ప్రవక్తుమంజసా ఽశక్యః తాదృశః పరమో రసః యేన ప్రణయగర్భేణ భావో భావవతాం హృతః
అంత గొప్ప ఆనందాన్ని నేరుగా వివరించడం సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే ప్రేమతో పుట్టే ఆ భావం, భావమున్నవారి హృదయాలను ఆక్రమిస్తుంది.
ద్వాస్థైస్ససంభ్రమైరేవ దేవో దేవ్యాగమోత్సుకః శంకమానా ప్రవిష్టాన్తస్తఞ్చ సా సమపశ్యత
ద్వారపాలకులు దేవిని చూసేందుకు ఉత్సాహంతో, ఆందోళనతో ఆమెను లోపలికి అనుమతించారు. లోపలికి ప్రవేశించిన ఆమె, ఆయనను దర్శించింది.
తైస్తైః ప్రణయభావైశ్చ భవనాన్తరవర్తిభిః గణేన్ద్రైర్వన్దితా వాచా ప్రణనామ త్రియమ్బకమ్
భవనంలో ఉన్న గణాధిపతులు ప్రేమతో, భక్తితో వచనాలతో ఆమెను సత్కరించారు. ఆమె త్రయంబకునికి నమస్కరించింది.
ప్రణమ్య నోత్థితా యావత్తావత్తాం పరమేశ్వరః ప్రగృహ్య దోర్భ్యామాశ్లిష్య పరితః పరయా ముదా
ఆమె నమస్కరించి ఇంకా లేవకముందే, పరమేశ్వరుడు తన రెండు చేతులతో ఆమెను ఆలింగనం చేసి, అపారమైన ఆనందంతో చుట్టుముట్టాడు.
స్వాంకే ధర్తుం ప్రవృత్తో ఽపి సా పర్యంకే న్యషీదత పర్యంకతో బలాద్దేవీం సోఙ్కమారోప్య సుస్మితామ్
ఆయన తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టాలని ఆశించినా, ఆమె మంచంపై కూర్చుంది. కానీ మంచం మీద నుండి నవ్వుతూ ఉన్న దేవిని ఆయన మృదువుగా ఒడిలోకి ఎత్తుకున్నాడు.
సస్మితో వివృతైర్నేత్రైస్తద్వక్త్రం ప్రపిబన్నివ తయా సంభాషణాయేశః పూర్వభాషితమబ్రవీత్
ఆయన చిరునవ్వుతో, విస్తృతమైన కళ్లతో ఆమె ముఖాన్ని తిలకిస్తూ, సంభాషణకు ఆసక్తిగా ముందుగా మాట్లాడాడు.
సా దశా చ వ్యతీతా కిం తవ సర్వాంగసున్దరి యస్యామనునయోపాయః కో ఽపి కోపాన్న లభ్యతే
అమ్మా, అందమైనవాడా! కోపంతో ఎలాంటి ఓదార్పు సాధ్యపడని ఆ కాలం ఇప్పుడు గడిచిపోయింది.
స్వేచ్ఛయాపి న కాలీతి నాన్యవర్ణవతీతి చ త్వత్స్వభావాహృతం చిత్తం సుభ్రు చింతావహం మమ
నీ ఇష్టంతో కూడినప్పటికీ కాలం కదలలేదు, నువ్వు వర్ణం మారలేదు. నీ స్వభావమే నా మనసును ఆకర్షించి ఆందోళనకు గురిచేసింది, మధురభ్రువా!
విస్మృతః పరమో భావః కథం స్వేచ్ఛాంగయోగతః న సమ్భవన్తి యే తత్ర చిత్తకాలుష్యహేతవః
మన ఇద్దరి సంకల్పంతో కలయిక జరిగినప్పుడు, హృదయ మలినతకు కారణాలు లేవు. అలాంటప్పుడు ఆ పరమమైన భావం ఎలా మరచిపోయావు?
పృథగ్జనవదన్యోన్యం విప్రియస్యాపి కారణమ్ ఆవయోరపి యద్యస్తి నాస్త్యేవైతచ్చరాచరమ్
సాధారణ జనుల్లా మన ఇద్దరి మధ్య కూడా ఏదైనా అప్రీతి కారణం ఉంటే, అలాంటి విషయం ఈ జగత్తులో మరెక్కడా ఉండదు.
అహమగ్నిశిరోనిష్ఠస్త్వం సోమశిరసి స్థితా అగ్నీషోమాత్మకం విశ్వమావాభ్యాం సమధిష్ఠితమ్
నేను అగ్ని శిఖరంలో ఉన్నాను, నీవు సోమ శిఖరంలో నిలిచివున్నావు. అగ్ని, సోమ స్వభావమున్న ఈ జగత్తు మనిద్దరివల్ల నిలబడింది.
జగద్ధితాయ చరతోః స్వేచ్ఛాధృతశరీరయోః ఆవయోర్విప్రయోగే హి స్యాన్నిరాలమ్బనం జగత్
లోకహితార్థంగా మనిద్దరం మన ఇష్టానుసారం రూపాలు ధరించి సంచరిస్తున్నాం. మనిద్దరం వేరుపడితే ఈ లోకం ఆధారంలేని దానిగా మారిపోతుంది.
అస్తి హేత్వన్తరం చాత్ర శాస్త్రయుక్తివినిశ్చితమ్ వాగర్థమివ మే వైతజ్జగత్స్థావరజంగమమ్
ఇక్కడ ఇంకో కారణం కూడా ఉంది, అది శాస్త్రబద్ధంగా నిర్ణయించబడింది. మాటకు అర్థం విడిపోలేనట్లే, స్థావరజంగమాలైన ఈ జగత్తూ అంతే.
త్వం హి వాగమృతం సాక్షాదహమర్థామృతం పరమ్ ద్వయమప్యమృతం కస్మాద్వియుక్తముపపద్యతే
నీవు నేరుగా మాట అమృతం, నేను పరమార్థ అమృతం. రెండూ అమృతమే అయినప్పుడు మనిద్దరి మధ్య వేరుదనం ఎలా కలుగుతుంది?
విద్యాప్రత్యాయికా త్వం మే వేద్యో ఽహం ప్రత్యయాత్తవ విద్యావేద్యాత్మనోరేవ విశ్లేషః కథమావయోః
నీవు జ్ఞానాన్ని కలిగించేవాడివి, నేను నీ జ్ఞానంతో తెలుసుకోదగినవాడిని. జ్ఞానం, జ్ఞేయం స్వరూపమైన మనిద్దరికి వేరుదనం ఎలా కలుగుతుంది?
న కర్మణా సృజామీదం జగత్ప్రతిసృజామి చ సర్వస్యాజ్ఞైకలభ్యత్వాదాజ్ఞాత్వం హి గరీయసీ
నేను కార్యంతో ఈ జగత్తును సృష్టించను, తిరిగి సృష్టించను కూడా. అన్నీ ఆజ్ఞతోనే సాధ్యమవుతాయి కాబట్టి, ఆజ్ఞే గొప్పది.
ఆజ్ఞైకసారమైశ్వర్యం యస్మాత్స్వాతంత్ర్యలక్షణమ్ ఆజ్ఞయా విప్రయుక్తస్య చైశ్వర్యం మమ కీదృశమ్
ఆజ్ఞే ఐశ్వర్యానికి మూలం, అది స్వాతంత్ర్య లక్షణం. ఆజ్ఞ లేకుండా నాకు ఐశ్వర్యం ఏ విధంగా ఉంటుంది?
న కదాచిదవస్థానమావయోర్విప్రయుక్తయోః దేవానాం కార్యముద్దిశ్య లీలోక్తిం కృతవానహమ్
మనిద్దరికి ఎప్పుడూ వేరుదనం ఉండదు. దేవతల పనుల కోసం నేను చేసిన కార్యాలు కేవలం లీల మాత్రమే.
త్వయాప్యవిదితం నాస్తి కథం కుపితవత్యసి తతస్త్రిలోకరక్షార్థే కోపో మయ్యపి తే కృతః
నీవు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు. అయినా ఎందుకు కోపించావు? మూడు లోకాలను రక్షించేందుకు నీ కోపం నాపై కూడా పడింది.
యదనర్థాయ భూతానాం న తదస్తి ఖలు త్వయి ఇతి ప్రియంవదే సాక్షాదీశ్వరే పరమేశ్వరే
ప్రియంవదా! భూతాలకు హానికరమైనది నీవులో అసలు ఉండదు. నీవు ప్రత్యక్ష పరమేశ్వరుడవు.
శృంగారభావసారాణాం జన్మభూమిరకృత్రిమా స్వభర్త్రా లలితన్తథ్యముక్తం మత్వా స్మితోత్తరమ్
ప్రేమ స్వరూపులైనవారికి సహజంగా కలిగే జన్మభూమి కలదు. తన భర్త సత్యంగా, మృదువుగా చెప్పిన మాటలు వినిపించి, ఆమె నవ్వుతూ సమాధానం చెప్పింది.
లజ్జయా న కిమప్యూచే కౌశికీ వర్ణనాత్పరమ్ తదేవ వర్ణయామ్యద్య శృణు దేవ్యాశ్చ వర్ణనమ్
లజ్జతో కౌశికీ వర్ణనకన్నా మించి ఏమీ చెప్పలేదు. ఇప్పుడు నేను ఆ దేవి వర్ణనను చెబుతాను, విను.
కిం దేవేన న సా దృష్టా యా సృష్టా కౌశికీ మయా తాదృశీ కన్యకా లోకే న భూతా న భవిష్యతి
దేవతలు ఆ దేవిని చూడలేదా? నేను కౌశికీగా సృష్టించిన ఆ కన్యక లాంటి వారు లోకంలో ఎప్పుడూ లేరు, ఎప్పుడూ ఉండరు.
తస్యా వీర్యం బలం విన్ధ్యనిలయం విజయం తథా శుంభస్య చ నిశుంభస్య మారణే చ రణే తయోః
ఆమె శక్తి, బలం, వింధ్యపర్వతంలో నివాసం, విజయం, అలాగే శుంభుడు, నిశుంభుడు యుద్ధంలో సంహరించడమూ ఆమెవే.
ప్రత్యక్షఫలదానం చ లోకాయ భజతే సదా లోకానాం రక్షణం శశ్వద్బ్రహ్మా విజ్ఞాపయిష్యతి
ఆమె ఎప్పుడూ లోకానికి ప్రత్యక్ష ఫలితాలు ఇస్తుంది. లోకాల రక్షణ కోసం బ్రహ్మ ఎప్పుడూ ఆమెను ప్రకటిస్తాడు.
ఇతి సంభాషమాణాయా దేవ్యా ఏవాజ్ఞయా తదా వ్యాఘ్రః సఖ్యా సమానీయ పురో ఽవస్థాపితస్తదా
అలా ఆ దేవి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, ఆమె ఆజ్ఞతో సఖి వ్యాఘ్రాన్ని తీసుకొచ్చి ఆమె ముందుంచింది.
తం ప్రేక్ష్యాహ పునర్దేవీ దేవానీతముపాయతమ్ వ్యాఘ్రం పశ్య న చానేన సదృశో మదుపాసకః
అతన్ని చూసి దేవి మళ్ళీ ఇలా చెప్పింది: 'దేవతలు వ్యాఘ్రాన్ని సాధనంగా తీసుకొచ్చారు. చూడు, నా భక్తుల్లో ఇతని వంటి వారు లేరు.'
అనేన దుష్టసంఘేభ్యో రక్షితం మత్తపోవనమ్ అతీవ మమ భక్తశ్చ విశ్రబ్ధశ్చ స్వరక్షణాత్
దుష్ట సమూహాల నుంచి నా తపోవనాన్ని ఇతడు రక్షించాడు. ఇతడు నిజంగా నా భక్తుడు, తన రక్షణపై నమ్మకమున్నవాడు.
స్వదేశం చ పరిత్యజ్య ప్రసాదార్థం సమాగతః యది ప్రీతిరభూన్మత్తః పరాం ప్రీతిం కరోషి మే
నీ స్వదేశాన్ని వదిలి, నా అనుగ్రహం కోసం ఇక్కడికి వచ్చావు. నాపై నిజమైన ప్రేమ ఉంటే, నాకు గాఢమైన ప్రేమను చూపించు.
నిత్యమన్తఃపురద్వారి నియోగాన్నన్దినః స్వయమ్ రక్షిభిస్సహ తచ్చిహ్నైర్వర్తతామయమీశ్వర
నందినికి ఆజ్ఞతో, ఆయనే స్వయంగా ఆ గుర్తులు ధరించిన రక్షకులతో కలిసి ఎప్పుడూ అంతఃపుర ద్వారంలో నిలబడి ఉంటాడు, ప్రభూ.