శివపురాణమ్

ఇత్యాత్మనః పరం భావం స్మారయిత్వానురూపతః బ్రహ్మణాభ్యర్థితా గౌరీ తపసో ఽపి న్యవర్తత

ఇలా తన పరమ స్వరూపాన్ని గుర్తుచేసుకుని, బ్రహ్మా కోరినట్లు, గౌరీ తపస్సు నుండి విరమించింది.

తతో దేవీమనుజ్ఞాప్య బ్రహ్మణ్యన్తర్హితే సతి దేవీం చ మాతరం దృష్ట్వా మేనాం హిమవతా సహ

ఆ తరువాత బ్రహ్మ దేవిని వీడుకొని అంతరించిపోయినప్పుడు, ఆ దేవి తన తల్లి మేనాను హిమవంతుతో కలిసి చూసింది.

ప్రణమ్యాశ్వాస్య బహుధా పితరౌ విరహాసహౌ తపః ప్రణయినో దేవీ తపోవనమహీరుహాన్

తల్లిదండ్రులు విడిపోవడాన్ని తట్టుకోలేక బాధపడుతుండగా, ఆమె వారికి నమస్కరించి, పలుమార్లు ఓదార్చి, తపస్సు పట్ల ప్రేమతో ఉన్న దేవి అరణ్యంలోని ఆశ్రమాలను చేరింది.

విప్రయోగశుచేవాగ్రే పుష్పబాష్పం విముంచతః తత్తుచ్ఛాఖాసమారూఢవిహగో దీరితై రుతైః

విడిపోవడం వల్ల కలిగిన దుఃఖంలో, పువ్వుల్లాంటి కన్నీళ్లు కారుస్తూ, ఆమె తలపై ఉన్న కొమ్మలపై కూర్చున్న పక్షులు దుఃఖభరితమైన స్వరాలతో అరవసాగాయి.

వ్యాకులం బహుధా దీనం విలాపమివ కుర్వతః సఖీభ్యః కథయంత్యేవం సత్త్వరా భర్తృదర్శనే

అనేక విధాలుగా మనసు కలవరపడి, దుఃఖంతో విలపిస్తున్నట్టు, భర్తను దర్శించాలనే ఆత్రతతో ఆమె తన సఖులకు ఇలా చెప్పింది.

పురస్కృత్య చ తం వ్యాఘ్రం స్నేహాత్పుత్రమివౌరసమ్ దేహస్య ప్రభయా చైవ దీపయన్తీ దిశో దశ

ఆ పులిని తన కుమారుడిలా ప్రేమతో ముందుంచుకొని, తన దేహ ప్రకాశంతో పది దిక్కులను వెలిగించింది.

ప్రయయౌ మందరం గౌరీ యత్ర భర్తా మహేశ్వరః సర్వేషాం జగతాం ధాతా కర్తా పాతా వినాశకృత్

గౌరీ మంధర పర్వతానికి వెళ్లింది. అక్కడే ఆమె భర్త అయిన మహేశ్వరుడు, సమస్త లోకాల సృష్టికర్త, పోషకుడు, సంహారకుడు నివసించేవాడు.

కృత్వా గౌరం వపుర్దివ్యం దేవీ గిరివరాత్మజా కథం దదర్శ భర్తారం ప్రవిష్టా మన్దితం సతీ

పర్వత కుమార్తె అయిన దేవి, ఆకాశవర్ణమైన దివ్యరూపాన్ని ధరించి, అలంకారాలతో ప్రవేశించినప్పుడు, సతీ తన భర్తను ఎలా దర్శించింది?

ప్రవేశసమయే తస్యా భవనద్వారగోచరైః గణేశైః కిం కృతం దేవస్తాన్దృష్ట్వా కిన్తదా ఽకరోత్

ఆమె ప్రవేశించే సమయానికి, భవన ద్వారంలో ఉన్న గణేశులు ఏమి చేసారు? దేవుడు వారిని చూసి ఏమి చేసాడు?

ప్రవక్తుమంజసా ఽశక్యః తాదృశః పరమో రసః యేన ప్రణయగర్భేణ భావో భావవతాం హృతః

అంత గొప్ప ఆనందాన్ని నేరుగా వివరించడం సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే ప్రేమతో పుట్టే ఆ భావం, భావమున్నవారి హృదయాలను ఆక్రమిస్తుంది.

ద్వాస్థైస్ససంభ్రమైరేవ దేవో దేవ్యాగమోత్సుకః శంకమానా ప్రవిష్టాన్తస్తఞ్చ సా సమపశ్యత

ద్వారపాలకులు దేవిని చూసేందుకు ఉత్సాహంతో, ఆందోళనతో ఆమెను లోపలికి అనుమతించారు. లోపలికి ప్రవేశించిన ఆమె, ఆయనను దర్శించింది.

తైస్తైః ప్రణయభావైశ్చ భవనాన్తరవర్తిభిః గణేన్ద్రైర్వన్దితా వాచా ప్రణనామ త్రియమ్బకమ్

భవనంలో ఉన్న గణాధిపతులు ప్రేమతో, భక్తితో వచనాలతో ఆమెను సత్కరించారు. ఆమె త్రయంబకునికి నమస్కరించింది.

ప్రణమ్య నోత్థితా యావత్తావత్తాం పరమేశ్వరః ప్రగృహ్య దోర్భ్యామాశ్లిష్య పరితః పరయా ముదా

ఆమె నమస్కరించి ఇంకా లేవకముందే, పరమేశ్వరుడు తన రెండు చేతులతో ఆమెను ఆలింగనం చేసి, అపారమైన ఆనందంతో చుట్టుముట్టాడు.

స్వాంకే ధర్తుం ప్రవృత్తో ఽపి సా పర్యంకే న్యషీదత పర్యంకతో బలాద్దేవీం సోఙ్కమారోప్య సుస్మితామ్

ఆయన తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టాలని ఆశించినా, ఆమె మంచంపై కూర్చుంది. కానీ మంచం మీద నుండి నవ్వుతూ ఉన్న దేవిని ఆయన మృదువుగా ఒడిలోకి ఎత్తుకున్నాడు.

సస్మితో వివృతైర్నేత్రైస్తద్వక్త్రం ప్రపిబన్నివ తయా సంభాషణాయేశః పూర్వభాషితమబ్రవీత్

ఆయన చిరునవ్వుతో, విస్తృతమైన కళ్లతో ఆమె ముఖాన్ని తిలకిస్తూ, సంభాషణకు ఆసక్తిగా ముందుగా మాట్లాడాడు.

సా దశా చ వ్యతీతా కిం తవ సర్వాంగసున్దరి యస్యామనునయోపాయః కో ఽపి కోపాన్న లభ్యతే

అమ్మా, అందమైనవాడా! కోపంతో ఎలాంటి ఓదార్పు సాధ్యపడని ఆ కాలం ఇప్పుడు గడిచిపోయింది.

స్వేచ్ఛయాపి న కాలీతి నాన్యవర్ణవతీతి చ త్వత్స్వభావాహృతం చిత్తం సుభ్రు చింతావహం మమ

నీ ఇష్టంతో కూడినప్పటికీ కాలం కదలలేదు, నువ్వు వర్ణం మారలేదు. నీ స్వభావమే నా మనసును ఆకర్షించి ఆందోళనకు గురిచేసింది, మధురభ్రువా!

విస్మృతః పరమో భావః కథం స్వేచ్ఛాంగయోగతః న సమ్భవన్తి యే తత్ర చిత్తకాలుష్యహేతవః

మన ఇద్దరి సంకల్పంతో కలయిక జరిగినప్పుడు, హృదయ మలినతకు కారణాలు లేవు. అలాంటప్పుడు ఆ పరమమైన భావం ఎలా మరచిపోయావు?

పృథగ్జనవదన్యోన్యం విప్రియస్యాపి కారణమ్ ఆవయోరపి యద్యస్తి నాస్త్యేవైతచ్చరాచరమ్

సాధారణ జనుల్లా మన ఇద్దరి మధ్య కూడా ఏదైనా అప్రీతి కారణం ఉంటే, అలాంటి విషయం ఈ జగత్తులో మరెక్కడా ఉండదు.

అహమగ్నిశిరోనిష్ఠస్త్వం సోమశిరసి స్థితా అగ్నీషోమాత్మకం విశ్వమావాభ్యాం సమధిష్ఠితమ్

నేను అగ్ని శిఖరంలో ఉన్నాను, నీవు సోమ శిఖరంలో నిలిచివున్నావు. అగ్ని, సోమ స్వభావమున్న ఈ జగత్తు మనిద్దరివల్ల నిలబడింది.

జగద్ధితాయ చరతోః స్వేచ్ఛాధృతశరీరయోః ఆవయోర్విప్రయోగే హి స్యాన్నిరాలమ్బనం జగత్

లోకహితార్థంగా మనిద్దరం మన ఇష్టానుసారం రూపాలు ధరించి సంచరిస్తున్నాం. మనిద్దరం వేరుపడితే ఈ లోకం ఆధారంలేని దానిగా మారిపోతుంది.

అస్తి హేత్వన్తరం చాత్ర శాస్త్రయుక్తివినిశ్చితమ్ వాగర్థమివ మే వైతజ్జగత్స్థావరజంగమమ్

ఇక్కడ ఇంకో కారణం కూడా ఉంది, అది శాస్త్రబద్ధంగా నిర్ణయించబడింది. మాటకు అర్థం విడిపోలేనట్లే, స్థావరజంగమాలైన ఈ జగత్తూ అంతే.

త్వం హి వాగమృతం సాక్షాదహమర్థామృతం పరమ్ ద్వయమప్యమృతం కస్మాద్వియుక్తముపపద్యతే

నీవు నేరుగా మాట అమృతం, నేను పరమార్థ అమృతం. రెండూ అమృతమే అయినప్పుడు మనిద్దరి మధ్య వేరుదనం ఎలా కలుగుతుంది?

విద్యాప్రత్యాయికా త్వం మే వేద్యో ఽహం ప్రత్యయాత్తవ విద్యావేద్యాత్మనోరేవ విశ్లేషః కథమావయోః

నీవు జ్ఞానాన్ని కలిగించేవాడివి, నేను నీ జ్ఞానంతో తెలుసుకోదగినవాడిని. జ్ఞానం, జ్ఞేయం స్వరూపమైన మనిద్దరికి వేరుదనం ఎలా కలుగుతుంది?

న కర్మణా సృజామీదం జగత్ప్రతిసృజామి చ సర్వస్యాజ్ఞైకలభ్యత్వాదాజ్ఞాత్వం హి గరీయసీ

నేను కార్యంతో ఈ జగత్తును సృష్టించను, తిరిగి సృష్టించను కూడా. అన్నీ ఆజ్ఞతోనే సాధ్యమవుతాయి కాబట్టి, ఆజ్ఞే గొప్పది.

ఆజ్ఞైకసారమైశ్వర్యం యస్మాత్స్వాతంత్ర్యలక్షణమ్ ఆజ్ఞయా విప్రయుక్తస్య చైశ్వర్యం మమ కీదృశమ్

ఆజ్ఞే ఐశ్వర్యానికి మూలం, అది స్వాతంత్ర్య లక్షణం. ఆజ్ఞ లేకుండా నాకు ఐశ్వర్యం ఏ విధంగా ఉంటుంది?

న కదాచిదవస్థానమావయోర్విప్రయుక్తయోః దేవానాం కార్యముద్దిశ్య లీలోక్తిం కృతవానహమ్

మనిద్దరికి ఎప్పుడూ వేరుదనం ఉండదు. దేవతల పనుల కోసం నేను చేసిన కార్యాలు కేవలం లీల మాత్రమే.

త్వయాప్యవిదితం నాస్తి కథం కుపితవత్యసి తతస్త్రిలోకరక్షార్థే కోపో మయ్యపి తే కృతః

నీవు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు. అయినా ఎందుకు కోపించావు? మూడు లోకాలను రక్షించేందుకు నీ కోపం నాపై కూడా పడింది.

యదనర్థాయ భూతానాం న తదస్తి ఖలు త్వయి ఇతి ప్రియంవదే సాక్షాదీశ్వరే పరమేశ్వరే

ప్రియంవదా! భూతాలకు హానికరమైనది నీవులో అసలు ఉండదు. నీవు ప్రత్యక్ష పరమేశ్వరుడవు.