సా తు మాయాత్మికా శక్తిర్యోగనిద్రా చ వైష్ణవీ శంఖచక్రత్రిశూలాదిసాయుధాష్టమహాభుజా
ఆ శక్తి మాయా స్వరూపిణిగా, విష్ణువు యొక్క యోగనిద్రగా, శంఖం, చక్రం, త్రిశూలం మొదలైన ఆయుధాలతో, ఎనిమిది బలమైన చేతులతో అలంకరించబడింది.
సౌమ్యా ఘోరా చ మిశ్రా చ త్రినేత్రా చన్ద్రశేఖరా అజాతపుంస్పర్శరతిరధృష్యా చాతిసున్దరీ
ఆమె కొంత సౌమ్యంగా, కొంత భయంకరంగా, కలిసిన రూపంలో, మూడు కళ్లతో, చంద్రుడిని అలంకరించుకుని, పురుషుల స్పర్శకు అందని, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని, అత్యంత అందమైనవారిగా వెలిగింది.
దత్తా చ బ్రహ్మణే దేవ్యా శక్తిరేషా సనాతనీ నిశుంభస్య చ శుంభస్య నిహంత్రీ దైత్యసింహయోః
ఈ శాశ్వతమైన శక్తిని దేవి బ్రహ్మదేవునికి ఇచ్చింది. నిశుంభుడు, శుంభుడు అనే దైత్యసింహులను సంహరించేది ఈమెనే.
బ్రహ్మణాపి ప్రహృష్టేన తస్యై పరమశక్తయే ప్రబలః కేసరీ దత్తో వాహనత్వే సమాగతః
బ్రహ్మదేవుడు ఆనందంతో, ఆ పరమశక్తికి వాహనంగా ఉండేందుకు శక్తివంతమైన సింహాన్ని ఇచ్చాడు.
విన్ధ్యే చ వసతిం తస్యాః పూజామాసవపూర్వకైః మాంసైర్మత్స్యైరపూపైశ్చ నిర్వర్త్యాసౌ సమాదిశత్
వింద్య పర్వతాలలో ఆమెను మద్యం, మాంసం, చేపలు, అప్పాలు వంటి నైవేద్యాలతో పూజించమని ఆదేశించాడు.
సా చైవ సంమతా శక్తిర్బ్రహ్మణో విశ్వకర్మణః ప్రణమ్య మాతరం గౌరీం బ్రహ్మాణం చానుపూర్వశః
ఆ శక్తిని బ్రహ్మదేవుడు, విశ్వకర్ముడు ఆమోదించారు. ఆమె ముందుగా గౌరీ దేవిని, తరువాత బ్రహ్మదేవుని నమస్కరించి గౌరవించబడింది.
శక్తిభిశ్చాపి తుల్యాభిః స్వాత్మజాభిరనేకశః పరీతా ప్రయయౌ విన్ధ్యం దైత్యేన్ద్రౌ హన్తుముద్యతా
తనతో సమానమైన అనేక శక్తులతో, తన కుమార్తెలతో చుట్టుముట్టబడి, దైత్యేంద్రులను సంహరించేందుకు వింద్య పర్వతాలకు బయలుదేరింది.
నిహతౌ చ తయా తత్ర సమరే దైత్యపుంగవౌ తద్బాణైః కామబాణైశ్చ చ్ఛిన్నభిన్నాంగమానసౌ
ఆ యుద్ధంలో ఆమె చేతితో ఆ దైత్యప్రముఖులు సంహరించబడ్డారు. ఆమె బాణాలతో, కామబాణాలతో వారి శరీరాలు, మనస్సులు నశించిపోయాయి.
తద్యుద్ధవిస్తరశ్చాత్ర న కృతో ఽన్యత్ర వర్ణనాత్ ఊహనీయం పరస్మాచ్చ ప్రస్తుతం వర్ణయామి వః
ఆ యుద్ధ విశేషాలు ఇక్కడ పూర్తిగా వివరించబడలేదు. ఇతర చోట్ల నుండి ఊహించుకోవాలి. కానీ అవసరమైన భాగాన్ని నేను మీకు వివరించబోతున్నాను.
ఉత్పాద్య కౌశికీం గౌరీ బ్రహ్మణే ప్రతిపాద్య తామ్ తస్య ప్రత్యుపకారాయ పితామహమథాబ్రవీత్
గౌరీ దేవి కౌశికిని సృష్టించి, బ్రహ్మదేవునికి అప్పగించింది. దానికి ప్రతిఫలంగా పితామహుడు ఇలా చెప్పాడు.
దృష్టః కిమేష భవతా శార్దూలో మదుపాశ్రయః అనేన దుష్టసత్త్వేభ్యో రక్షితం మత్తపోవనమ్
నీవు నా ఆశ్రయానికి వచ్చిన ఈ పులిని చూశావా? ఈ పులి వల్ల నా ఆశ్రమం దుష్టశక్తుల నుండి రక్షించబడింది.
మయ్యర్పితమనా ఏష భజతే మామనన్యధీః అస్య సంరక్షణాదన్యత్ప్రియం మమ న విద్యతే
ఇతడు తన మనసంతా నాపై కేంద్రీకరించి, నన్నే భజిస్తున్నాడు. ఇతడిని కాపాడటం కన్నా నాకు మరొకటి ప్రియమైనది లేదు.
భవితవ్యమనేనాతో మమాన్తఃపురచారిణా గణేశ్వరపదం చాస్మై ప్రీత్యా దాస్యతి శంకరః
కాబట్టి ఇతడు నా అంతఃపురంలో ఉండే విధంగా నిర్ణయించబడింది. ప్రేమతో శంకరుడు ఇతడికి గణాధిపతి స్థానం ఇస్తాడు.
ఏనమగ్రేసరం కృత్వా సఖీభిర్గన్తుముత్సహే
ఇతడిని ముందుగా ఉంచుకుని, నా సఖులతో కలిసి నేను వెళ్లగలను.
ఇత్యుక్తః ప్రహసన్బ్రహ్మా దేవీమ్ముగ్ధామివ స్మయన్
దేవీ ఇలా అడిగినప్పుడు, బ్రహ్మా చిరునవ్వుతో, ఆమెను అమాయకురాలిలా చూసి నవ్వాడు.
పశౌ దేవి మృగాః క్రూరాః క్వ చ తే ఽనుగ్రహః శుభః ఆశీవిషముఖే సాక్షాదమృతం కిం నిషిచ్యతే
దేవీ, అడవి జంతువులు క్రూరంగా ఉంటాయి. నీ దయా గుణం ఎక్కడ ఉంది? విషసర్పం నోట్లో నేరుగా అమృతం ఎవరు పోస్తారు?
వ్యాఘ్రమాత్రేణ సన్నేష దుష్టః కో ఽపి నిశాచరః అనేన భక్షితా గావో బ్రాహ్మణాశ్చ తపోధనాః
ఒక దుష్టుడు, పులితో కలిసి తిరుగుతూ, ఆవులను, తపస్సు చేసే బ్రాహ్మణులను తినేశాడు.
తర్పయంస్తాన్యథాకామం కామరూపీ చరత్యసౌ అవశ్యం ఖలు భోక్తవ్యం ఫలం పాపస్య కర్మణః
తనకు నచ్చిన రూపంలో తిరుగుతూ, తన కోరికలు తీరుస్తూ, అతడు జీవిస్తున్నాడు. పాపం చేసినవాడు తప్పకుండా దాని ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే.
అతః కిం కృపయా కృత్యమీదృశేషు దురాత్మసు అనేన దేవ్యాః కిం కృత్యం ప్రకృత్యా కలుషాత్మనా
అలాంటి దుర్మార్గులపై దయ చూపడం వల్ల ఏమి లాభం? సహజంగా చెడ్డ మనసున్నవాడిని దేవీ ఎందుకు కాపాడాలి?
యదుక్తం భవతా సర్వం తథ్యమస్త్వయమీదృశః తథాపి మాం ప్రపన్నో ఽభూన్న త్యాజ్యో మాముపాశ్రితః
నీవు చెప్పింది అంతా నిజమే. అతడు అలా ఉన్నవాడే. అయినా, అతడు నన్ను ఆశ్రయించాడని, నన్ను ఆశ్రయించినవాడిని వదిలేయడం సరి కాదు.
అస్య భక్తిమవిజ్ఞాయ ప్రాగ్వృత్తం తే నివేదితమ్ భక్తిశ్చేదస్య కిం పాపైర్న తే భక్తః ప్రణశ్యతి
అతని భక్తిని తెలుసుకోకుండా, నీవు అతని పూర్వకర్మలు చెప్పావు. కానీ అతడు నిజంగా భక్తుడైతే, అతని పాపాలు ఏమిటి? భక్తుడు నశించడు.
పుణ్యకర్మాపి కిం కుర్యాత్త్వదీయాజ్ఞానపేక్షయా అజా ప్రజ్ఞా పురాణీ చ త్వమేవ పరమేశ్వరీ
పుణ్యమైన పనులు చేసే వారు కూడా నీ ఆజ్ఞతోనే చేస్తారు. నీవే జన్మలేని, పురాతనమైన జ్ఞానస్వరూపిణి, పరమేశ్వరి.
త్వదధీనా హి సర్వేషాం బంధమోక్షవ్యవస్థితిః త్వదృతే పరమా శక్తిః సంసిద్ధిః కస్య కర్మణా
ప్రతివారికీ బంధనమూ, మోక్షమూ నీ ఆధీనంలోనే ఉన్నాయి. నీవు లేకుండా ఎవరి కర్మకు పరమ శక్తి లేదా సిద్ధి లభిస్తుంది?
త్వమేవ వివిధా శక్తిః భవానామథ వా స్వయమ్ అశక్తః కర్మకరణే కర్తా వా కిం కరిష్యతి
నీవే అనేక రూపాల శక్తివంతురాలు. జీవులు ఏ పని చేసినా, నీవు లేకుండా ఏ కర్త ఏమి చేయగలడు?
విష్ణోశ్చ మమ చాన్యేషాం దేవదానవరక్షసామ్ తత్తదైశ్వర్యసమ్ప్రాప్త్యై తవైవాజ్ఞా హి కారణమ్
విష్ణువు, నేను, ఇతర దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులు — అందరికీ వారి వారి అధికారాలు నీ ఆజ్ఞ వల్లే లభిస్తాయి.
అతీతాః ఖల్వసంఖ్యాతా బ్రహ్మాణో హరయో భవాః అనాగతాస్త్వసంఖ్యాతాస్త్వదాజ్ఞానువిధాయినః
ఎన్నో బ్రహ్మలు, విష్ణువులు, శివులు గతంలో ఉన్నారు. ఇంకా ఎన్నో రాబోతున్నారు. అందరూ నీ ఆజ్ఞను అనుసరిస్తున్నారు.
త్వామనారాధ్య దేవేశి పురుషార్థచతుష్టయమ్ లబ్ధుం న శక్యమస్మాభిరపి సర్వైః సురోత్తమైః
దేవతల దేవీ! నిన్ను ఆరాధించకుండా, మేము లాంటి వారు కూడా పురుషార్థ చతుష్టయాన్ని పొందలేము.
వ్యత్యాసో ఽపి భవేత్సద్యో బ్రహ్మత్వస్థావరత్వయోః సుకృతం దుష్కృతం చాపి త్వయేవ స్థాపితం యతః
బ్రహ్మ స్థితి, స్థావర స్థితి ఒకేసారి మారిపోవచ్చు. పుణ్యమూ, పాపమూ నీవే నిర్ణయించేవి.
త్వం హి సర్వజగద్భర్తుశ్శివస్య పరమాత్మనః అనాదిమధ్యనిధనా శక్తిరాద్యా సనాతనీ
నీవే శివుని పరమాత్ముడి ఆదిశక్తి. నీవు ఆది, మధ్య, అంతం లేని శాశ్వత శక్తివంతురాలు. ఈ జగత్తు అంతటినీ నీవే పోషిస్తున్నావు.
సమస్తలోకయాత్రార్థం మూర్తిమావిశ్య కామపి
ఈ లోక ప్రయాణానికి నీవు ఏదో రూపం ధరించి అవతరిస్తావు.