శివపురాణమ్

గ్రసన్నివ జగత్సర్వం పిబన్నివ పయోనిధిమ్ వమన్నివ తమోన్తస్థం మాద్యన్నివ ఖమమ్బుదైః

మొత్తం లోకాన్ని మింగుతున్నట్టు, సముద్రాన్ని తాగుతున్నట్టు, లోపలున్న చీకటిని వెలికితీస్తున్నట్టు, ఆకాశంలో మేఘాలతో ఆనందిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

నివాస భూమయస్తాస్తా దర్పణప్రతిమోదరాః తిరస్కృతాతపాస్స్నిగ్ధాశ్రమచ్ఛాయామహీరుహాః

అక్కడి నివాసస్థలాలు దర్పణంలా మెరిసే పొట్టలతో, సూర్యకాంతిని అడ్డుకునే సన్నని చెట్ల నీడతో, ఆశ్రమాల వల్ల మరింత చల్లదనాన్ని పొందాయి.

సరిత్సరస్తడాగాదిసంపర్కశిశిరానిలాః తత్ర తత్ర నిషణ్ణాభ్యాం శివాభ్యాం సఫలీకృతాః

అక్కడి నదులు, సరస్సులు, చెరువుల వల్ల చల్లబడిన గాలులు, శివపార్వతులు కూర్చున్న ప్రతి చోట ఫలప్రదంగా మారాయి.

తమిమం సర్వతః శ్రేష్ఠం స్మృత్వా సామ్బస్త్రియమ్బకః రైభ్యాశ్రమసమీపస్థశ్చాన్తర్ధానం గతో యయౌ

అతని సర్వదా శ్రేష్ఠుడిగా మనసులో ఉంచుకుని, త్రినేత్రుడైన శంభు, రైభ్యుని ఆశ్రమం దగ్గర ఉండి, అక్కడే అంతర్ధానమై వెళ్లిపోయాడు.

తత్రోద్యానమనుప్రాప్య దేవ్యా సహ మహేశ్వరః రరామ రమణీయాసు దేవ్యాన్తఃపురభూమిషు

ఆ తరువాత, ఆ ఉద్యానవనానికి చేరుకుని, మహేశ్వరుడు దేవితో కలిసి ఆమె అంతఃపురంలో ఉన్న అందమైన ప్రదేశాల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.

తథా గతేషు కాలేషు ప్రవృద్ధాసు ప్రజాసు చ దైత్యౌ శుంభనిశుంభాఖ్యౌ భ్రాతరౌ సంబభూవతుః

కాలం గడిచే కొద్దీ ప్రజలు పెరిగారు. అప్పుడు శుంభుడు, నిశుంభుడు అనే ఇద్దరు దానవ సోదరులు జన్మించారు.

తాభ్యాం తపో బలాద్దత్తం బ్రహ్మణా పరమేష్టినా అవధ్యత్వం జగత్యస్మిన్పురుషైరఖిలైరపి

వారిద్దరూ చేసిన తపస్సు వల్ల, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ వారికి ఈ లోకంలో ఎవరూ చంపలేరని వరమిచ్చాడు.

అయోనిజా తు యా కన్యా హ్యంబికాంశసముద్భవా అజాతపుంస్పర్శరతిరవిలంఘ్యపరాక్రమా

కడుపులో పుట్టని, అంబికా భాగంగా అవతరించిన, ఏ పురుషుడు తాకని, అపరాజిత శౌర్యం కలిగిన ఆ కన్యక—

తయా తు నౌ వధః సంఖ్యే తస్యాం కామాభిభూతయోః ఇతి చాభ్యర్థితో బ్రహ్మా తాభ్యామ్ప్రాహ తథాస్త్వితి

ఆమెపై మనసు పడినప్పుడు యుద్ధంలో మాకు మరణం కలగాలని బ్రహ్మను కోరగా, ఆయన 'అలా జరుగనీ' అని అనుగ్రహించాడు.

తతః ప్రభృతి శక్రాదీన్విజిత్య సమరే సురాన్ నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం జగచ్చక్రతురక్రమాత్

అప్పటి నుంచి, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను యుద్ధంలో ఓడించి, బలవంతంగా వేదపఠనం, హోమాలను నిలిపివేసి, ప్రపంచాన్ని ఆక్రమించారు.

తయోర్వధాయ దేవేశం బ్రహ్మాభ్యర్థితవాన్పునః వినింద్యాపి రహస్యం వాం క్రోధయిత్వా యథా తథా

వారిని సంహరించేందుకు బ్రహ్మ మళ్లీ దేవతాధిపతిని ప్రార్థించాడు; అవసరమైతే రహస్యంగా నిందిస్తూ, కోపపెట్టేలా ప్రవర్తించాడు.

తద్వర్ణకోశజాం శక్తిమకామాం కన్యకాత్మికామ్ నిశుమ్భశుంభయోర్హంత్రీం సురేభ్యో దాతుమర్హసి

వర్ణాల కోశం నుంచి పుట్టిన, కోరికలేని కన్యక రూపంలో ఉన్న శక్తిని, శుంభుడు నిశుంభుడిని సంహరించేందుకు దేవతలకు ఇవ్వమని కోరాడు.

ఏవమభ్యర్థితో ధాత్రా భగవాన్నీలలోహితః కాలీత్యాహ రహస్యం వాం నిన్దయన్నివ సస్మితః

సృష్టికర్త ఇలా ప్రార్థించగా, నీలలోహితుడు చిరునవ్వుతో, రహస్యంగా నిందిస్తున్నట్టు, కాలిగా మాట్లాడాడు.

తతః క్రుద్ధా తదా దేవీ సువర్ణా వర్ణకారణాత్ స్మయన్తీ చాహ భర్తారమసమాధేయయా గిరా

అప్పుడు, ఆ దేవి తన స్వర్ణవర్ణం కారణంగా, చిరునవ్వుతో, కోపంతో, తన భర్తను శాంతించలేని మాటలతో ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది.

ఈదృశో మమ వర్ణేస్మిన్న రతిర్భవతో ఽస్తి చేత్ ఏవావన్తం చిరం కాలం కథమేషా నియమ్యతే

నా వర్ణంపై ఇంత ప్రేమ ఉంటే, ఇంత కాలం దాన్ని ఎలా దాచిపెట్టగలవు?

అరత్యా వర్తమానో ఽపి కథం చ రమసే మయా న హ్యశక్యం జగత్యస్మిన్నీశ్వరస్య జగత్ప్రభోః

ప్రేమ లేకపోయినా, నాతో ఎలా ఆనందంగా ఉంటావు? జగత్ప్రభువైన నీకు ఈ లోకంలో అసాధ్యమేమీ లేదు కదా.

స్వాత్మారామస్య భవతో రతిర్న సుఖసాధనమ్ ఇతి హేతోః స్మరో యస్మాత్ప్రసభం భస్మసాత్కృతః

తనలో తానే ఆనందించే వాడికి, సుఖం అనేది ఆనందానికి మార్గం కాదు. అందుకే కామదేవుడు బలవంతంగా బస్మమయ్యాడు.

యా చ నాభిమతా భర్తురపి సర్వాంగసున్దరీ సా వృథైవ హి జాయేత సర్వైరపి గుణాన్తరైః

భర్తకు ఇష్టపడని, అన్ని అవయవాలు అందమైన స్త్రీ అయినా, ఎంతగానో గుణాలు ఉన్నా, ఆమె జన్మ వృథా.

భర్తుర్భోగైకశేషో హి సర్గ ఏవైష యోషితామ్ తథాసత్యన్యథాభూతా నారీ కుత్రోపయుజ్యతే

భర్త ఆనందం కోసమే స్త్రీలు సృష్టించబడ్డారు. అది లేకపోతే, వేరే విధంగా ఉన్న స్త్రీ ఎవరికీ ఉపయోగపడదు.

తస్మాద్వర్ణమిమం త్యక్త్వా త్వయా రహసి నిన్దితమ్ వర్ణాన్తరం భజిష్యే వా న భజిష్యామి వా స్వయమ్

కాబట్టి, నీవు రహస్యంగా నిందించిన ఈ వర్ణాన్ని వదిలేసి, నేను ఇంకో వర్ణాన్ని ఎంచుకుంటాను—లేకపోతే, ఏదీ ఎంచుకోకపోవచ్చు కూడా.

ఇత్యుక్త్వోత్థాయ శయనాద్దేవీ సాచష్ట గద్గదమ్ యయాచే ఽనుమతిం భర్తుస్తపసే కృతనిశ్చయా

ఇలా చెప్పి, శయనాసనం నుంచి లేచి, దేవి కంఠం తడబడుతూ, తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించి, భర్త అనుమతి కోరింది.

తథా ప్రణయభంగేన భీతో భూతపతిః స్వయమ్ పాదయోః ప్రణమన్నేవ భవానీం ప్రత్యభాషత

అలా ప్రేమలో విరామం కలిగినందుకు భయపడి, భూతపతి అయిన పరమేశ్వరుడు తానే భవానీ పాదాల వద్ద వంగి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.

అజానతీ చ క్రీడోక్తిం ప్రియే కిం కుపితాసి మే రతిః కుతో వా జాయేత త్వత్తశ్చేదరతిర్మమ

ఆడుతూ చెప్పిన మాట అని తెలియక, "ప్రియమైనవాడా, నీవు ఎందుకు కోపంగా ఉన్నావు? నాలో నీపై ప్రేమ ఎలా తగ్గిపోతుంది? లేక మరొకరితో నాకు ఆనందం ఎలా కలుగుతుంది?" అని అన్నాడు.

మాతా త్వమస్య జగతః పితాహమధిపస్తథా కథం తదుత్పపద్యేత త్వత్తో నాభిరతిర్మమ

ఈ లోకానికి నీవే తల్లి, నేనే తండ్రి, అధిపతి కూడా. అలాంటప్పుడు నిన్ను ప్రేమించకుండా నేను ఎలా ఉండగలను?

ఆవయోరభికామో ఽపి కిమసౌ కామకారితః యతః కామసముత్పత్తిః ప్రాగేవ జగదుద్భవః

మనిద్దరిలో కోరిక ఉన్నా, అది మనోభవుడి వల్ల కాదు. ఎందుకంటే, మనోభవుడి ఉద్భవం ఈ జగత్తు పుట్టకముందే జరిగింది.

పృథగ్జనానాం రతయే కామాత్మా కల్పితో మయా తతః కథముపాలబ్ధః కామదాహాదహం త్వయా

సాధారణ జనుల ఆనందం కోసం నేనే మనోభవుడిని కోరికకు ప్రతీకగా సృష్టించాను. అలాంటప్పుడు మనోభవుడిని కాల్చినందుకు నువ్వు నన్ను ఎందుకు నిందిస్తున్నావు?

మాం వై త్రిదశసామాన్యం మన్యమానో మనోభవః మనాక్పరిభవం కుర్వన్మయా వై భస్మసాత్కృతః

మనోభవుడు నన్ను మిగతా దేవతలతో సమానంగా భావించి కొంత తక్కువగా చూసాడు. అందుకే నేను అతన్ని బూడిదగా మార్చేశాను.

విహారోప్యావయోరస్య జగతస్త్రాణకారణాత్ తతస్తదర్థం త్వయ్యద్య క్రీడోక్తిం కృతవాహనమ్

ఈ లోకాన్ని కాపాడటానికి మనిద్దరి మధ్య కోరికను పక్కన పెట్టాను. అందుకే నువ్వు నేడు ఆ ఉల్లాసంగా మాట్లాడినావు.

స చాయమచిరాదర్థస్తవైవావిష్కరిష్యతే క్రోధస్య జనకం వాక్యం హృది కృత్వేదమబ్రవీత్

నీ ఉద్దేశ్యం త్వరలోనే బయటపడుతుంది. కోపానికి కారణమైన ఆ మాటలను హృదయంలో ఉంచుకుని ఆయన ఇలా అన్నాడు.