స వై గృహీత్వైకకరేణ కేశం తత్పఞ్చమం దృప్తమసత్యభాషణమ్ ఛిత్త్వా శిరాంస్యస్య నిహంతుముద్యతః ప్రకంపయన్ఖడ్గమతిస్ఫుటం కరైః
ఆయన ఒక చేతితో అహంకారంగా అసత్యంగా మాట్లాడిన ఐదవ తలని పట్టుకుని, దాన్ని కోసి, బ్రహ్మను సంహరించేందుకు తన ఖడ్గాన్ని బలంగా ఊపాడు.
పితా తవోత్సృష్టవిభూషణాంబరస్రగుత్తరీయామలకేశసంహతిః ప్రవాతరంభేవ లతేవ చంచలః పపాత వై భైరవపాదపంకజే
నీ తండ్రి, అలంకారాలు, వస్త్రాలు, హారాలు, ఉత్తరీయం, జటలు అన్నీ వదిలేసి, గాలిలో ఊగే లతలా స్థిరంగా లేకుండా, భైరవుని పదపద్మాల వద్ద పడిపోయాడు.
తావద్విధిం తాత దిదృక్షురచ్యుతః కృపాలురస్మత్పతిపాదపల్లవమ్ నిషిచ్య బాష్పైరవదత్కృతాంజలిర్యథా శిశుః స్వం పితరం కలాక్షరమ్
ఆ సమయంలో ఆచ్యుతుడు, మన ప్రభువు పాదపద్మాల ధూళిని తన తలపై ఉంచి, కరుణతో కన్నీళ్లు కార్చుతూ, చేతులు జోడించి, తండ్రిని చూసి పిల్లవాడిలా తడబడే మాటలతో ఇలా అన్నాడు.
త్వయా ప్రయత్నేన పురా హి దత్తం యదస్య పఞ్చాననమీశచిహ్నమ్ తస్మాత్క్షమస్వాద్యమనుగ్రహార్హం కురు ప్రసాదం విధయే హ్యముష్మై
ప్రభూ! నువ్వు ఎంతో శ్రమపడి బ్రహ్మదేవునికి ఐదు ముఖాల గుర్తు, అధికారం ఇచ్చావు. ఆ కారణంగా అతడిని క్షమించు. అతడు నీ అనుగ్రహానికి అర్హుడు. విధిని కోసం అతనిపై దయ చూపించు.
ఇత్యర్థితో ఽచ్యుతేనేశస్తుష్టః సురగణాంగణే నివర్తయామాస తదా భైరవం బ్రహ్మదండతః
ఆచ్యుతుడు ఇలా ప్రార్థించగా, ప్రభువు దేవతల సమక్షంలో సంతోషంతో భైరవుడిని బ్రహ్మదండం నుండి వెనక్కు తీసుకున్నాడు.
అథాహ దేవః కితవం విధిం విగతకంధరమ్ బ్రహ్మంస్త్వమర్హణాకాంక్షీ శఠమీశత్వమాస్థితః
ఆ తరువాత దేవుడు, తల కోల్పోయిన బ్రహ్మను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'బ్రహ్మా! నీవు పూజకు ఆశపడుతూ, మాయతో ప్రభుత్వాన్ని చేపట్టావు.'
నాతస్తే సత్కృతిర్లోకే భూయాత్స్థానోత్సవాదికమ్ స్వామిన్ప్రసీదాద్య మహావిభూతే మన్యే వరం వరద మే శిరసః ప్రమోక్షమ్
ఈ లోకంలో నీకు ఇకపై గౌరవం, ఉత్సవాలు, విశిష్ట స్థానం ఉండకూడదు. మహావిభూతి! ప్రభూ, నాకిప్పుడు నీ కృప కావాలి. నా తల విడిపోవడం ఒక్కటే నాకు కావలసిన వరమని భావిస్తున్నాను.
నమస్తుభ్యం భగవతే బంధవే విశ్వయోనయే సహిష్ణవే సర్వదోషాణాం శంభవే శైలధన్వనే
భగవంతుడా! నీకు నమస్కారం. నీవు జగత్తుకు మూలకారణం, అందరికీ బంధువు, అన్ని దోషాలను సహించే శంభూ, పర్వతాన్ని విల్లుగా ధరించినవాడవు.
అరాజభయమేతద్వై జగత్సర్వం న శిష్యతి తతస్త్వం జహి దండార్హం వహ లోకధురం శిశో
పాలకుడు లేకపోతే ఈ లోకం భయంతో నిలవదు. అందుకే, శిక్షకు అర్హుడైనవాడిని శిక్షించు. ఈ లోక భారం నీవే మోసి రక్షించు, కుమారుడా.
వరం దదామి తే తత్ర గృహాణ దుర్లభం పరమ్ వైతానికేషు గృహ్యేషు యజ్ఞే చ భవాన్ గురుః
నాకు నీవు కోరిన వరం ఇస్తున్నాను. ఈ అరుదైన, గొప్ప వరాన్ని స్వీకరించు. అన్ని వైతానిక, గృహ యజ్ఞాలలో నీవే గురువు అవుతావు.
నిష్ఫలస్త్వదృతే యజ్ఞః సాంగశ్చ సహదక్షిణః అథాహ దేవః కితవం కేతకం కూటసాక్షిణమ్
నీవు లేకుండా, యజ్ఞం అన్ని విధంగా, దక్షిణతో కూడి జరిగినా ఫలితం ఉండదు. ఆ తరువాత దేవుడు, మోసపూరితమైన కేతకపుష్పాన్ని చూచి ఇలా అన్నాడు.
రే రే కేతక దుష్టస్త్వం శఠ దూరమితో వ్రజ మమాపి ప్రేమ తే పుష్పే మా భూత్పూజాస్వితః పరమ్
ఓ కేతకపువ్వా! నీవు దుష్టుడవు, మాయగాడవు. ఇక్కడి నుండి దూరంగా పో. ఇకపై నా పూజల్లో నీ పువ్వు ఉండకూడదు, అది ఎప్పటికీ ప్రాముఖ్యత పొందకూడదు.
ఇత్యుక్తే తత్ర దేవేన కేతకం దేవజాతయః సర్వాని వారయామాసుస్తత్పార్శ్వాదన్యతస్తదా
దేవుడు ఇలా చెప్పగానే, అక్కడ ఉన్న దేవతలు అందరూ కేతకపువ్వును ఆయన దగ్గరికి రాకుండా అడ్డుకున్నారు.
నమస్తే నాథ మే జన్మనిష్ఫలం భవదాజ్ఞయా సఫలం క్రియతాం తాత క్షమ్యతాం మమ కిల్బిషమ్
ప్రభూ! నీకు నమస్కారం. నీ ఆజ్ఞ వల్ల నా జన్మ వ్యర్థమైంది. ఇప్పుడు దయచేసి దానిని ఫలప్రదంగా చేయు. తండ్రీ, నా పాపాన్ని క్షమించు.
జ్ఞానాజ్ఞానకృతం పాపం నాశయత్యేవ తే స్మృతిః తాదృశే త్వయి దృష్టే మే మిథ్యాదోషః కుతో భవేత్
జ్ఞానం లేదా అజ్ఞానంతో చేసిన పాపాన్ని, నీ స్మరణ తప్పక నాశనం చేస్తుంది. నీలాంటి వాడిని నేను దర్శించినప్పుడు, నాకెందుకు అబద్ధపు అపవాదం కలుగుతుంది?
తథా స్తుతస్తు భగవాన్కేతకేన సభాతలే న మే త్వద్ధారణం యోగ్యం సత్యవాగహమీశ్వరః
కేతకపువ్వు సభలో ఇలా స్తుతించగా, ప్రభువు ఇలా అన్నాడు: 'నిన్ను నేను ధరించటం సరికాదు. నేను ఎప్పుడూ సత్యమే మాట్లాడే వాడిని.'
మదీయాస్త్వాం ధరిష్యంఇ జన్మ తే సఫలం తతః త్వం వై వితానవ్యాజేన మమోపరి భవిష్యసి
అయితే, నిన్ను నా స్వంతమైనదిగా ధరిస్తాను. అలా నీ జన్మ ఫలించును. తలపాగా రూపంలో నువ్వు నా పై భాగంలో ఉంటావు.
ఇత్యనుగృహ్య భగవాన్కేతకం విధిమాధవౌ విరరాజ సభామధ్యే సర్వదేవైరభిష్టుతః
ఇలా కేతకపువ్వుకు అనుగ్రహం చూపిన తరువాత, భగవంతుడు విధి, మాధవునితో కలిసి సభ మధ్యలో దేవతలందరి ప్రశంసలతో ప్రకాశించాడు.
తత్రాంతరే తౌ చ నాథం ప్రణమ్య విధిమాధవౌ బద్ధాంజలిపుటౌ తూష్ణీం తస్థతుర్దక్షవామగౌ
అంతలో, విధి, మాధవులు ప్రభువుకు నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, మౌనంగా కుడి, ఎడమ వైపులా నిలబడ్డారు.
తత్ర సంస్థాప్య తౌ దేవం సకుటుంబం వరాసనే పూజయామాసతుః పూజ్యం పుణ్యైః పురుషవస్తుభిః
అక్కడ, ఆ ఇద్దరూ ప్రభువును కుటుంబంతో కలిసి గొప్ప ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, పవిత్రమైన, ఉత్తమమైన వస్తువులతో పూజించారు.
పౌరుషం ప్రాకృతం వస్తుజ్ఞేయం దీర్ఘాల్పకాలికమ్ హారనూపురకేయూరకిరీటమణికుండలైః
పురుష స్వభావమైన పదార్థం, దీర్ఘకాలం లేదా తక్కువకాలం ఉండే దానైనా, హారాలు, నూపురాలు, కేయూరాలు, కిరీటాలు, రత్నాలు, కుండలాలతో అలంకరించబడింది.
యజ్ఞసూత్రోత్తరీయస్రక్క్షౌమమాల్యాంగులీయకైః పుష్పతాంబూలకర్పూరచందనాగురులేపనైః
యజ్ఞసూత్రం, పై వస్త్రం, పుష్పమాలలు, నూలు వస్త్రాలు, ఉంగరాలు, పుష్పాలు, తాంబూలం, కర్పూరం, చందనం, అగరు వంటి లేపనాలతో అలంకరించబడింది.
ధూపదీపసితచ్ఛత్రవ్యజనధ్వజచామరైః అన్యైర్దివ్యోపహారైశ్చ వాఙ్మనోతీతవైభవైః
ధూపం, దీపం, తెల్ల గొడుగులు, విజయనులు, జెండాలు, చామరాలు మరియు ఇతర దివ్యమైన కానుకలతో, వాక్కు, మనస్సు అందుకోలేని మహిమతో అలంకరించబడింది.
పతియోగ్యైః పశ్వలభ్యైస్తౌ సమర్చయతాం పతిమ్ యద్యచ్ఛ్రేష్ఠతమం వస్తు పతియోగ్యం హితద్ధ్వజే
పతికి తగినవి, మనుషులు లేదా పశువుల ద్వారా సంపాదించినవి, ఏది ఉత్తమమో, అది పతికి తగినదిగా భావించి, ఆ పరమేశ్వరుని ఆరాధించాలి.
తద్వస్త్వఖిలమీశోపి పారం పర్యచికీర్షయా సభ్యానాం ప్రదదౌ హృష్టః పృథక్తత్ర యథాక్రమమ్
అన్ని వస్తువులను, పరమేశ్వరుడు పరమ గమ్యం కోసం ఆశిస్తూ, ఆనందంగా సభలోని వారికందరికీ వేర్వేరుగా, క్రమంగా ఇచ్చాడు.
కోలాహలో మహానాసీత్తత్ర తద్వస్తు గృహ్ణతామ్ తత్రైవ బ్రహ్మవిష్ణుభ్యాం చార్చితః శంకరః పురా
ఆ వస్తువులను తీసుకుంటున్నప్పుడు అక్కడ గొప్ప గందరగోళం ఏర్పడింది. అక్కడే పురాతన కాలంలో బ్రహ్మ, విష్ణువులు శంకరుని పూజించారు.
ప్రసన్నః ప్రాహ తౌ నమ్రౌ సస్మితం భక్తివర్ధనః తుష్టో ఽహమద్య వాం వత్సౌ పూజయా ఽస్మిన్మహాదినే
ఆ ఇద్దరు నమస్కరించిన వారిని చూసి, శివుడు సంతోషంతో, వారి భక్తిని పెంచే చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ మహా దినంలో మీ పూజ వల్ల నేను సంతృప్తి చెందాను, ప్రియమైన వారూ.'
దినమేతత్తతః పుణ్యం భవిష్యతి మహత్తరమ్ శివరాత్రిరితి ఖ్యాతా తిథిరేషా మమ ప్రియా
అందువల్ల ఈ రోజు అత్యంత పుణ్యదాయకమైనదిగా మారుతుంది. శివరాత్రి అని ప్రసిద్ధమైన ఈ తిథి నాకు ఎంతో ప్రియమైనది.
ఏతత్కాలే తు యః కుర్యాత్పూజాం మల్లింగబేరయోః కుర్యాత్తు జగతః కృత్యం స్థితిసర్గాదికం పుమాన్
ఈ సమయంలో, పుష్పమాలలతో అలంకరించిన లింగబేరాల పూజను ఎవరు చేయగలరో, వారు జగత్తు యొక్క సృష్టి, స్థితి వంటి అన్ని కర్తవ్యాలను నెరవేర్చినవారవుతారు.
శివరాత్రావహోరాత్రం నిరాహారో జితేంద్రియః అర్చయేద్వా యథాన్యాయం యథాబలమవంచకః
శివరాత్రి రోజూ, పగలు రాత్రి ఉపవాసంగా, ఇంద్రియాలను జయించి, యథాశక్తి, యథాన్యాయం మోసం లేకుండా పూజ చేసే వారు—