శివపురాణమ్

పితృభ్యాం జగతో నిత్యం స్నానపానోపయోగతః అవాప్తపుణ్యసంస్కారః ప్రసరద్భిరితస్తతః

ప్రపంచానికి తల్లిదండ్రులైన వారు ప్రతిరోజూ అక్కడి నీటితో స్నానం చేసి, తాగుతారు. అందువల్ల ఆ నీరు పవిత్రతను సంపాదించి, దాని పుణ్యం ఎక్కడికక్కడ వ్యాపించింది.

లఘుశీతలసంస్పర్శైరచ్ఛాచ్ఛైర్నిర్ఝరామ్బుభిః అధిరాజ్యేన చాద్రీణామద్రీరేషో ఽభిషిచ్యతే

అక్కడి జలపాతాల చల్లని, పారదర్శకమైన నీరు మృదువుగా తాకుతూ, clarified butterతో అభిషేకించినట్టు, ఈ పర్వతాన్ని పర్వతాలలో రాజుగా నిలిపింది.

నిశాసు శిఖరప్రాన్తర్వర్తినా స శిలోచ్చయః చంద్రేణాచల సామ్రాజ్యచ్ఛత్రేణేవ విరాజతే

రాత్రిపూట, శిఖరాన్ని తాకే చంద్రుడు, ఆ పర్వతాన్ని పర్వతాధిపత్యపు రాజచత్రాన్ని పట్టుకుని మెరిసిపోతున్నట్టు చూపిస్తాడు.

స శైలశ్చంచలీభూతైర్బాలైశ్చామరయోషితామ్ సర్వపర్వతసామ్రాజ్యచామరైరివ వీజ్యతే

ఆ పర్వతాన్ని, ఆడపిల్లలు తమ చేతులతో ఆడుతూ, అన్ని పర్వతాలపై అధికారం ఉన్న రాజచామరాలతో వీస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

ప్రాతరభ్యుదితే భానౌ భూధరో రత్నభూషితః దర్పణే దేహసౌభాగ్యం ద్రష్టుకామ ఇవ స్థితః

ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించగానే, ఆ పర్వతం రత్నాలతో అలంకరించబడి, దాని అందాన్ని దర్పణంలో చూసుకోవాలనుకుంటున్నట్టు నిలుస్తుంది.

కూజద్విహంగవాచాలైర్వాతోద్ధృతలతాభుజైః విముక్తపుష్పైః సతతం వ్యాలమ్బిమృదుపల్లవైః

పక్షుల కుహుకుహు, గాలిలో ఊగే లతల భుజాలు, ఎప్పుడూ జారిపడే పువ్వులు, వేలాడే మృదుపల్లవాలతో ఆ పర్వతం అలంకరించబడి ఉంటుంది.

లతాప్రతానజటిలైస్తరుభిస్తపసైరివ జయాశిషా సహాభ్యర్చ్య నిషేవ్యత ఇవాద్రిరాట్

లతలతో అల్లుకున్న చెట్లు, తపస్సుతో కూడినవిగా, విజయాశీస్సులతో ఆ పర్వతరాజును కలిసి పూజిస్తున్నట్టు ఉంటుంది.

అధోముఖైరూర్ధ్వముఖైశ్శృంగైస్తిర్యఙ్ముఖైస్తథా ప్రపతన్నివ పాతాలే భూపృష్ఠాదుత్పతన్నివ

అక్కడి కొమ్ములు కింద, పై, అడ్డంగా ఉండి, ఆ పర్వతం భూమిలోకి పడి పోతున్నట్టు, లేదా భూమి మీద నుంచి పైకి ఎగురుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

పరీతః సర్వతో దిక్షు భ్రమన్నివ విహాయసి పశ్యన్నివ జగత్సర్వం నృత్యన్నివ నిరన్తరమ్

అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి, ఆకాశంలో తిరుగుతున్నట్టు, మొత్తం లోకాన్ని చూస్తున్నట్టు, ఎడతెరిపిలేకుండా నృత్యం చేస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

గుహాముఖైః ప్రతిదినం వ్యాత్తాస్యో విపులోదరైః అజీర్ణలావణ్యతయా జృంభమాణ ఇవాచలః

ప్రతిరోజూ గుహ ద్వారాలు తెరుచుకుని, పెద్ద పెద్ద ఖాళీలతో, ఆ పర్వతం తీరని అందంతో జబ్బుపడుతున్నట్టు, ఆవలించుకుంటున్నట్టు ఉంటుంది.

గ్రసన్నివ జగత్సర్వం పిబన్నివ పయోనిధిమ్ వమన్నివ తమోన్తస్థం మాద్యన్నివ ఖమమ్బుదైః

మొత్తం లోకాన్ని మింగుతున్నట్టు, సముద్రాన్ని తాగుతున్నట్టు, లోపలున్న చీకటిని వెలికితీస్తున్నట్టు, ఆకాశంలో మేఘాలతో ఆనందిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

నివాస భూమయస్తాస్తా దర్పణప్రతిమోదరాః తిరస్కృతాతపాస్స్నిగ్ధాశ్రమచ్ఛాయామహీరుహాః

అక్కడి నివాసస్థలాలు దర్పణంలా మెరిసే పొట్టలతో, సూర్యకాంతిని అడ్డుకునే సన్నని చెట్ల నీడతో, ఆశ్రమాల వల్ల మరింత చల్లదనాన్ని పొందాయి.

సరిత్సరస్తడాగాదిసంపర్కశిశిరానిలాః తత్ర తత్ర నిషణ్ణాభ్యాం శివాభ్యాం సఫలీకృతాః

అక్కడి నదులు, సరస్సులు, చెరువుల వల్ల చల్లబడిన గాలులు, శివపార్వతులు కూర్చున్న ప్రతి చోట ఫలప్రదంగా మారాయి.

తమిమం సర్వతః శ్రేష్ఠం స్మృత్వా సామ్బస్త్రియమ్బకః రైభ్యాశ్రమసమీపస్థశ్చాన్తర్ధానం గతో యయౌ

అతని సర్వదా శ్రేష్ఠుడిగా మనసులో ఉంచుకుని, త్రినేత్రుడైన శంభు, రైభ్యుని ఆశ్రమం దగ్గర ఉండి, అక్కడే అంతర్ధానమై వెళ్లిపోయాడు.

తత్రోద్యానమనుప్రాప్య దేవ్యా సహ మహేశ్వరః రరామ రమణీయాసు దేవ్యాన్తఃపురభూమిషు

ఆ తరువాత, ఆ ఉద్యానవనానికి చేరుకుని, మహేశ్వరుడు దేవితో కలిసి ఆమె అంతఃపురంలో ఉన్న అందమైన ప్రదేశాల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.

తథా గతేషు కాలేషు ప్రవృద్ధాసు ప్రజాసు చ దైత్యౌ శుంభనిశుంభాఖ్యౌ భ్రాతరౌ సంబభూవతుః

కాలం గడిచే కొద్దీ ప్రజలు పెరిగారు. అప్పుడు శుంభుడు, నిశుంభుడు అనే ఇద్దరు దానవ సోదరులు జన్మించారు.

తాభ్యాం తపో బలాద్దత్తం బ్రహ్మణా పరమేష్టినా అవధ్యత్వం జగత్యస్మిన్పురుషైరఖిలైరపి

వారిద్దరూ చేసిన తపస్సు వల్ల, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ వారికి ఈ లోకంలో ఎవరూ చంపలేరని వరమిచ్చాడు.

అయోనిజా తు యా కన్యా హ్యంబికాంశసముద్భవా అజాతపుంస్పర్శరతిరవిలంఘ్యపరాక్రమా

కడుపులో పుట్టని, అంబికా భాగంగా అవతరించిన, ఏ పురుషుడు తాకని, అపరాజిత శౌర్యం కలిగిన ఆ కన్యక—

తయా తు నౌ వధః సంఖ్యే తస్యాం కామాభిభూతయోః ఇతి చాభ్యర్థితో బ్రహ్మా తాభ్యామ్ప్రాహ తథాస్త్వితి

ఆమెపై మనసు పడినప్పుడు యుద్ధంలో మాకు మరణం కలగాలని బ్రహ్మను కోరగా, ఆయన 'అలా జరుగనీ' అని అనుగ్రహించాడు.

తతః ప్రభృతి శక్రాదీన్విజిత్య సమరే సురాన్ నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారం జగచ్చక్రతురక్రమాత్

అప్పటి నుంచి, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను యుద్ధంలో ఓడించి, బలవంతంగా వేదపఠనం, హోమాలను నిలిపివేసి, ప్రపంచాన్ని ఆక్రమించారు.

తయోర్వధాయ దేవేశం బ్రహ్మాభ్యర్థితవాన్పునః వినింద్యాపి రహస్యం వాం క్రోధయిత్వా యథా తథా

వారిని సంహరించేందుకు బ్రహ్మ మళ్లీ దేవతాధిపతిని ప్రార్థించాడు; అవసరమైతే రహస్యంగా నిందిస్తూ, కోపపెట్టేలా ప్రవర్తించాడు.

తద్వర్ణకోశజాం శక్తిమకామాం కన్యకాత్మికామ్ నిశుమ్భశుంభయోర్హంత్రీం సురేభ్యో దాతుమర్హసి

వర్ణాల కోశం నుంచి పుట్టిన, కోరికలేని కన్యక రూపంలో ఉన్న శక్తిని, శుంభుడు నిశుంభుడిని సంహరించేందుకు దేవతలకు ఇవ్వమని కోరాడు.

ఏవమభ్యర్థితో ధాత్రా భగవాన్నీలలోహితః కాలీత్యాహ రహస్యం వాం నిన్దయన్నివ సస్మితః

సృష్టికర్త ఇలా ప్రార్థించగా, నీలలోహితుడు చిరునవ్వుతో, రహస్యంగా నిందిస్తున్నట్టు, కాలిగా మాట్లాడాడు.

తతః క్రుద్ధా తదా దేవీ సువర్ణా వర్ణకారణాత్ స్మయన్తీ చాహ భర్తారమసమాధేయయా గిరా

అప్పుడు, ఆ దేవి తన స్వర్ణవర్ణం కారణంగా, చిరునవ్వుతో, కోపంతో, తన భర్తను శాంతించలేని మాటలతో ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది.

ఈదృశో మమ వర్ణేస్మిన్న రతిర్భవతో ఽస్తి చేత్ ఏవావన్తం చిరం కాలం కథమేషా నియమ్యతే

నా వర్ణంపై ఇంత ప్రేమ ఉంటే, ఇంత కాలం దాన్ని ఎలా దాచిపెట్టగలవు?

అరత్యా వర్తమానో ఽపి కథం చ రమసే మయా న హ్యశక్యం జగత్యస్మిన్నీశ్వరస్య జగత్ప్రభోః

ప్రేమ లేకపోయినా, నాతో ఎలా ఆనందంగా ఉంటావు? జగత్ప్రభువైన నీకు ఈ లోకంలో అసాధ్యమేమీ లేదు కదా.

స్వాత్మారామస్య భవతో రతిర్న సుఖసాధనమ్ ఇతి హేతోః స్మరో యస్మాత్ప్రసభం భస్మసాత్కృతః

తనలో తానే ఆనందించే వాడికి, సుఖం అనేది ఆనందానికి మార్గం కాదు. అందుకే కామదేవుడు బలవంతంగా బస్మమయ్యాడు.

యా చ నాభిమతా భర్తురపి సర్వాంగసున్దరీ సా వృథైవ హి జాయేత సర్వైరపి గుణాన్తరైః

భర్తకు ఇష్టపడని, అన్ని అవయవాలు అందమైన స్త్రీ అయినా, ఎంతగానో గుణాలు ఉన్నా, ఆమె జన్మ వృథా.

భర్తుర్భోగైకశేషో హి సర్గ ఏవైష యోషితామ్ తథాసత్యన్యథాభూతా నారీ కుత్రోపయుజ్యతే

భర్త ఆనందం కోసమే స్త్రీలు సృష్టించబడ్డారు. అది లేకపోతే, వేరే విధంగా ఉన్న స్త్రీ ఎవరికీ ఉపయోగపడదు.