శివపురాణమ్

లజ్జయా న కిమప్యూచే కౌశికీ వర్ణనాత్పరమ్ తదేవ వర్ణయామ్యద్య శృణు దేవ్యాశ్చ వర్ణనమ్

లజ్జతో కౌశికీ వర్ణనకన్నా మించి ఏమీ చెప్పలేదు. ఇప్పుడు నేను ఆ దేవి వర్ణనను చెబుతాను, విను.

కిం దేవేన న సా దృష్టా యా సృష్టా కౌశికీ మయా తాదృశీ కన్యకా లోకే న భూతా న భవిష్యతి

దేవతలు ఆ దేవిని చూడలేదా? నేను కౌశికీగా సృష్టించిన ఆ కన్యక లాంటి వారు లోకంలో ఎప్పుడూ లేరు, ఎప్పుడూ ఉండరు.

తస్యా వీర్యం బలం విన్ధ్యనిలయం విజయం తథా శుంభస్య చ నిశుంభస్య మారణే చ రణే తయోః

ఆమె శక్తి, బలం, వింధ్యపర్వతంలో నివాసం, విజయం, అలాగే శుంభుడు, నిశుంభుడు యుద్ధంలో సంహరించడమూ ఆమెవే.

ప్రత్యక్షఫలదానం చ లోకాయ భజతే సదా లోకానాం రక్షణం శశ్వద్బ్రహ్మా విజ్ఞాపయిష్యతి

ఆమె ఎప్పుడూ లోకానికి ప్రత్యక్ష ఫలితాలు ఇస్తుంది. లోకాల రక్షణ కోసం బ్రహ్మ ఎప్పుడూ ఆమెను ప్రకటిస్తాడు.

ఇతి సంభాషమాణాయా దేవ్యా ఏవాజ్ఞయా తదా వ్యాఘ్రః సఖ్యా సమానీయ పురో ఽవస్థాపితస్తదా

అలా ఆ దేవి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, ఆమె ఆజ్ఞతో సఖి వ్యాఘ్రాన్ని తీసుకొచ్చి ఆమె ముందుంచింది.

తం ప్రేక్ష్యాహ పునర్దేవీ దేవానీతముపాయతమ్ వ్యాఘ్రం పశ్య న చానేన సదృశో మదుపాసకః

అతన్ని చూసి దేవి మళ్ళీ ఇలా చెప్పింది: 'దేవతలు వ్యాఘ్రాన్ని సాధనంగా తీసుకొచ్చారు. చూడు, నా భక్తుల్లో ఇతని వంటి వారు లేరు.'

అనేన దుష్టసంఘేభ్యో రక్షితం మత్తపోవనమ్ అతీవ మమ భక్తశ్చ విశ్రబ్ధశ్చ స్వరక్షణాత్

దుష్ట సమూహాల నుంచి నా తపోవనాన్ని ఇతడు రక్షించాడు. ఇతడు నిజంగా నా భక్తుడు, తన రక్షణపై నమ్మకమున్నవాడు.

స్వదేశం చ పరిత్యజ్య ప్రసాదార్థం సమాగతః యది ప్రీతిరభూన్మత్తః పరాం ప్రీతిం కరోషి మే

నీ స్వదేశాన్ని వదిలి, నా అనుగ్రహం కోసం ఇక్కడికి వచ్చావు. నాపై నిజమైన ప్రేమ ఉంటే, నాకు గాఢమైన ప్రేమను చూపించు.

నిత్యమన్తఃపురద్వారి నియోగాన్నన్దినః స్వయమ్ రక్షిభిస్సహ తచ్చిహ్నైర్వర్తతామయమీశ్వర

నందినికి ఆజ్ఞతో, ఆయనే స్వయంగా ఆ గుర్తులు ధరించిన రక్షకులతో కలిసి ఎప్పుడూ అంతఃపుర ద్వారంలో నిలబడి ఉంటాడు, ప్రభూ.

మధురం ప్రణయోదర్కం శ్రుత్వా దేవ్యాః శుభం వచః ప్రీతో ఽస్మీత్యాహ తం దేవస్స చాదృశ్యత తత్క్షణాత్

దేవి మధురంగా, ప్రేమతో, శుభంగా చెప్పిన మాటలు విని, దేవుడు 'నేను సంతోషించాను' అని చెప్పి, వెంటనే అతనికి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

బిభ్రద్వేత్రలతాం హైమీం రత్నచిత్రం చ కంచుకమ్ ఛురికామురగప్రఖ్యాం గణేశో రక్షవేషధృక్

గణేశుడు రక్షకుడి వేషంలో, బంగారు దండను, రత్నాలతో అలంకరించిన కంచుకాన్ని, పాము లాంటి కత్తిని పట్టుకుని అక్కడ నిలబడ్డాడు.

యస్మాత్సోమో మహాదేవో నన్దీ చానేన నన్దితః సోమనన్దీతి విఖ్యాతస్తస్మాదేష సమాఖ్యయా

సోముడు, మహాదేవుడు, నందిని ఇద్దరూ అతని వల్ల ఆనందించారు కనుక, అతడికి సోమనంది అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఇత్థం దేవ్యాః ప్రియం కృత్వా దేవశ్చర్ధేన్దుభూషణః భూషయామాస తన్దివ్యైర్భూషణై రత్నభూషితైః

ఇలా దేవిని సంతోషపరిచి, చంద్రకళను అలంకరించిన దేవుడు, అతనికి రత్నాలతో అలంకరించిన దివ్యాభరణాలు ధరింపజేశాడు.

తతస్స గౌరీం గిరిశో గిరీన్ద్రజాం సగౌరవాం సర్వమనోహరాం హరః పర్యంకమారోప్య వరాంగభూషణైర్విభూషయామాస శశాంకభూషణః

తర్వాత చంద్రకళను అలంకరించిన హరుడు, శైలజ కుమార్తె అయిన గౌరీని, అందరినీ ఆకర్షించే ఆమెను, గౌరవంగా మంచంపై కూర్చోబెట్టి, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో అలంకరించాడు.

దేవీం సమాదధానేన దేవేనేదం కిమీరితమ్ అగ్నిషోమాత్మకం విశ్వం వాగర్థాత్మకమిత్యపి

దేవిని దేవుడు సత్కరిస్తున్నప్పుడు ఇలా అన్నారు: 'ఈ జగత్తు అగ్ని, సోమ స్వరూపమే. అలాగే వాక్కు, అర్థం స్వరూపమూ.'

ఆజ్ఞైకసారమైశ్వర్యమాజ్ఞా త్వమితి చోదితమ్ తదిదం శ్రోతుమిచ్ఛామో యథావదనుపూర్వశః

'ఆజ్ఞే ఆధారంగా ఐశ్వర్యం ఉంటుంది; ఆ ఆజ్ఞ నీవే' అని చెప్పారు. దీనిని సరైన క్రమంలో వినాలని మేము కోరుకుంటున్నాము.

అగ్నిరిత్యుచ్యతే రౌద్రీ ఘోరా యా తైజసీ తనుః సోమః శాక్తో ఽమృతమయః శక్తేః శాన్తికరీ తనుః

అగ్ని అనగా రౌద్రీ, భయంకరమైన, తేజస్సుతో కూడిన రూపం. సోముడు శక్తి, అమృతస్వరూపుడు, శాంతిని కలిగించే శక్తి స్వరూపుడు.

అమృతం యత్ప్రతిష్ఠా సా తేజో విద్యా కలా స్వయమ్ భూతసూక్ష్మేషు సర్వేషు త ఏవ రసతేజసీ

అమృతం అనేది ఆధారం, అదే తేజస్సు, అదే విద్య, అదే కళ. అన్ని సూక్ష్మభూతాలలో రసం, తేజస్సు అనే ఈ రెండూ వ్యాపించి ఉంటాయి.

ద్వివిధా తేజసో వృత్తిసూర్యాత్మా చానలాత్మికా తథైవ రసవృత్తిశ్చ సోమాత్మా చ జలాత్మికా

తేజస్సు యొక్క క్రియ రెండు విధాలుగా ఉంటుంది: ఒకటి సూర్య స్వరూపమైన అగ్ని స్వభావం, మరొకటి రసం యొక్క క్రియ చంద్ర స్వరూపమైన జల స్వభావం.

విద్యుదాదిమయన్తేజో మధురాదిమయో రసః తేజోరసవిభేదైస్తు ధృతమేతచ్చరాచరమ్

తేజస్సు మెరుపు మొదలైన వాటితో కూడి ఉంటుంది; రసం మాధుర్యాది లక్షణాలతో ఉంటుంది. తేజస్సు, రసం అనే విభాగాల వల్ల ఈ జగత్తులో చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ నిలబడినవి.

అగ్నేరమృతనిష్పత్తిరమృతేనాగ్నిరేధతే అత ఏవ హి విక్రాన్తమగ్నీషోమం జగద్ధితమ్

అగ్నిలో నుండి అమృతం ఉత్పన్నమవుతుంది; ఆ అమృతంతో అగ్ని బలపడుతుంది. అందుకే అగ్ని-సోమ తత్వం శక్తివంతంగా జగత్తుకు మేలు చేస్తుంది.

హవిషే సస్యసమ్పత్తిర్వృష్టిః సస్యాభివృద్ధయే వృష్టేరేవ హవిస్తస్మాదగ్నీషోమధృతం జగత్

హవిస్సు వల్ల పంటలకు సంపద వస్తుంది; వర్షం పంటలు పెరగడానికి అవసరం. వర్షం కోసం హవిస్సు, అగ్ని-సోమ ద్వారానే జగత్తు నిలబడింది.

అగ్నిరూర్ధ్వం జ్వలత్యేష యావత్సౌమ్యం పరామృతమ్ యావదగ్న్యాస్పదం సౌమ్యమమృతం చ స్రవత్యధః

అగ్ని పైకి మండుతూ చంద్రస్వరూప అమృతం ఉన్నంతవరకు వ్యాపిస్తుంది; అగ్ని స్థానం వరకు చంద్ర అమృతం క్రిందికి ప్రవహిస్తుంది.

అత ఏవ హి కాలాగ్నిరధస్తాచ్ఛక్తిరూర్ధ్వతః యావదాదహనం చోర్ధ్వమధశ్చాప్లావనం భవేత్

కాబట్టి కాలాగ్ని క్రింద ఉంటుంది, శక్తి పైకి ఉంటుంది; పైకి దహనం, క్రిందికి ఆప్లవనం ఉన్నంతవరకు ఇలా జరుగుతుంది.

ఆధారశక్త్యైవ ధృతః కాలాగ్నిరయమూర్ధ్వగః తథైవ నిమ్నగః సోమశ్శివశక్తిపదాస్పదః

ఈ పైకి పోయే కాలాగ్ని, ఆధారశక్తి వల్ల నిలబడింది. అలాగే క్రిందికి పోయే సోముడు శివశక్తి స్థానం.

శివశ్చోర్ధ్వమధశ్శక్తిరూర్ధ్వం శక్తిరధః శివః తదిత్థం శివశక్తిభ్యాన్నావ్యాప్తమిహ కిఞ్చన

పరమేశ్వరుడు పైపైన ఉన్నాడు, శక్తి క్రింద ఉంది; అలాగే శక్తి పైపైన, శివుడు క్రింద ఉన్నాడు. ఈ విధంగా, ఈ లోకంలో శివుడు, శక్తి లేని ఏదీ లేదు.

అసకృచ్చాగ్నినా దగ్ధం జగద్యద్భస్మసాత్కృతమ్ అగ్నేర్వీర్యమిదం చాహుస్తద్వీర్యం భస్మ యత్తతః

ఈ లోకాన్ని ఎన్నిసార్లు అగ్ని కాల్చినా, అది బూడిదగా మారిపోతుంది. అందుకే, అగ్నికి ఉన్న శక్తి ఆ బూడిదలోనే ఉందని చెబుతారు.

యశ్చేత్థం భస్మసద్భావం జ్ఞాత్వా స్నాతి చ భస్మనా అగ్నిరిత్యాదిభిర్మన్త్రైర్బద్ధః పాశాత్ప్రముచ్యతే

ఎవరైనా ఈ బూడిద యొక్క నిజమైన స్వరూపాన్ని తెలుసుకుని, అగ్ని మొదలైన మంత్రాలను జపిస్తూ బూడిదతో స్నానం చేస్తే, వారు బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు.

అగ్నేర్వీర్యం తు యద్భస్మ సోమేనాప్లావితమ్పునః అయోగయుక్త్యా ప్రకృతేరధికారాయ కల్పతే

అగ్నిలోని శక్తి అయిన బూడిదను సోమంతో మళ్ళీ స్నానం చేయించినప్పుడు, కలయిక లేకుండా చేసే విధానంతో, అది ప్రకృతికి అధికారం పొందటానికి అనుకూలంగా మారుతుంది.