కృత్వాపి సుమహత్పుణ్యమిష్ట్వా యజ్ఞశతైరపి న తత్ఫలమవాప్నోతి భక్తిహీనో మహేశ్వరే
ఎంత పెద్ద పుణ్యాలు చేసినా, వందల యజ్ఞాలు చేసినా, మహేశ్వరుడిపై భక్తి లేకపోతే ఆ ఫలం దక్కదు.
కృత్వాపి సుమహత్పాపం భక్త్యా యజతి యశ్శివమ్ ముచ్యతే పాతకైః సర్వైర్నాత్ర కార్యా విచారణా
ఎంత పెద్ద పాపం చేసినా, శివుని భక్తితో పూజిస్తే అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
బహునాత్ర కిముక్తేన వృథా దానం వృథా తపః వృథా యజ్ఞో వృథా హోమః శివనిన్దారతస్య తు
ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? శివుని నిందించడంలో ఆనందించే వారికి దానం, తపస్సు, యజ్ఞం, హోమం—all వృథా.
తతః సనారాయణకాస్సరుద్రాః సలోకపాలాస్సమరే సురౌఘాః గణేంద్రచాపచ్యుతబాణవిద్ధాః ప్రదుద్రువుర్గాఢరుజాభిభూతాః
తర్వాత నారాయణుడు, రుద్రులు, లోకపాళకులు, దేవతల సమూహం—గణాధిపతి ధనుస్సు నుండి వచ్చిన బాణాలతో గాయపడి, తీవ్రమైన నొప్పితో యుద్ధభూమిలో నుండి పారిపోయారు.
చేలుః క్వచిత్కేచన శీర్ణకేశాః సేదుః క్వచిత్కేచన దీర్ఘగాత్రాః పేతుః క్వచిత్కేచన భిన్నవక్త్రా నేశుః క్వచిత్కేచన దేవవీరాః
కొంతమంది దేవతా వీరులు తలలు గజిబిజిగా, జుట్టు చెదిరిపోయి తిరిగారు; మరికొంతమంది చేతులు కాలిపోయి, శరీరాలు సాగదీస్తూ నడిచారు; ఇంకొంతమంది ముఖాలు పగిలిపడి పడిపోయారు; మరికొందరు కదలలేకపోయారు.
కేచిచ్చ తత్ర త్రిదశా విపన్నా విస్రస్తవస్త్రాభరణాస్త్రశస్త్రాః నిపేతురుద్భాసితదీనముద్రా మదం చ దర్పం చ బలం చ హిత్వా
అక్కడ కొంతమంది దేవతలు చనిపోయారు; వారి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, ఆయుధాలు, కవచాలు చెల్లాచెదురుగా పడి, ముఖంలో తీవ్ర దుఃఖం కనిపిస్తూ, గర్వం, అహంకారం, బలం అన్నీ వదిలేసి కూలిపోయారు.
సస్ముత్పథప్రస్థితమప్రధృష్యో విక్షిప్య దక్షాధ్వరమక్షతాస్త్రైః బభౌ గణేశస్స గణేశ్వరాణాం మధ్యే స్థితః సింహ ఇవర్షభాణామ్
దారిని తుడిచిపెట్టుకుని, దక్షుని యజ్ఞాన్ని ఆయుధాలతో నాశనం చేసి, గణాధిపతి గణనాయకుల మధ్య సింహంలా ప్రకాశించాడు.
ఇతి సఞ్ఛిన్నభిన్నాంగా దేవా విష్ణుపురోగమాః క్షణాత్కష్టాం దశామేత్య త్రేసుః స్తోకావశేషితా
ఇలా, విష్ణువు ముందుండి, దేవతలు శరీరాలు విరిగిపడి, ఒక క్షణంలోనే దారుణ స్థితిలోకి చేరి, కొంతమంది మాత్రమే మిగిలి, భయంతో వణికిపోయారు.
త్రస్తాంస్తాన్సమరే వీరాన్ దేవానన్యాంశ్చ వై గణాః ప్రమథాః పరమక్రుద్ధా వీరభద్రప్రణోదితాః
వీరభద్రుడు ప్రేరేపించిన ప్రమథగణాలు, యుద్ధభూమిలో భయంతో ఉన్న ఆ దేవతలు, ఇతర వీరులను కోపంతో వెంబడించాయి.
ప్రగృహ్య చ తథా దోషం నిగడైరాయసైర్దృఢైః బబన్ధుః పాణిపాదేషు కంధరేషూదరేషు చ
వారిని పట్టుకుని, బలమైన ఇనుప సంకెళ్లతో చేతులు, కాళ్లు, మెడలు, పొట్టలు బంధించారు.
తస్మిన్నవసరే బ్రహ్మా భద్రమద్రీన్ద్రజానుతమ్ సారథ్యాల్లబ్ధవాత్సల్యః ప్రార్థయన్ ప్రణతో ఽబ్రవీత్
అప్పుడు, బ్రహ్మ దేవుడు, శుభ్రుడు, ఇంద్రుని కుమారుడు, రథసారధిగా దయతో వచ్చి, వినయంగా ప్రార్థిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
అలం క్రోధేన భగవన్నష్టాశ్చైతే దివౌకసః ప్రసీద క్షమ్యతాం సర్వం రోమజైస్సహ సువ్రత
ప్రభూ! ఈ కోపం చాలును. ఈ దేవతలు నాశనం అయ్యారు. దయచూపించు—రోమజులతో కలిపి అందరినీ క్షమించు, ఓ సత్ప్రవర్తన కలవాడా!
ఏవం విజ్ఞాపితస్తేన బ్రహ్మణా పరమేష్ఠినా శమం జగామ సంప్రీతో గణపస్తస్య గౌరవాత్
అప్పుడు పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ చెప్పిన మాటలు వినగానే, ఆ గణపతి ఆయనను గౌరవించి, హర్షంతో మనస్సు శాంతించుకున్నాడు.
దేవాశ్చ లబ్ధావసరా దేవదేవస్య మంత్రిణః ధారయన్తో ఽఞ్జలీన్మూర్ధ్ని తుష్టువుర్వివిధైః స్తవైః
అప్పుడు దేవతలు, దేవదేవుని మంత్రులు, తగిన సమయం చూసుకుని, చేతులను మస్తకంపై జోడించి,色色మైన స్తోత్రాలతో ఆయనను స్తుతించారు.
రుద్రభద్రాయ రుద్రాణాం పతయే రుద్రభూతయే
రుద్రునికి, రుద్రుల అధిపతికి, రుద్రస్వరూపుడైన మంగళకరుడికి నమస్సులు.
కాలాగ్నిరుద్రరూపాయ కాలకామాంగహారిణే దేవతానాం శిరోహన్త్రే దక్షస్య చ దురాత్మనః
కాలాగ్నిరుద్రుని రూపమైనవాడికి, కాలుడు, కాముని శరీరాలను నాశనం చేసినవాడికి, దేవతల తలలను, దుష్టుడైన దక్షుని తల నరికినవాడికి నమస్సు.
సంసర్గాదస్య పాపస్య దక్షస్యాక్లిష్టకర్మణః శాసితాః సమరే వీర త్వయా వయమనిన్దితా
దుష్టుడైన దక్షుని పాపంతో మేము కలిసిపోవడం వల్ల, ఓ వీరుడా! యుద్ధంలో నీవు మమ్మల్ని శిక్షించావు. అందులో మాకు తప్పు లేదు.
దగ్ధాశ్చామీ వయం సర్వే త్వత్తో భీతాశ్చ భో ప్రభో త్వమేవ గతిరస్మాకం త్రాహి నశ్శరణాగతాన్
ప్రభూ! మేమంతా నీ చేతిలో కాలిపోయాము, భయపడుతున్నాము. నీవే మాకు ఆశ్రయం, శరణు వచ్చిన మమ్మల్ని కాపాడు.
తుష్టస్త్వేవం స్తుతో దేవాన్ విసృజ్య నిగడాత్ప్రభుః ఆనయద్దేవదేవస్య సమీపమమరానిహ
అలా దేవతలు స్తుతించగా, ప్రభువు సంతోషించి, వారిని బంధనాల నుంచి విడుదల చేసి, ఇక్కడ దేవదేవుని సమీపానికి తీసుకొచ్చాడు.
దేవోపి తత్ర భగవానన్తరిక్షే స్థితః ప్రభుః సగణః సర్వగః శర్వస్సర్వలోకమహేశ్వరః
అక్కడ భగవంతుడు, తన గణాలతో కూడి, ఆకాశంలో నిలబడి, సమస్త లోకాల మహేశ్వరుడైన శర్వుడు, అన్నిచోట్ల ఉన్నవాడిగా వెలిగాడు.
తం దృష్ట్వా పరమేశానం దేవా విష్ణుపురోగమాః ప్రీతా అపి చ భీతాశ్చ నమశ్చక్రుర్మహేశ్వరమ్
పరమేశ్వరుడిని చూసి, విష్ణువు ముందుండి వచ్చిన దేవతలు, సంతోషంతో పాటు భయంతో కూడి, మహేశ్వరునికి నమస్కరించారు.
దృష్ట్వా తానమరాన్భీతాన్ప్రణతార్తిహరో హరః ఇదమాహ మహాదేవః ప్రహసన్ ప్రేక్ష్య పార్వతీమ్
ఆ దేవతలను భయంతో ఉన్నట్టు చూసి, నమస్కరించినవారి బాధను తొలగించే హరుడు, పార్వతిని చూశాడు, చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.
మాభైష్ట త్రిదశాస్సర్వే యూయం వై మామికాః ప్రజాః అనుగ్రహార్థమేవేహ ధృతో దండః కృపాలునా
మీరెందుకు భయపడుతున్నారు దేవతలారా? మీరు నా సొంత ప్రజలు. కరుణతోనే శిక్ష పెట్టాను, అది మీకు మేలు కోసమే.
భవతాం నిర్జరాణాం హి క్షాన్తో ఽస్మాభిర్వ్యతిక్రమః క్రుద్ధేష్వస్మాసు యుష్మాకం న స్థితిర్న చ జీవితమ్
ఓ అమరులారా! మీ తప్పును మేము క్షమించాము. మేము కోపంగా ఉన్నప్పుడు మీ స్థానం, ప్రాణం ఏదీ మిగలవు.
ఇత్యుక్తాస్త్రిదశాస్సర్వే శర్వేణామితతేజసా సద్యో విగతసన్దేహా ననృతుర్విబుధా ముదా
శర్వుడు అపారమైన తేజస్సుతో ఇలా చెప్పగానే, దేవతలందరూ వెంటనే సందేహం లేకుండా, ఆనందంతో నాట్యం చేశారు.
ప్రసన్నమనసో భూత్వానన్దవిహ్వలమానసాః స్తుతిమారేభిరే కర్తుం శంకరస్య దివౌకసః
వారి మనస్సు ప్రశాంతమై, ఆనందంతో మునిగిపోయి, ఆ స్వర్గవాసులు శంకరునికి స్తోత్రాలు చేయడం ప్రారంభించారు.
త్వమేవ దేవాఖిలలోకకర్తా పాతా చ హర్తా పరమేశ్వరో ఽసి కవిష్ణురుద్రాఖ్యస్వరూపభేదై రజస్తమస్సత్త్వధృతాత్మమూర్తే
దేవా! నీవే అన్ని లోకాల సృష్టికర్త, రక్షకుడు, లయకర్తవు. పరమేశ్వరుడవు, కవి, విష్ణు, రుద్రుని రూపాలలో వెలుగువాడవు. రాజసం, తమసం, సత్త్వగుణాలను నీవే ధరించావు.
సర్వమూర్తే నమస్తే ఽస్తు విశ్వభావన పావన అమూర్తే భక్తహేతోర్హి గృహీతాకృతిసౌఖ్యద
అన్ని రూపాలవాడవు, విశ్వాన్ని సృష్టించేవాడవు, పవిత్రుడవు, నీకు నమస్సు. రూపం లేనివాడవు, భక్తుల కోసమే మధురమైన రూపాన్ని ధరించావు.
చంద్రో ఽగదో హి దేవేశ కృపాతస్తవ శంకర నిమజ్జనాన్మృతః ప్రాప సుఖం మిహిరజాజలిః
దేవతల అధిపతీ శంకరా! నీ కరుణ వల్ల చంద్రుడు పూర్తిగా కోలుకున్నాడు. మునిగిపోయిన తర్వాత, సూర్యకిరణాల ప్రసాదంతో సుఖాన్ని పొందాడు.
సీమన్తినీ హతధవా తవ పూజనతః ప్రభో సౌభాగ్యమతులం ప్రాప సోమవారవ్రతాత్సుతాన్
ప్రభూ! భర్తను కోల్పోయిన సీమంతిని, నిన్ను భక్తిగా పూజించి, సోమవారం వ్రతం వల్ల అపూర్వమైన సౌభాగ్యాన్ని, సంతానాన్ని పొందింది.