శివపురాణమ్

తస్మిన్వృషభమారూఢే భద్రే తు భసితప్రభః బభార మౌక్తికం ఛత్రం గృహీతసితచామరః

ఆ భద్రుడు, బసిప్రభతో వృషభంపై ఎక్కినప్పుడు, ముత్యపు తెల్ల గొడుగు పట్టుకుని, స్వచ్ఛమైన తెల్ల చామరాన్ని చేతబట్టి ఉన్నాడు.

స తదా శుశుభే పార్శ్వే భద్రస్య భసితప్రభః భగవానివ శైలేన్ద్రః పార్శ్వే విశ్వజగద్గురోః

ఆ సమయంలో, భద్రుని పక్కన బసిప్రభతో ఉన్న పరమేశ్వరుడు, విశ్వగురువు పక్కన శైలేంద్రుడు ఉన్నట్టు ప్రకాశించాడు.

సో ఽపి తేన బభౌ భద్రః శ్వేతచామరపాణినా బాలసోమేన సౌమ్యేన యథా శూలవరాయుధః

అతడూ, భద్రుడు, తెల్ల చామరాన్ని చేతబట్టి, బాలచంద్రుడిలా, త్రిశూలాన్ని ధరించిన పరమేశ్వరుడు లాగా ప్రకాశించాడు.

దధ్మౌ శంఖం సితం భద్రం భద్రస్య పురతః శుభమ్ భానుకంపో మహాతేజా హేమరత్నైరలంకృతః

భద్రుని ముందు, భానుడు, బంగారు రత్నాలతో అలంకరించబడి, పవిత్రమైన తెల్ల శంఖాన్ని ఊదగా, భూమి కంపించింది.

దేవదుందుభయో నేదుర్దివ్యసంకులనిఃస్వనాః వవృషుశ్శతశో మూర్ధ్ని పుష్పవర్షం బలాహకాః

దేవతల డుండుభులు మ్రోగి, ఆకాశమంతా దివ్యధ్వనులతో నిండిపోయింది. వందలాది మేఘాలు వారి తలపై పుష్పవర్షం కురిపించాయి.

ఫుల్లానాం మధుగర్భాణాం పుష్పాణాం గంధబంధవః మార్గానుకూలసంవాహా వబుశ్చ పథి మారుతాః

పుష్పాలు వికసించి, తేనెలతో నిండిన వాటి సుగంధాన్ని మోసుకుంటూ, గాలులు మార్గాన్ని అనుకూలంగా వీచాయి.

తతో గణేశ్వరాః సర్వే మత్తా యుద్ధబలోద్ధతాః

అప్పుడు ఆ గణాధిపతులందరూ యుద్ధబలంతో మత్తుగా, గర్వంతో ముందుకు దూసుకెళ్లారు.

తదా భద్రగణాంతఃస్థో బభౌ భద్రః స భద్రయా యథా రుద్రగణాంతః స్థస్త్ర్యమ్బకోంబికయా సహ

ఆ సమయంలో, భద్రుని గణాల మధ్య భద్రుడు, భద్రయతో కలిసి ప్రకాశించాడు. అది త్రయంబకుడు, అంబికతో కలిసి రుద్రగణాల మధ్య నిలిచినట్టే.

తత్క్షణాదేవ దక్షస్య యజ్ఞవాటం రణ్మయమ్ ప్రవివేశ మహాబాహుర్వీరభద్రో మహానుగః

ఆ క్షణంలోనే, మహాబాహువైన వీరభద్రుడు, తన గొప్ప అనుచరులతో కలిసి, యుద్ధభూమిగా మారిన దక్షుని యజ్ఞవాటికలోకి ప్రవేశించాడు.

తతస్తు దక్షప్రతిపాదితస్య క్రతుప్రధానస్య గణప్రధానః ప్రయోగభూమిం ప్రవివేశ భద్రో రుద్రో యథాంతే భువనం దిధక్షుః

అప్పుడే దక్షుడు నిర్వహించిన యజ్ఞస్థలంలో గణాధిపతి అయిన భద్రుడు రుద్రుడు, ప్రపంచాన్ని అంతం చేయాలని సంకల్పించి, లోకాన్ని దహించేందుకు ప్రవేశించాడు.

తతో విష్ణుప్రధానానాం సురాణామమితౌజసామ్ దదర్శ చ మహత్సత్రం చిత్రధ్వజపరిచ్ఛదమ్

అక్కడ విష్ణువు నాయకత్వంలో ఉన్న అపారమైన శక్తిగల దేవతల మహాయజ్ఞాన్ని, అందంగా అలంకరించిన ధ్వజాలతో కూడినదాన్ని ఆయన చూశాడు.

సుదర్భఋతుసంస్తీర్ణం సుసమిద్ధహుతాశనమ్ కాంచనైర్యజ్ఞభాండైశ్చ భ్రాజిష్ణుభిరలంకృతమ్

ఆ యజ్ఞస్థలం పరిశుద్ధమైన దర్భతో, కాలానుగుణమైన నైవేద్యాలతో పరచబడి, అగ్ని బాగా వెలిగిపోతూ, మెరిసే బంగారు పాత్రలతో అలంకరించబడింది.

ఋషిభిర్యజ్ఞపటుభిర్యథావత్కర్మకర్తృభిః విధినా వేదదృష్టేన స్వనుష్ఠితబహుక్రమమ్

అక్కడ యజ్ఞంలో నిపుణులైన ఋషులు, వేదాల్లో చెప్పిన విధిగా, క్రమంగా కర్మలను నిర్వహిస్తూ హాజరయ్యారు.

దేవాంగనాసహస్రాఢ్యమప్సరోగణసేవితమ్ వేణువీణారవైర్జుష్టం వేదఘోషైశ్చ బృంహితమ్

అక్కడ వేలాది దేవకన్యలు, అప్సరసలు సేవ చేస్తూ, వేణువీణల స్వరాలు, వేదఘోషలు ప్రతిధ్వనిస్తూ, ఆ స్థలాన్ని నింపాయి.

దృష్ట్వా దక్షాధ్వరే వీరో వీరభద్రః ప్రతాపవాన్ సింహనాదం తదా చక్రే గంభీరో జలదో యథా

దక్షుని యజ్ఞాన్ని చూసిన వీరుడు వీరభద్రుడు, గంభీరమైన మేఘగర్జనలా, సింహంలా గర్జించాడు.

తతః కిలకిలాశబ్ద ఆకాశం పూరయన్నివ గణేశ్వరైః కృతో జజ్ఞే మహాన్న్యక్కృతసాగరః

అప్పుడే గణపతులు చేసిన గొప్ప శబ్దం ఆకాశాన్ని నింపినట్లుగా వినిపించి, ఆ మహా రవం సముద్రాన్ని కూడా ముంచెత్తింది.

తేన శబ్దేన మహతాః గ్రస్తా సర్వేదివౌకసః దుద్రువుః పరితో భీతాః స్రస్తవస్త్రవిభూషణాః

ఆ భయంకరమైన శబ్దంతో ఆకాశంలో నివసించే దేవతలందరూ భయంతో దిక్కులు తేలియాడుతూ, వస్త్రాభరణాలు జారిపోతూ పారిపోయారు.

కింస్విద్భగ్నో మహామేరుః కింస్విత్సందీర్యతే మహీ కిమిదం కిమిదం వేతి జజల్పుస్త్రిదశా భృశమ్

దేవతలు భయంతో, 'పర్వతమేరువు విరిగిపోయిందా? భూమి చీలిపోతుందా? ఇది ఏమిటి, ఏమిటి?' అని ఒకరినొకరు అడిగుకున్నారు.

మృగేన్ద్రాణాం యథా నాదం గజేంద్రా గహనే వనే శ్రుత్వా తథావిధం కేచిత్తత్యజుర్జీవితం భయాత్

అడవి లోయలో సింహం గర్జన విని ఏనుగులు భయపడినట్లే, ఆ శబ్దాన్ని విని కొందరు దేవతలు భయంతో ప్రాణాలు విడిచారు.

పర్వతాశ్చ వ్యశీర్యంత చకమ్పే చ వసుంధరా మరుతశ్చ వ్యఘూర్ణంత చుక్షుభే మకరాలయః

పర్వతాలు విరిగిపోయాయి, భూమి కంపించింది, గాలులు బలంగా ఊదాయి, సముద్రాలయము కలవరపడింది.

అగ్నయో నైవ దీప్యంతే న చ దీప్యతి భాస్కరః గ్రహాశ్చ న ప్రకాశంతే నక్షత్రాణి చ తారకాః

అగ్నులు వెలిగిపోలేదు, సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు కూడా వెలుతురు ఇవ్వలేదు.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు యజ్ఞవాటం తదుజ్జ్వలమ్ సంప్రాప భగవాన్భద్రో భద్రైశ్చ సహ భద్రయా

అలాంటి సమయంలో, భద్రుడు అయిన వీరభద్రుడు, తన అనుచరులతో, భద్రయతో కలిసి, అగ్నిమయం అయిన యజ్ఞవాటికలోకి ప్రవేశించాడు.

తం దృష్ట్వా భీతభీతో ఽపి దక్షో దృఢ ఇవ స్థితః క్రుద్ధవద్వచనం ప్రాహ కో భవాన్ కిమిహేచ్ఛసి

వీరభద్రుడిని చూసి, భయపడినా కూడా దక్షుడు స్థిరంగా నిలబడి, కోపంగా నటిస్తూ, 'నువ్వెవరు? ఇక్కడ ఏమి కావాలి?' అని అడిగాడు.

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా దక్షస్య చ దురాత్మనః వీరభద్రో మహాతేజా మేఘసంభీరనిస్స్వనః

దుష్టమనస్కుడైన దక్షుడు చెప్పిన ఆ మాటలు విని, మేఘగర్జనలా గంభీరమైన స్వరంతో మహాతేజస్సుతో ఉన్న వీరభద్రుడు,

స్మయన్నివ తమాలోక్య దక్షం దేవాశ్చ ఋత్విజః అర్థగర్భమసంభ్రాన్తమవోచదుచితం వచః

దక్షుని వైపు చిరునవ్వుతో చూస్తూ, దేవతలు, ఋత్వికులు సమక్షంలో, అర్థవంతంగా, స్పష్టంగా తగిన మాటలు చెప్పాడు.

వయం హ్యనుచరాః సర్వే శర్వస్యామితతేజసః భాగాభిలిప్సయా ప్రాప్తా భాగో నస్సంప్రదీయతామ్

'మేమంతా అపారశక్తిగల శర్వుని సేవకులం. యజ్ఞంలో భాగం కోరుకుంటూ వచ్చాం. మా భాగాన్ని ఇప్పుడే ఇవ్వండి.'

అథ చేదధ్వరే ఽస్మాకం న భాగః పరికల్పితః కథ్యతాం కారణం తత్ర యుధ్యతాం వా మయామరైః

'ఈ యజ్ఞంలో మాకు భాగం కేటాయించకపోతే, దానికి కారణం చెప్పండి. లేకపోతే ఇక్కడ దేవతలతో యుద్ధానికి సిద్ధమవుతాను.'

ఇత్యుక్తాస్తే గణేంద్రేణ దేవా దక్షపురోగమాః ఊచుర్మన్త్రాః ప్రమాణం నో న వయం ప్రభవస్త్వితి

గణాధిపతి ఇలా చెప్పగానే, దక్షుడు ముందుండి దేవతలు ఇలా అన్నారు: "మాకు మంత్రాలే ఆధారం, మేము స్వయంగా ఏమీ చేయలేము."

మన్త్రా ఊచుస్సురా యూయం మోహోపహతచేతసః యేన ప్రథమభాగార్హం న యజధ్వం మహేశ్వరమ్

అప్పుడు మంత్రాలు ఇలా అన్నారు: "దేవతలారా, మీ మనస్సులు మాయతో ముదిరిపోయాయి. అందుకే మొదటి భాగం అర్హుడైన మహేశ్వరుడిని మీరు పూజించలేదు."