శివపురాణమ్

జగద్ధితాయ చరతోః స్వేచ్ఛాధృతశరీరయోః ఆవయోర్విప్రయోగే హి స్యాన్నిరాలమ్బనం జగత్

లోకహితార్థంగా మనిద్దరం మన ఇష్టానుసారం రూపాలు ధరించి సంచరిస్తున్నాం. మనిద్దరం వేరుపడితే ఈ లోకం ఆధారంలేని దానిగా మారిపోతుంది.

అస్తి హేత్వన్తరం చాత్ర శాస్త్రయుక్తివినిశ్చితమ్ వాగర్థమివ మే వైతజ్జగత్స్థావరజంగమమ్

ఇక్కడ ఇంకో కారణం కూడా ఉంది, అది శాస్త్రబద్ధంగా నిర్ణయించబడింది. మాటకు అర్థం విడిపోలేనట్లే, స్థావరజంగమాలైన ఈ జగత్తూ అంతే.

త్వం హి వాగమృతం సాక్షాదహమర్థామృతం పరమ్ ద్వయమప్యమృతం కస్మాద్వియుక్తముపపద్యతే

నీవు నేరుగా మాట అమృతం, నేను పరమార్థ అమృతం. రెండూ అమృతమే అయినప్పుడు మనిద్దరి మధ్య వేరుదనం ఎలా కలుగుతుంది?

విద్యాప్రత్యాయికా త్వం మే వేద్యో ఽహం ప్రత్యయాత్తవ విద్యావేద్యాత్మనోరేవ విశ్లేషః కథమావయోః

నీవు జ్ఞానాన్ని కలిగించేవాడివి, నేను నీ జ్ఞానంతో తెలుసుకోదగినవాడిని. జ్ఞానం, జ్ఞేయం స్వరూపమైన మనిద్దరికి వేరుదనం ఎలా కలుగుతుంది?

న కర్మణా సృజామీదం జగత్ప్రతిసృజామి చ సర్వస్యాజ్ఞైకలభ్యత్వాదాజ్ఞాత్వం హి గరీయసీ

నేను కార్యంతో ఈ జగత్తును సృష్టించను, తిరిగి సృష్టించను కూడా. అన్నీ ఆజ్ఞతోనే సాధ్యమవుతాయి కాబట్టి, ఆజ్ఞే గొప్పది.

ఆజ్ఞైకసారమైశ్వర్యం యస్మాత్స్వాతంత్ర్యలక్షణమ్ ఆజ్ఞయా విప్రయుక్తస్య చైశ్వర్యం మమ కీదృశమ్

ఆజ్ఞే ఐశ్వర్యానికి మూలం, అది స్వాతంత్ర్య లక్షణం. ఆజ్ఞ లేకుండా నాకు ఐశ్వర్యం ఏ విధంగా ఉంటుంది?

న కదాచిదవస్థానమావయోర్విప్రయుక్తయోః దేవానాం కార్యముద్దిశ్య లీలోక్తిం కృతవానహమ్

మనిద్దరికి ఎప్పుడూ వేరుదనం ఉండదు. దేవతల పనుల కోసం నేను చేసిన కార్యాలు కేవలం లీల మాత్రమే.

త్వయాప్యవిదితం నాస్తి కథం కుపితవత్యసి తతస్త్రిలోకరక్షార్థే కోపో మయ్యపి తే కృతః

నీవు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు. అయినా ఎందుకు కోపించావు? మూడు లోకాలను రక్షించేందుకు నీ కోపం నాపై కూడా పడింది.

యదనర్థాయ భూతానాం న తదస్తి ఖలు త్వయి ఇతి ప్రియంవదే సాక్షాదీశ్వరే పరమేశ్వరే

ప్రియంవదా! భూతాలకు హానికరమైనది నీవులో అసలు ఉండదు. నీవు ప్రత్యక్ష పరమేశ్వరుడవు.

శృంగారభావసారాణాం జన్మభూమిరకృత్రిమా స్వభర్త్రా లలితన్తథ్యముక్తం మత్వా స్మితోత్తరమ్

ప్రేమ స్వరూపులైనవారికి సహజంగా కలిగే జన్మభూమి కలదు. తన భర్త సత్యంగా, మృదువుగా చెప్పిన మాటలు వినిపించి, ఆమె నవ్వుతూ సమాధానం చెప్పింది.

లజ్జయా న కిమప్యూచే కౌశికీ వర్ణనాత్పరమ్ తదేవ వర్ణయామ్యద్య శృణు దేవ్యాశ్చ వర్ణనమ్

లజ్జతో కౌశికీ వర్ణనకన్నా మించి ఏమీ చెప్పలేదు. ఇప్పుడు నేను ఆ దేవి వర్ణనను చెబుతాను, విను.

కిం దేవేన న సా దృష్టా యా సృష్టా కౌశికీ మయా తాదృశీ కన్యకా లోకే న భూతా న భవిష్యతి

దేవతలు ఆ దేవిని చూడలేదా? నేను కౌశికీగా సృష్టించిన ఆ కన్యక లాంటి వారు లోకంలో ఎప్పుడూ లేరు, ఎప్పుడూ ఉండరు.

తస్యా వీర్యం బలం విన్ధ్యనిలయం విజయం తథా శుంభస్య చ నిశుంభస్య మారణే చ రణే తయోః

ఆమె శక్తి, బలం, వింధ్యపర్వతంలో నివాసం, విజయం, అలాగే శుంభుడు, నిశుంభుడు యుద్ధంలో సంహరించడమూ ఆమెవే.

ప్రత్యక్షఫలదానం చ లోకాయ భజతే సదా లోకానాం రక్షణం శశ్వద్బ్రహ్మా విజ్ఞాపయిష్యతి

ఆమె ఎప్పుడూ లోకానికి ప్రత్యక్ష ఫలితాలు ఇస్తుంది. లోకాల రక్షణ కోసం బ్రహ్మ ఎప్పుడూ ఆమెను ప్రకటిస్తాడు.

ఇతి సంభాషమాణాయా దేవ్యా ఏవాజ్ఞయా తదా వ్యాఘ్రః సఖ్యా సమానీయ పురో ఽవస్థాపితస్తదా

అలా ఆ దేవి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, ఆమె ఆజ్ఞతో సఖి వ్యాఘ్రాన్ని తీసుకొచ్చి ఆమె ముందుంచింది.

తం ప్రేక్ష్యాహ పునర్దేవీ దేవానీతముపాయతమ్ వ్యాఘ్రం పశ్య న చానేన సదృశో మదుపాసకః

అతన్ని చూసి దేవి మళ్ళీ ఇలా చెప్పింది: 'దేవతలు వ్యాఘ్రాన్ని సాధనంగా తీసుకొచ్చారు. చూడు, నా భక్తుల్లో ఇతని వంటి వారు లేరు.'

అనేన దుష్టసంఘేభ్యో రక్షితం మత్తపోవనమ్ అతీవ మమ భక్తశ్చ విశ్రబ్ధశ్చ స్వరక్షణాత్

దుష్ట సమూహాల నుంచి నా తపోవనాన్ని ఇతడు రక్షించాడు. ఇతడు నిజంగా నా భక్తుడు, తన రక్షణపై నమ్మకమున్నవాడు.

స్వదేశం చ పరిత్యజ్య ప్రసాదార్థం సమాగతః యది ప్రీతిరభూన్మత్తః పరాం ప్రీతిం కరోషి మే

నీ స్వదేశాన్ని వదిలి, నా అనుగ్రహం కోసం ఇక్కడికి వచ్చావు. నాపై నిజమైన ప్రేమ ఉంటే, నాకు గాఢమైన ప్రేమను చూపించు.

నిత్యమన్తఃపురద్వారి నియోగాన్నన్దినః స్వయమ్ రక్షిభిస్సహ తచ్చిహ్నైర్వర్తతామయమీశ్వర

నందినికి ఆజ్ఞతో, ఆయనే స్వయంగా ఆ గుర్తులు ధరించిన రక్షకులతో కలిసి ఎప్పుడూ అంతఃపుర ద్వారంలో నిలబడి ఉంటాడు, ప్రభూ.

మధురం ప్రణయోదర్కం శ్రుత్వా దేవ్యాః శుభం వచః ప్రీతో ఽస్మీత్యాహ తం దేవస్స చాదృశ్యత తత్క్షణాత్

దేవి మధురంగా, ప్రేమతో, శుభంగా చెప్పిన మాటలు విని, దేవుడు 'నేను సంతోషించాను' అని చెప్పి, వెంటనే అతనికి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

బిభ్రద్వేత్రలతాం హైమీం రత్నచిత్రం చ కంచుకమ్ ఛురికామురగప్రఖ్యాం గణేశో రక్షవేషధృక్

గణేశుడు రక్షకుడి వేషంలో, బంగారు దండను, రత్నాలతో అలంకరించిన కంచుకాన్ని, పాము లాంటి కత్తిని పట్టుకుని అక్కడ నిలబడ్డాడు.

యస్మాత్సోమో మహాదేవో నన్దీ చానేన నన్దితః సోమనన్దీతి విఖ్యాతస్తస్మాదేష సమాఖ్యయా

సోముడు, మహాదేవుడు, నందిని ఇద్దరూ అతని వల్ల ఆనందించారు కనుక, అతడికి సోమనంది అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఇత్థం దేవ్యాః ప్రియం కృత్వా దేవశ్చర్ధేన్దుభూషణః భూషయామాస తన్దివ్యైర్భూషణై రత్నభూషితైః

ఇలా దేవిని సంతోషపరిచి, చంద్రకళను అలంకరించిన దేవుడు, అతనికి రత్నాలతో అలంకరించిన దివ్యాభరణాలు ధరింపజేశాడు.

తతస్స గౌరీం గిరిశో గిరీన్ద్రజాం సగౌరవాం సర్వమనోహరాం హరః పర్యంకమారోప్య వరాంగభూషణైర్విభూషయామాస శశాంకభూషణః

తర్వాత చంద్రకళను అలంకరించిన హరుడు, శైలజ కుమార్తె అయిన గౌరీని, అందరినీ ఆకర్షించే ఆమెను, గౌరవంగా మంచంపై కూర్చోబెట్టి, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో అలంకరించాడు.

దేవీం సమాదధానేన దేవేనేదం కిమీరితమ్ అగ్నిషోమాత్మకం విశ్వం వాగర్థాత్మకమిత్యపి

దేవిని దేవుడు సత్కరిస్తున్నప్పుడు ఇలా అన్నారు: 'ఈ జగత్తు అగ్ని, సోమ స్వరూపమే. అలాగే వాక్కు, అర్థం స్వరూపమూ.'

ఆజ్ఞైకసారమైశ్వర్యమాజ్ఞా త్వమితి చోదితమ్ తదిదం శ్రోతుమిచ్ఛామో యథావదనుపూర్వశః

'ఆజ్ఞే ఆధారంగా ఐశ్వర్యం ఉంటుంది; ఆ ఆజ్ఞ నీవే' అని చెప్పారు. దీనిని సరైన క్రమంలో వినాలని మేము కోరుకుంటున్నాము.

అగ్నిరిత్యుచ్యతే రౌద్రీ ఘోరా యా తైజసీ తనుః సోమః శాక్తో ఽమృతమయః శక్తేః శాన్తికరీ తనుః

అగ్ని అనగా రౌద్రీ, భయంకరమైన, తేజస్సుతో కూడిన రూపం. సోముడు శక్తి, అమృతస్వరూపుడు, శాంతిని కలిగించే శక్తి స్వరూపుడు.

అమృతం యత్ప్రతిష్ఠా సా తేజో విద్యా కలా స్వయమ్ భూతసూక్ష్మేషు సర్వేషు త ఏవ రసతేజసీ

అమృతం అనేది ఆధారం, అదే తేజస్సు, అదే విద్య, అదే కళ. అన్ని సూక్ష్మభూతాలలో రసం, తేజస్సు అనే ఈ రెండూ వ్యాపించి ఉంటాయి.

ద్వివిధా తేజసో వృత్తిసూర్యాత్మా చానలాత్మికా తథైవ రసవృత్తిశ్చ సోమాత్మా చ జలాత్మికా

తేజస్సు యొక్క క్రియ రెండు విధాలుగా ఉంటుంది: ఒకటి సూర్య స్వరూపమైన అగ్ని స్వభావం, మరొకటి రసం యొక్క క్రియ చంద్ర స్వరూపమైన జల స్వభావం.