సో ఽపి శ్రుత్వా విధిర్దుఃఖం సురాణాం కృపయాన్వితః ఆసీద్దైత్యవధాయైవ స్మృత్వా హేత్వాశ్రయాం కథామ్
దేవతల కష్టాన్ని విని, బ్రహ్మదేవుడు దయతో నిండిపోయి, దైత్యులను సంహరించేందుకు కారణమైన కథను గుర్తు చేసుకున్నారు.
సామరః ప్రార్థితో బ్రహ్మా యయౌ దేవ్యాస్తపోవనమ్ సంస్మరన్మనసా దేవదుఃఖమోక్షం స్వయత్నతః
దేవతల ప్రార్థనతో బ్రహ్మదేవుడు దేవతలతో కలిసి దేవి తపోవనానికి వెళ్లాడు. తన ప్రయత్నంతో దేవతలను బాధల నుండి విముక్తి చేయాలని మనసులో ఆలోచించాడు.
దదర్శ చ సురశ్రేష్ఠః శ్రేష్ఠే తపసి నిష్ఠితామ్ ప్రతిష్ఠామివ విశ్వస్య భవానీం పరమేశ్వరీమ్
అక్కడ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు అయిన బ్రహ్మ, అత్యుత్తమ తపస్సులో నిలిచిన భవానీ పరమేశ్వరీని, జగత్తుకు ఆధారంగా ఉన్నవారిని దర్శించాడు.
ననామ చాస్య జగతో మాతరం స్వస్య వై హరేః రుద్రస్య చ పితుర్భార్యామార్యామద్రీశ్వరాత్మజామ్
ఆమెను, జగత్తుకు తల్లిని, తన సోదరుడు హరిదేవుని భార్యను, రుద్రుని భార్యను, పర్వతాధిపతికి కుమార్తెను అయిన ఆర్యామణిని బ్రహ్మదేవుడు నమస్కరించాడు.
బ్రహ్మాణమాగతం దృష్ట్వా దేవీ దేవగణైః సహ అర్ఘ్యం తదర్హం దత్త్వా ఽస్మై స్వాగతాద్యైరుపాచరత్
బ్రహ్మదేవుడు వచ్చినదాన్ని గమనించిన దేవి, దేవతలతో కలిసి, యోగ్యమైన అర్ఘ్యం సమర్పించి, మర్యాదగా స్వాగతించింది.
తాం చ ప్రత్యుపచారోక్తిం పురస్కృత్యాభినంద్య చ పప్రచ్ఛ తపసో హేతుమజానన్నివ పద్మజః
ఆమె ఆతిథ్య మాటలకు సమాధానం చెప్పి, ఆమెను స్తుతించి, పద్మజుడు తెలియనట్టు నటిస్తూ ఆమె తపస్సు కారణాన్ని అడిగాడు.
తీవ్రేణ తపసానేన దేవ్యా కిమిహ సాధ్యతే తపఃఫలానాం సర్వేషాం త్వదధీనా హి సిద్ధయః
ఇంత తీవ్రమైన తపస్సుతో దేవి, ఇక్కడ ఏది సాధించాలనుకుంటున్నావు? ఎందుకంటే తపస్సు ఫలితాలన్నీ నీ ఇష్టానుసారమే సిద్ధిస్తాయి.
యశ్చైవ జగతాం భర్తా తమేవ పరమేశ్వరమ్ భర్తారమాత్మనా ప్రాప్య ప్రాప్తఞ్చ తపసః ఫలమ్
ఈ జగత్తుకి అధిపతి అయిన పరమేశ్వరుని నువ్వు భర్తగా పొందావు. అందువల్ల తపస్సు ఫలితాన్ని నువ్వు ఇప్పటికే పొందావు.
అథవా సర్వమేవైతత్క్రీడావిలసితం తవ ఇదన్తు చిత్రం దేవస్య విరహం సహసే కథమ్
లేదా ఇది అంతా నీ లీల మాత్రమే కావచ్చు. అయినా దేవి, పరమేశ్వరుని వేరుపును నువ్వు ఎలా భరిస్తున్నావో ఆశ్చర్యమే.
సర్గాదౌ భవతో దేవాదుత్పత్తిః శ్రూయతే యదా తదా ప్రజానాం ప్రథమస్త్వం మే ప్రథమజః సుతః
సృష్టి ప్రారంభంలో నువ్వు భగవంతుని నుండి జన్మించావని చెబుతారు. అప్పట్లో నీవు నా మొదటి కుమారుడవు.
యదా పునః ప్రజావృద్ధ్యై లలాటాద్భవతో భవః ఉత్పన్నో ఽభూత్తదా త్వం మే గురుః శ్వశురభావతః
తర్వాత, ప్రజలు పెరగడానికి భవుడు నీ నుదుటి నుండి జన్మించినప్పుడు, నీవు నా శ్వశురుడవు, గురువవు కూడా.
యదా భవద్గిరీన్ద్రస్తే పుత్రో మమ పితా స్వయమ్ తదా పితామహస్త్వం మే జాతో లోకపితామహ
పర్వతాధిపతి నీ తండ్రిగా, నా తండ్రిగా ఉన్నప్పుడు, నీవు లోకపితామహుడవు, నా తాతయ్యవు అయ్యావు.
తదీదృశస్య భవతో లోకయాత్రావిధాయినః వృత్తవన్తఃపురే భర్తా కథయిష్యే కథం పునః
ఇలా లోక వ్యవహారాన్ని నడిపించే నీవు, భర్తగా ఉన్న విధులను గతంలో నెరవేర్చావు. మరలా నీకు భర్త గురించి నేను ఎలా చెప్పగలను?
కిమత్ర బహునా దేహే యశ్చాయం మమ కాలిమా త్యక్త్వా సత్త్వవిధానేన గౌరీ భవితుముత్సహే
ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? నా ఈ నలుపు వర్ణాన్ని వదిలేస్తే, సత్వగుణంతో నేను గౌరీగా మారగలను.
ఏతావతా కిమర్థేన తీవ్రం దేవి తపః కృతమ్ స్వేచ్ఛైవ కిమపర్యాప్తా క్రీడేయం హి తవేదృశీ
దేవి, ఇంత తీవ్రమైన తపస్సు ఎందుకు చేసావు? నీ స్వేచ్ఛ సరిపోదా? ఇలాంటి లీల నీదే కదా.
క్రీడా ఽపి చ జగన్మాతస్తవ లోకహితాయ వై అతో మమేష్టమనయా ఫలం కిమపి సాధ్యతామ్
జగన్మాతా, నీ లీల కూడా లోక హితార్థమే. కాబట్టి, దీనివల్ల నాకు కావలసిన ఫలితం ఏదైనా సిద్ధించాలి.
నిశుంభశుంభనామానౌ దైత్యౌ దత్తవరౌ మయా దృప్తౌ దేవాన్ప్రబాధేతే త్వత్తో లబ్ధస్తయోర్వధః
నిశుంభుడు, శుంభుడు అనే ఇద్దరు దైత్యులు నన్ను ఆశ్రయించి వరాలు పొందినవారు. వారు గర్వంతో దేవతలను బాధిస్తున్నారు. వారిద్దరి సంహారం నీ ద్వారా జరగాలని నిర్ణయించబడింది.
అలం విలంబనేనాత్ర త్వం క్షణేన స్థిరా భవ శక్తిర్విసృజ్యమానా ఽద్య తయోర్మృత్యుర్భవిష్యతి
ఇక్కడ ఇక ఆలస్యం అవసరం లేదు. నీవు వెంటనే స్థిరంగా నిలబడి, నీ శక్తిని విడుదల చేస్తే, ఈ రోజు వారిద్దరికీ మరణం సంభవిస్తుంది.
బ్రాహ్మణాభ్యర్థితా చైవ దేవీ గిరివరాత్మజా త్వక్కోశం సహసోత్సృజ్య గౌరీ సా సమజాయత
బ్రాహ్మణులు ప్రార్థించగా, పర్వత కుమార్తె అయిన దేవి ధైర్యంగా తన వెలుపల చర్మాన్ని విడిచిపెట్టి, గౌరీగా అవతరించింది.
సా త్వక్కోశాత్మనోత్సృష్టా కౌశికీ నామ నామతః కాలీ కాలామ్బుదప్రఖ్యా కన్యకా సమపద్యత
ఆ విడిచిన చర్మం నుండి కౌశికీ అనే పేరుతో, మేఘంలా నలుపు రంగుతో, కాళీ అనే కన్యక రూపంలో అవతరించింది.
సా తు మాయాత్మికా శక్తిర్యోగనిద్రా చ వైష్ణవీ శంఖచక్రత్రిశూలాదిసాయుధాష్టమహాభుజా
ఆ శక్తి మాయా స్వరూపిణిగా, విష్ణువు యొక్క యోగనిద్రగా, శంఖం, చక్రం, త్రిశూలం మొదలైన ఆయుధాలతో, ఎనిమిది బలమైన చేతులతో అలంకరించబడింది.
సౌమ్యా ఘోరా చ మిశ్రా చ త్రినేత్రా చన్ద్రశేఖరా అజాతపుంస్పర్శరతిరధృష్యా చాతిసున్దరీ
ఆమె కొంత సౌమ్యంగా, కొంత భయంకరంగా, కలిసిన రూపంలో, మూడు కళ్లతో, చంద్రుడిని అలంకరించుకుని, పురుషుల స్పర్శకు అందని, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని, అత్యంత అందమైనవారిగా వెలిగింది.
దత్తా చ బ్రహ్మణే దేవ్యా శక్తిరేషా సనాతనీ నిశుంభస్య చ శుంభస్య నిహంత్రీ దైత్యసింహయోః
ఈ శాశ్వతమైన శక్తిని దేవి బ్రహ్మదేవునికి ఇచ్చింది. నిశుంభుడు, శుంభుడు అనే దైత్యసింహులను సంహరించేది ఈమెనే.
బ్రహ్మణాపి ప్రహృష్టేన తస్యై పరమశక్తయే ప్రబలః కేసరీ దత్తో వాహనత్వే సమాగతః
బ్రహ్మదేవుడు ఆనందంతో, ఆ పరమశక్తికి వాహనంగా ఉండేందుకు శక్తివంతమైన సింహాన్ని ఇచ్చాడు.
విన్ధ్యే చ వసతిం తస్యాః పూజామాసవపూర్వకైః మాంసైర్మత్స్యైరపూపైశ్చ నిర్వర్త్యాసౌ సమాదిశత్
వింద్య పర్వతాలలో ఆమెను మద్యం, మాంసం, చేపలు, అప్పాలు వంటి నైవేద్యాలతో పూజించమని ఆదేశించాడు.
సా చైవ సంమతా శక్తిర్బ్రహ్మణో విశ్వకర్మణః ప్రణమ్య మాతరం గౌరీం బ్రహ్మాణం చానుపూర్వశః
ఆ శక్తిని బ్రహ్మదేవుడు, విశ్వకర్ముడు ఆమోదించారు. ఆమె ముందుగా గౌరీ దేవిని, తరువాత బ్రహ్మదేవుని నమస్కరించి గౌరవించబడింది.
శక్తిభిశ్చాపి తుల్యాభిః స్వాత్మజాభిరనేకశః పరీతా ప్రయయౌ విన్ధ్యం దైత్యేన్ద్రౌ హన్తుముద్యతా
తనతో సమానమైన అనేక శక్తులతో, తన కుమార్తెలతో చుట్టుముట్టబడి, దైత్యేంద్రులను సంహరించేందుకు వింద్య పర్వతాలకు బయలుదేరింది.
నిహతౌ చ తయా తత్ర సమరే దైత్యపుంగవౌ తద్బాణైః కామబాణైశ్చ చ్ఛిన్నభిన్నాంగమానసౌ
ఆ యుద్ధంలో ఆమె చేతితో ఆ దైత్యప్రముఖులు సంహరించబడ్డారు. ఆమె బాణాలతో, కామబాణాలతో వారి శరీరాలు, మనస్సులు నశించిపోయాయి.
తద్యుద్ధవిస్తరశ్చాత్ర న కృతో ఽన్యత్ర వర్ణనాత్ ఊహనీయం పరస్మాచ్చ ప్రస్తుతం వర్ణయామి వః
ఆ యుద్ధ విశేషాలు ఇక్కడ పూర్తిగా వివరించబడలేదు. ఇతర చోట్ల నుండి ఊహించుకోవాలి. కానీ అవసరమైన భాగాన్ని నేను మీకు వివరించబోతున్నాను.
ఉత్పాద్య కౌశికీం గౌరీ బ్రహ్మణే ప్రతిపాద్య తామ్ తస్య ప్రత్యుపకారాయ పితామహమథాబ్రవీత్
గౌరీ దేవి కౌశికిని సృష్టించి, బ్రహ్మదేవునికి అప్పగించింది. దానికి ప్రతిఫలంగా పితామహుడు ఇలా చెప్పాడు.