తతః ప్రభృతి శక్రాదీన్విజిత్య సమరే సురాన్ నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం జగచ్చక్రతురక్రమాత్
అప్పటి నుంచి, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను యుద్ధంలో ఓడించి, బలవంతంగా వేదపఠనం, హోమాలను నిలిపివేసి, ప్రపంచాన్ని ఆక్రమించారు.
తయోర్వధాయ దేవేశం బ్రహ్మాభ్యర్థితవాన్పునః వినింద్యాపి రహస్యం వాం క్రోధయిత్వా యథా తథా
వారిని సంహరించేందుకు బ్రహ్మ మళ్లీ దేవతాధిపతిని ప్రార్థించాడు; అవసరమైతే రహస్యంగా నిందిస్తూ, కోపపెట్టేలా ప్రవర్తించాడు.
తద్వర్ణకోశజాం శక్తిమకామాం కన్యకాత్మికామ్ నిశుమ్భశుంభయోర్హంత్రీం సురేభ్యో దాతుమర్హసి
వర్ణాల కోశం నుంచి పుట్టిన, కోరికలేని కన్యక రూపంలో ఉన్న శక్తిని, శుంభుడు నిశుంభుడిని సంహరించేందుకు దేవతలకు ఇవ్వమని కోరాడు.
ఏవమభ్యర్థితో ధాత్రా భగవాన్నీలలోహితః కాలీత్యాహ రహస్యం వాం నిన్దయన్నివ సస్మితః
సృష్టికర్త ఇలా ప్రార్థించగా, నీలలోహితుడు చిరునవ్వుతో, రహస్యంగా నిందిస్తున్నట్టు, కాలిగా మాట్లాడాడు.
తతః క్రుద్ధా తదా దేవీ సువర్ణా వర్ణకారణాత్ స్మయన్తీ చాహ భర్తారమసమాధేయయా గిరా
అప్పుడు, ఆ దేవి తన స్వర్ణవర్ణం కారణంగా, చిరునవ్వుతో, కోపంతో, తన భర్తను శాంతించలేని మాటలతో ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది.
ఈదృశో మమ వర్ణేస్మిన్న రతిర్భవతో ఽస్తి చేత్ ఏవావన్తం చిరం కాలం కథమేషా నియమ్యతే
నా వర్ణంపై ఇంత ప్రేమ ఉంటే, ఇంత కాలం దాన్ని ఎలా దాచిపెట్టగలవు?
అరత్యా వర్తమానో ఽపి కథం చ రమసే మయా న హ్యశక్యం జగత్యస్మిన్నీశ్వరస్య జగత్ప్రభోః
ప్రేమ లేకపోయినా, నాతో ఎలా ఆనందంగా ఉంటావు? జగత్ప్రభువైన నీకు ఈ లోకంలో అసాధ్యమేమీ లేదు కదా.
స్వాత్మారామస్య భవతో రతిర్న సుఖసాధనమ్ ఇతి హేతోః స్మరో యస్మాత్ప్రసభం భస్మసాత్కృతః
తనలో తానే ఆనందించే వాడికి, సుఖం అనేది ఆనందానికి మార్గం కాదు. అందుకే కామదేవుడు బలవంతంగా బస్మమయ్యాడు.
యా చ నాభిమతా భర్తురపి సర్వాంగసున్దరీ సా వృథైవ హి జాయేత సర్వైరపి గుణాన్తరైః
భర్తకు ఇష్టపడని, అన్ని అవయవాలు అందమైన స్త్రీ అయినా, ఎంతగానో గుణాలు ఉన్నా, ఆమె జన్మ వృథా.
భర్తుర్భోగైకశేషో హి సర్గ ఏవైష యోషితామ్ తథాసత్యన్యథాభూతా నారీ కుత్రోపయుజ్యతే
భర్త ఆనందం కోసమే స్త్రీలు సృష్టించబడ్డారు. అది లేకపోతే, వేరే విధంగా ఉన్న స్త్రీ ఎవరికీ ఉపయోగపడదు.
తస్మాద్వర్ణమిమం త్యక్త్వా త్వయా రహసి నిన్దితమ్ వర్ణాన్తరం భజిష్యే వా న భజిష్యామి వా స్వయమ్
కాబట్టి, నీవు రహస్యంగా నిందించిన ఈ వర్ణాన్ని వదిలేసి, నేను ఇంకో వర్ణాన్ని ఎంచుకుంటాను—లేకపోతే, ఏదీ ఎంచుకోకపోవచ్చు కూడా.
ఇత్యుక్త్వోత్థాయ శయనాద్దేవీ సాచష్ట గద్గదమ్ యయాచే ఽనుమతిం భర్తుస్తపసే కృతనిశ్చయా
ఇలా చెప్పి, శయనాసనం నుంచి లేచి, దేవి కంఠం తడబడుతూ, తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించి, భర్త అనుమతి కోరింది.
తథా ప్రణయభంగేన భీతో భూతపతిః స్వయమ్ పాదయోః ప్రణమన్నేవ భవానీం ప్రత్యభాషత
అలా ప్రేమలో విరామం కలిగినందుకు భయపడి, భూతపతి అయిన పరమేశ్వరుడు తానే భవానీ పాదాల వద్ద వంగి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
అజానతీ చ క్రీడోక్తిం ప్రియే కిం కుపితాసి మే రతిః కుతో వా జాయేత త్వత్తశ్చేదరతిర్మమ
ఆడుతూ చెప్పిన మాట అని తెలియక, "ప్రియమైనవాడా, నీవు ఎందుకు కోపంగా ఉన్నావు? నాలో నీపై ప్రేమ ఎలా తగ్గిపోతుంది? లేక మరొకరితో నాకు ఆనందం ఎలా కలుగుతుంది?" అని అన్నాడు.
మాతా త్వమస్య జగతః పితాహమధిపస్తథా కథం తదుత్పపద్యేత త్వత్తో నాభిరతిర్మమ
ఈ లోకానికి నీవే తల్లి, నేనే తండ్రి, అధిపతి కూడా. అలాంటప్పుడు నిన్ను ప్రేమించకుండా నేను ఎలా ఉండగలను?
ఆవయోరభికామో ఽపి కిమసౌ కామకారితః యతః కామసముత్పత్తిః ప్రాగేవ జగదుద్భవః
మనిద్దరిలో కోరిక ఉన్నా, అది మనోభవుడి వల్ల కాదు. ఎందుకంటే, మనోభవుడి ఉద్భవం ఈ జగత్తు పుట్టకముందే జరిగింది.
పృథగ్జనానాం రతయే కామాత్మా కల్పితో మయా తతః కథముపాలబ్ధః కామదాహాదహం త్వయా
సాధారణ జనుల ఆనందం కోసం నేనే మనోభవుడిని కోరికకు ప్రతీకగా సృష్టించాను. అలాంటప్పుడు మనోభవుడిని కాల్చినందుకు నువ్వు నన్ను ఎందుకు నిందిస్తున్నావు?
మాం వై త్రిదశసామాన్యం మన్యమానో మనోభవః మనాక్పరిభవం కుర్వన్మయా వై భస్మసాత్కృతః
మనోభవుడు నన్ను మిగతా దేవతలతో సమానంగా భావించి కొంత తక్కువగా చూసాడు. అందుకే నేను అతన్ని బూడిదగా మార్చేశాను.
విహారోప్యావయోరస్య జగతస్త్రాణకారణాత్ తతస్తదర్థం త్వయ్యద్య క్రీడోక్తిం కృతవాహనమ్
ఈ లోకాన్ని కాపాడటానికి మనిద్దరి మధ్య కోరికను పక్కన పెట్టాను. అందుకే నువ్వు నేడు ఆ ఉల్లాసంగా మాట్లాడినావు.
స చాయమచిరాదర్థస్తవైవావిష్కరిష్యతే క్రోధస్య జనకం వాక్యం హృది కృత్వేదమబ్రవీత్
నీ ఉద్దేశ్యం త్వరలోనే బయటపడుతుంది. కోపానికి కారణమైన ఆ మాటలను హృదయంలో ఉంచుకుని ఆయన ఇలా అన్నాడు.
శ్రుతపూర్వం హి భగవంస్తవ చాటు వచో మయా యేనైవమతిధీరాహమపి ప్రాగభివంచితా
భగవంతి, నీ మధురమైన మాటలు నేను ఇంతకుముందు కూడా విన్నాను. వాటివల్ల నేను ఎంత ధీరుడినైనా ఒకసారి మోసపోయాను.
ప్రాణానప్యప్రియా భర్తుర్నారీ యా న పరిత్యజేత్ కులాంగనా శుభా సద్భిః కుత్సితైవ హి గమ్యతే
భర్త కోసం ప్రాణాలను కూడా వదలని సతీస్త్రీ, ఎంత గొప్పవారైనా, మంచి కుటుంబంలో పుట్టినా, మంచి వారు ఆమెను తక్కువగా చూస్తారు.
భూయసీ చ తవాప్రీతిరగౌరమితి మే వపుః క్రీడోక్తిరపి కాలీతి ఘటతే కథమన్యథా
నాపై నీ అసంతృప్తి ఎక్కువగా ఉంది, దానికి నా నలుపు రూపమే కారణం. నీ ఆటపాట మాట కూడా సమయానికి తగినదే, మరొక విధంగా ఎలా ఉంటుంది?
సద్భిర్విగర్హితం తస్మాత్తవ కార్ష్ణ్యమసంమతమ్ అనుత్సృజ్య తపోయోగాత్స్థాతుమేవేహ నోత్సహే
అందువల్ల, నీ నలుపు రంగు మంచి వారికీ ఇష్టంగా ఉండదు, వారు అంగీకరించరు. నా తపస్సును వదిలేసి ఇక్కడ ఉండటం నాకు సాధ్యపడదు.
స యద్యేవంవిధతాపస్తే తపసా కిం ప్రయోజనమ్ మమేచ్ఛయా స్వేచ్ఛయా వా వర్ణాన్తరవతీ భవ
నీ తపస్సు ఇలాంటిది అయితే, అలాంటి తపస్సుకు ఉపయోగమేంటి? నా కోరికతో అయినా, నీ కోరికతో అయినా, నీవు వేరే రంగు ధరించు.
నేచ్ఛామి భవతో వర్ణం స్వయం వా కర్తుమన్యథా బ్రహ్మాణం తపసారాధ్య క్షిప్రం గౌరీ భవామ్యహమ్
నీ రంగును నేనే మార్చాలని నాకు ఇష్టం లేదు, లేక వేరే విధంగా కూడా కాదు. బ్రహ్మను తపస్సుతో ఆరాధించి, త్వరగా నేను గౌరీ అవుతాను.
మత్ప్రసాదాత్పురా బ్రహ్మా బ్రహ్మత్వం ప్రాప్తవాన్పురా తమాహూయ మహాదేవి తపసా కిం కరిష్యసి
నా అనుగ్రహంతో బ్రహ్మా ముందుగా బ్రహ్మ పదవిని పొందాడు. మహాదేవి, అలాంటప్పుడు నీవు తపస్సు చేసి ఏం సాధిస్తావు?
త్వత్తో లబ్ధపదా ఏవ సర్వే బ్రహ్మాదయః సురాః తథాప్యారాధ్య తపసా బ్రహ్మాణం త్వన్నియోగతః
బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలందరూ నీ వల్లే తమ స్థానాలను పొందారు. అయినా, నీ ఆజ్ఞతో బ్రహ్మా తపస్సు చేసి నిన్ను ఆరాధించాడు.
పురా కిల సతీ నామ్నా దక్షస్య దుహితా ఽభవమ్ జగతాం పతిమేవం త్వాం పతిం ప్రాప్తవతీ తథా
పూర్వం నేను సతీ అనే పేరుతో దక్షుని కుమార్తెగా జన్మించి, ఈ విధంగా జగత్పతియైన నిన్ను భర్తగా పొందాను.
ఏవమద్యాపి తపసా తోషయిత్వా ద్విజం విధిమ్ గౌరీ భవితుమిచ్ఛామి కో దోషః కథ్యతామిహ
అలాగే ఇప్పుడు కూడా, బ్రహ్మను తపస్సుతో సంతుష్టిపరచి గౌరీ కావాలని కోరుకుంటున్నాను. ఇందులో తప్పేమైనా ఉంటే చెప్పు.