శివపురాణమ్

ఇతి సురానభిధాయ సురేశ్వరో నికృతదక్షకృతక్రతురక్రతుః సగిరిజానుచరస్సపరిచ్ఛదః స్థిత ఇవామ్బరతోన్తరధాద్ధరః

దేవతలతో ఇలా చెప్పిన అనంతరం, దక్ష యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసిన దేవతాధిపతి, గిరిజా మరియు తన అనుచరులతో అక్కడ నిలబడి, ఆకాశంలో కనిపించకుండా పోయాడు.

అథ సురా అపి తే విగతవ్యథాః కథితభద్రసుభద్రపరాక్రమాః సపది ఖేన సుఖేన యథాసుఖం యయురనేకముఖాః మఘవన్ముఖాః

అప్పుడు, వారి బాధలు తొలగిపోయి, శుభకార్యాలు జరిగిన దేవతలు, ఇంద్రుడు మొదలైనవారి నాయకత్వంలో, తాము ఇష్టమైన విధంగా ఆనందంగా వెళ్ళిపోయారు.

అన్తర్ధానగతో దేవ్యా సహ సానుచరో హరః క్వ యాతః కుత్ర వాసః కిం కృత్వా విరరామ హ

అప్పుడు దేవి, అనుచరులతో కలిసి హరుడు కనబడకుండా పోయాడు. ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళాడు? ఎక్కడ నివసించాడు? అక్కడ ఏమి చేశాడు?

మహీధరవరః శ్రీమాన్ మందరశ్చిత్రకందరః దయితో దేవదేవస్య నివాసస్తపసో ఽభవత్

మహిమాన్వితుడైన, అద్భుత గుహలతో అలంకరించబడిన మంద్రపర్వతం, దేవతల దేవుడైన శివునికి ఎంతో ఇష్టమైనది, ఆయన తపస్సుకు నివాసంగా మారింది.

తపో మహత్కృతం తేన వోఢుం స్వశిరసా శివౌ చిరేణ లబ్ధం తత్పాదపంకజస్పర్శజం సుఖమ్

అక్కడ శివుడు గొప్ప తపస్సు చేశాడు. ఆ పర్వతం తన శిఖరంపై శివుని మోసుకొని, ఎంతో కాలానికి ఆయన పాదధూళి స్పర్శతో కలిగే ఆనందాన్ని పొందింది.

తస్య శైలస్య సౌన్దర్యం సహస్రవదనైరపి న శక్యం విస్తరాద్వక్తుం వర్షకోటిశతైరపి

ఆ పర్వతానికి ఉన్న అందాన్ని వెయ్యి నోళ్ళు ఉన్నవాళ్లు అయినా, కోట్లాది సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు.

శక్యమప్యస్య సౌన్దర్యం న వర్ణయితుముత్సహే పర్వతాన్తరసౌన్దర్యం సాధారణవిధారణాత్

దాని అందాన్ని చెప్పడం సాధ్యమైనా, నేను చెప్పలేను. ఎందుకంటే, ఇతర పర్వతాల అందం సాధారణంగా ఉంటుంది, వాటితో పోల్చలేం.

ఇదన్తు శక్యతే వక్తుమస్మిన్పర్వతసున్దరే ఋద్ధ్యా కయాపి సౌన్దర్యమీశ్వరావాసయోగ్యతా

అయితే, ఒక్కటి మాత్రం చెప్పగలను: ఈ పర్వతానికి ఉన్న వైభవం, అందం దేవుడు నివసించడానికి తగినంత గొప్పగా ఉన్నాయి.

అత ఏవ హి దేవేన దేవ్యాః ప్రియచికీర్షయా అతీవ రమణీయోయం గిరిరన్తఃపురీకృతః

అందుకే దేవుడు, దేవిని సంతోషపెట్టాలని కోరుకుని, ఈ అద్భుతమైన పర్వతాన్ని తన అంతఃపురంగా చేసుకున్నాడు.

మేఖలాభూమయస్తస్య విమలోపలపాదపాః శివయోర్నిత్యసాన్నిధ్యాన్న్యక్కుర్వంత్యఖిలంజగత్

దాని అడివులు నిర్మలమైన రాళ్లు, చెట్లతో అలంకరించబడి, శివపార్వతుల నిత్య సన్నిధితో, ఈ లోకాన్ని మించిపోయాయి.

పితృభ్యాం జగతో నిత్యం స్నానపానోపయోగతః అవాప్తపుణ్యసంస్కారః ప్రసరద్భిరితస్తతః

ప్రపంచానికి తల్లిదండ్రులైన వారు ప్రతిరోజూ అక్కడి నీటితో స్నానం చేసి, తాగుతారు. అందువల్ల ఆ నీరు పవిత్రతను సంపాదించి, దాని పుణ్యం ఎక్కడికక్కడ వ్యాపించింది.

లఘుశీతలసంస్పర్శైరచ్ఛాచ్ఛైర్నిర్ఝరామ్బుభిః అధిరాజ్యేన చాద్రీణామద్రీరేషో ఽభిషిచ్యతే

అక్కడి జలపాతాల చల్లని, పారదర్శకమైన నీరు మృదువుగా తాకుతూ, clarified butterతో అభిషేకించినట్టు, ఈ పర్వతాన్ని పర్వతాలలో రాజుగా నిలిపింది.

నిశాసు శిఖరప్రాన్తర్వర్తినా స శిలోచ్చయః చంద్రేణాచల సామ్రాజ్యచ్ఛత్రేణేవ విరాజతే

రాత్రిపూట, శిఖరాన్ని తాకే చంద్రుడు, ఆ పర్వతాన్ని పర్వతాధిపత్యపు రాజచత్రాన్ని పట్టుకుని మెరిసిపోతున్నట్టు చూపిస్తాడు.

స శైలశ్చంచలీభూతైర్బాలైశ్చామరయోషితామ్ సర్వపర్వతసామ్రాజ్యచామరైరివ వీజ్యతే

ఆ పర్వతాన్ని, ఆడపిల్లలు తమ చేతులతో ఆడుతూ, అన్ని పర్వతాలపై అధికారం ఉన్న రాజచామరాలతో వీస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

ప్రాతరభ్యుదితే భానౌ భూధరో రత్నభూషితః దర్పణే దేహసౌభాగ్యం ద్రష్టుకామ ఇవ స్థితః

ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించగానే, ఆ పర్వతం రత్నాలతో అలంకరించబడి, దాని అందాన్ని దర్పణంలో చూసుకోవాలనుకుంటున్నట్టు నిలుస్తుంది.

కూజద్విహంగవాచాలైర్వాతోద్ధృతలతాభుజైః విముక్తపుష్పైః సతతం వ్యాలమ్బిమృదుపల్లవైః

పక్షుల కుహుకుహు, గాలిలో ఊగే లతల భుజాలు, ఎప్పుడూ జారిపడే పువ్వులు, వేలాడే మృదుపల్లవాలతో ఆ పర్వతం అలంకరించబడి ఉంటుంది.

లతాప్రతానజటిలైస్తరుభిస్తపసైరివ జయాశిషా సహాభ్యర్చ్య నిషేవ్యత ఇవాద్రిరాట్

లతలతో అల్లుకున్న చెట్లు, తపస్సుతో కూడినవిగా, విజయాశీస్సులతో ఆ పర్వతరాజును కలిసి పూజిస్తున్నట్టు ఉంటుంది.

అధోముఖైరూర్ధ్వముఖైశ్శృంగైస్తిర్యఙ్ముఖైస్తథా ప్రపతన్నివ పాతాలే భూపృష్ఠాదుత్పతన్నివ

అక్కడి కొమ్ములు కింద, పై, అడ్డంగా ఉండి, ఆ పర్వతం భూమిలోకి పడి పోతున్నట్టు, లేదా భూమి మీద నుంచి పైకి ఎగురుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

పరీతః సర్వతో దిక్షు భ్రమన్నివ విహాయసి పశ్యన్నివ జగత్సర్వం నృత్యన్నివ నిరన్తరమ్

అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి, ఆకాశంలో తిరుగుతున్నట్టు, మొత్తం లోకాన్ని చూస్తున్నట్టు, ఎడతెరిపిలేకుండా నృత్యం చేస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

గుహాముఖైః ప్రతిదినం వ్యాత్తాస్యో విపులోదరైః అజీర్ణలావణ్యతయా జృంభమాణ ఇవాచలః

ప్రతిరోజూ గుహ ద్వారాలు తెరుచుకుని, పెద్ద పెద్ద ఖాళీలతో, ఆ పర్వతం తీరని అందంతో జబ్బుపడుతున్నట్టు, ఆవలించుకుంటున్నట్టు ఉంటుంది.

గ్రసన్నివ జగత్సర్వం పిబన్నివ పయోనిధిమ్ వమన్నివ తమోన్తస్థం మాద్యన్నివ ఖమమ్బుదైః

మొత్తం లోకాన్ని మింగుతున్నట్టు, సముద్రాన్ని తాగుతున్నట్టు, లోపలున్న చీకటిని వెలికితీస్తున్నట్టు, ఆకాశంలో మేఘాలతో ఆనందిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది.

నివాస భూమయస్తాస్తా దర్పణప్రతిమోదరాః తిరస్కృతాతపాస్స్నిగ్ధాశ్రమచ్ఛాయామహీరుహాః

అక్కడి నివాసస్థలాలు దర్పణంలా మెరిసే పొట్టలతో, సూర్యకాంతిని అడ్డుకునే సన్నని చెట్ల నీడతో, ఆశ్రమాల వల్ల మరింత చల్లదనాన్ని పొందాయి.

సరిత్సరస్తడాగాదిసంపర్కశిశిరానిలాః తత్ర తత్ర నిషణ్ణాభ్యాం శివాభ్యాం సఫలీకృతాః

అక్కడి నదులు, సరస్సులు, చెరువుల వల్ల చల్లబడిన గాలులు, శివపార్వతులు కూర్చున్న ప్రతి చోట ఫలప్రదంగా మారాయి.

తమిమం సర్వతః శ్రేష్ఠం స్మృత్వా సామ్బస్త్రియమ్బకః రైభ్యాశ్రమసమీపస్థశ్చాన్తర్ధానం గతో యయౌ

అతని సర్వదా శ్రేష్ఠుడిగా మనసులో ఉంచుకుని, త్రినేత్రుడైన శంభు, రైభ్యుని ఆశ్రమం దగ్గర ఉండి, అక్కడే అంతర్ధానమై వెళ్లిపోయాడు.

తత్రోద్యానమనుప్రాప్య దేవ్యా సహ మహేశ్వరః రరామ రమణీయాసు దేవ్యాన్తఃపురభూమిషు

ఆ తరువాత, ఆ ఉద్యానవనానికి చేరుకుని, మహేశ్వరుడు దేవితో కలిసి ఆమె అంతఃపురంలో ఉన్న అందమైన ప్రదేశాల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.

తథా గతేషు కాలేషు ప్రవృద్ధాసు ప్రజాసు చ దైత్యౌ శుంభనిశుంభాఖ్యౌ భ్రాతరౌ సంబభూవతుః

కాలం గడిచే కొద్దీ ప్రజలు పెరిగారు. అప్పుడు శుంభుడు, నిశుంభుడు అనే ఇద్దరు దానవ సోదరులు జన్మించారు.

తాభ్యాం తపో బలాద్దత్తం బ్రహ్మణా పరమేష్టినా అవధ్యత్వం జగత్యస్మిన్పురుషైరఖిలైరపి

వారిద్దరూ చేసిన తపస్సు వల్ల, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ వారికి ఈ లోకంలో ఎవరూ చంపలేరని వరమిచ్చాడు.

అయోనిజా తు యా కన్యా హ్యంబికాంశసముద్భవా అజాతపుంస్పర్శరతిరవిలంఘ్యపరాక్రమా

కడుపులో పుట్టని, అంబికా భాగంగా అవతరించిన, ఏ పురుషుడు తాకని, అపరాజిత శౌర్యం కలిగిన ఆ కన్యక—

తయా తు నౌ వధః సంఖ్యే తస్యాం కామాభిభూతయోః ఇతి చాభ్యర్థితో బ్రహ్మా తాభ్యామ్ప్రాహ తథాస్త్వితి

ఆమెపై మనసు పడినప్పుడు యుద్ధంలో మాకు మరణం కలగాలని బ్రహ్మను కోరగా, ఆయన 'అలా జరుగనీ' అని అనుగ్రహించాడు.