరించగలడు? అందుకే, కావలసిన ఫలితాన్ని పొందాలనే ఆశతోనే రూపాన్ని ధరించటం జరుగుతుంది.

న హి స్వేచ్ఛాశరీరత్వం స్వాతంత్ర్యాయోపపద్యతే స్వేచ్ఛైవ తాదృశీ పుంసాం యస్మాత్కర్మానుసారిణీ

తన ఇష్టానుసారం శరీరాన్ని ధరించడం స్వతంత్రత్వానికి సరిపోదు. ఎందుకంటే, మనుషుల ఇష్టం కూడా వారి కర్మాన్ని అనుసరిస్తుంది.

స్వీకర్తుం స్వేచ్ఛయా దేహం హాతుం చ ప్రభవన్త్యుత బ్రహ్మాదయః పిశాచాంతాః కిం తే కర్మాతివర్తినః

బ్రహ్మ మొదలుకొని పిశాచుల వరకు, వారు తమ ఇష్టానికి అనుగుణంగా శరీరాన్ని ధరించగలుగుతారు, విడిచిపెట్టగలుగుతారు. కానీ వారు కర్మానికి అతీతులా?

ఇచ్ఛయా దేహనిర్మాణమిన్ద్రజాలోపమం విదుః అణిమాదిగుణైశ్వర్యవశీకారానతిక్రమాత్

ఇష్టం వల్ల శరీరాన్ని సృష్టించడం మాయలా అని తెలుసు. ఎందుకంటే, అనిమాది శక్తులపై ఉన్న ఆధిపత్యం కూడా వారి నియంత్రణను మించదు.

విశ్వరూపం దధద్విష్ణుర్దధీచేన మహర్షిణా యుధ్యతా సముపాలబ్ధస్తద్రూపం దధతా స్వయమ్

విశ్వరూపాన్ని ధరించిన విష్ణువును, యుద్ధంలో తానే ఆ రూపాన్ని ధరించిన మహర్షి దధీచి చూశాడు.

సర్వస్మాదధికస్యాపి శివస్య పరమాత్మనః శరీరవత్తయాన్యాత్మసాధర్మ్యం ప్రతిభాతి నః

ప్రపంచంలో అందరికన్నా గొప్పవాడైన పరమాత్మ శివునికీ, శరీరాన్ని ధరించడం ఇతరుల్లా ఉన్నట్టు మనకు అనిపిస్తుంది.

సర్వానుగ్రాహకం ప్రాహుశ్శివం పరమకారణమ్ స నిర్గృహ్ణాతి దేవానాం సర్వానుగ్రాహకః కథమ్

శివుడు సర్వహితకారి, పరమకారణమని అంటారు. అలాంటి అందరికీ అనుగ్రహం చేసే వాడు దేవతలను ఎలా నియంత్రించగలడు?