శివపురాణమ్

అశ్వినౌ పితరశ్చైవ తథా చాన్యే మహర్షయః విష్ణునా సహితాః సర్వే స్వాగతా యజ్ఞభాగినః

అశ్వినులు, పితృదేవతలు, ఇతర మహర్షులు, విష్ణువు కూడా వారితో కలిసి, యజ్ఞంలో గౌరవప్రదంగా పాల్గొన్నారు.

దృష్ట్వా దేవకులం సర్వమీశ్వరేణ వినాగతమ్ దధీచో మన్యునావిష్టో దక్షమేవమభాషత

ఈశ్వరుడు లేకుండా అన్ని దేవతలు అక్కడికి వచ్చినదాన్ని చూసి, దధీచి కోపంతో దక్షునితో ఇలా అన్నాడు.

అప్రపూజ్యే చైవ పూజా పూజ్యానాం చాప్య పూజనే నరః పాపమవాప్నోతి మహద్వై నాత్ర సంశయః

పూజకు అర్హులేని వారికి పూజ చేస్తే, లేదా అర్హులకు పూజ చేయకపోతే, మనిషికి గొప్ప పాపం కలుగుతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అసతాం సంమతిర్యత్ర సతామవమతిస్తథా దండో దేవకృతస్తత్ర సద్యః పతతి దారుణః

చెడువాళ్ల అభిప్రాయం ప్రాముఖ్యత పొందిన చోట, మంచివాళ్లను తక్కువగా చూసినప్పుడు, అక్కడ దేవతల శిక్ష వెంటనే, భయంకరంగా పడుతుంది.

ఏవముక్త్వా తు విప్రర్షిః పునర్దక్షమభాషత పూజ్యం తు పశుభర్తారం కస్మాన్నార్చయసే ప్రభుమ్

ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ మహర్షి మళ్లీ దక్షునితో ఇలా అన్నాడు: 'పశుపతిని, పూజ్యుడైన ప్రభువును నీవెందుకు పూజించటం లేదు?'

సంతి మే బహవో రుద్రాః శూలహస్తాః కపర్దినః ఏకాదశావస్థితా యే నాన్యం వేద్మి మహేశ్వరమ్

నా వద్ద ఎన్నో రుద్రులు ఉన్నారు. వాళ్లందరూ త్రిశూలాలు పట్టుకుని జటాజూటాలతో, పదకొండు మంది సిద్ధంగా నిలబడి ఉన్నారు. మహేశ్వరుడిగా నేనెవరినీ తెలియను.

కిమేభిరమరైరన్యైః పూజితైరధ్వరే ఫలమ్ రాజా చేదధ్వరస్యాస్య న రుద్రః పూజ్యతే త్వయా

ఇతర దేవతలను యజ్ఞంలో పూజించినా ఏమి లాభం? రాజా, నీవు ఈ యజ్ఞంలో రుద్రుని పూజించకపోతే ఫలితం ఉండదు.

బ్రహ్మవిష్ణుమహేశానాం స్రష్టా యః ప్రభురవ్యయః బ్రహ్మాదయః పిశాచాంతా యస్య కైంకర్యవాదినః

బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను సృష్టించిన, మారని ప్రభువు ఆయనే. బ్రహ్మ నుంచి పిశాచుల వరకు అందరూ ఆయన సేవకులే.

ప్రకృతీనాం పరశ్చైవ పురుషస్య చ యః పరః చింత్యతే యోగవిద్వద్భి ఋషిభిస్తత్త్వదర్శిభిః

అయన ప్రకృతికి కూడా అతీతుడు, పురుషునికీ అతీతుడు. యోగులు, ఋషులు, సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవారు ఆయన్ని ధ్యానిస్తారు.

అక్షరం పరమం బ్రహ్మ హ్యసచ్చ సదసచ్చ యత్ అనాదిమధ్యనిధనమప్రతర్క్యం సనాతనమ్

అయన పరమమైన, చెదరని బ్రహ్మం. అది ఉండేదో, ఉండదో కాదు. ఆది, మధ్య, అంతం లేని, ఊహించలేని, శాశ్వతమైనది.

యః స్రష్టా చైవ సంహర్తా భర్తా చైవ మహేశ్వరః తస్మాదన్యం న పశ్యామి శంకరాత్మానమధ్వరే

సృష్టికర్త, సంహారకుడు, పోషకుడు—మహేశ్వరుడు ఆయనే. అందుకే ఈ యజ్ఞంలో శంకరుని తప్ప వేరెవరినీ నేను చూడను.

ఏతన్మఖేశస్య సువర్ణపాత్రే హవిః సమస్తం విధిమంత్రపూతమ్ విష్ణోర్నయామ్యప్రతిమస్య భాగం ప్రభోర్విభజ్యావహనీయమద్య

ఈ యజ్ఞపదార్థమంతా, విధి మంత్రాలతో పవిత్రమైనది, ఈ రోజు బంగారు పాత్రలో, యజ్ఞాధిపతి, అపూర్వుడైన విష్ణువుకు భాగంగా సమర్పించాలి.

యస్మాన్నారాధితో రుద్రస్సర్వదేవేశ్వరేశ్వరః తస్మాద్దక్ష తవాశేషో యజ్ఞో ఽయం న భవిష్యతి

సర్వదేవతల అధిపతి అయిన రుద్రుడు పూజించబడలేదు కనుక, దక్షా, నీ యజ్ఞం పూర్తిగా విఫలమవుతుంది.

ఇత్యుక్త్వా వచనం క్రుద్ధో దధీచో మునిసత్తమః నిర్గమ్య చ తతో దేశాజ్జగామ స్వకమాశ్రమమ్

ఇలా చెప్పి, కోపంతో మునిశ్రేష్ఠుడు దధీచి అక్కడి నుంచి వెళ్లి తన ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు.

నిర్గతే ఽపి మునౌ తస్మిన్దేవా దక్షం న తత్యజుః అవశ్యమనుభావిత్వాదనర్థస్య తు భావినః

ఆ ముని వెళ్లిపోయినా, దేవతలు దక్షుని వదలలేదు. ఎందుకంటే, జరగబోయే అపశకుని అనుభవించాల్సిందేనని వారికి తెలియజేయబడింది.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు జ్ఞాత్వైతత్సర్వమీశ్వరాత్ దగ్ధుం దక్షాధ్వరం విప్రా దేవీ దేవమచోదయత్

అదే సమయంలో, ఈ సంగతులన్నీ పరమేశ్వరుని ద్వారా తెలుసుకున్న దేవి, బ్రాహ్మణులారా, దక్షుని యజ్ఞాన్ని కాల్చమని దేవుణ్ణి ప్రేరేపించింది.

దేవ్యా సంచోదితో దేవో దక్షాధ్వరజిఘాంసయా ససర్జ సహసా వీరం వీరభద్రం గణేశ్వరమ్

దేవి ప్రేరణతో, దేవుడు దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేయాలని సంకల్పించి, ఒక్కసారిగా వీరభద్రుడనే గణాధిపతిని సృష్టించాడు.

సహస్రవదనం దేవం సహస్రకమలేక్షణమ్ సహస్రముద్గరధరం సహస్రశరపాణికమ్

ఆ దేవుడు వెయ్యి ముఖాలతో, వెయ్యి కమలములాంటి కళ్లతో, వెయ్యి గొడ్డళ్లను, వెయ్యి బాణాల క్వివర్లు చేతబట్టి ఉన్నాడు.

శూలటంకగదాహస్తం దీప్తకార్ముకధారిణమ్ చక్రవజ్రధరం ఘోరం చంద్రార్ధకృతశేఖరమ్

తన చేతుల్లో త్రిశూలం, పరశు, గదా పట్టుకుని, అగ్నిలాంటి విల్లు, చక్రం, వజ్రాయుధం ధరించి, భయంకరంగా, అర్ధచంద్రాన్ని కిరీటంగా ధరించాడు.

కులిశోద్యోతితకరం తడిజ్జ్వలితమూర్ధజమ్ దంష్ట్రాకరాలం బిభ్రాణం మహావక్త్రం మహోదరమ్

వెయ్యి వజ్రాన్ని పైకి ఎత్తిన చేతులతో, మెరుపులా మెరిసే జటాలతో, పెద్ద నోరు, భయంకరమైన పళ్ళు, విశాలమైన పొట్టతో ఉన్నాడు.

విద్యుజ్జిహ్వం ప్రలంబోష్ఠం మేఘసాగరనిఃస్వనమ్ వసానం చర్మ వైయాఘ్రం మహద్రుధిరనిస్రవమ్

మెరుపులాంటి నాలుక, వేలాడే పెదాలు, మేఘాలు, సముద్రం గర్జన లాంటి శబ్దం, పులిచర్మం ధరించి, శరీరం అంతా రక్తం కారుతోంది.

గణ్డద్వితయసంసృష్టమణ్డలీకృతకుణ్డలమ్ వరామరశిరోమాలావలీకలితశేఖరమ్

రెండు చెంపలకు తగిలే వలయాల చెవిపోగులు, ఉత్తమ దేవతల తలల మాల తన కిరీటాన్ని అలంకరించింది.

రణన్నూపురకేయూరమహాకనకభూషితమ్ రత్నసంచయసందీప్తం తారహారావృతోరసమ్

పోరులో మోగే గొప్ప బంగారు నూపురాలు, కేయూరాలు ధరించి, రత్నాల వెలుగు మెరుస్తూ, ముత్యాల హారం తన ఛాతీని కప్పింది.

మహాశరభశార్దూలసింహైః సదృశవిక్రమమ్ ప్రశస్తమత్తమాతంగసమానగమనాలసమ్

అతని పరాక్రమం గొప్ప శరభం, పులి, సింహం లాంటి దైర్యంతో ఉండేది. అతని నడక గర్వంతో ఉన్న గొప్ప ఏనుగు నడకలా మెల్లగా, మహిమాన్వితంగా కనిపించేది.

శంఖచామరకుందేన్దుమృణాలసదృశప్రభమ్ సతుషారమివాద్రీన్ద్రం సాక్షాజ్జంగమతాం గతమ్

అతని కాంతి శంఖం, చామరము, మల్లెపువ్వు, చంద్రుడు, తామర తాడు లాంటి తెలుపుగా మెరిసింది. అతను మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాధిపతి ప్రాణం పొంది నడుస్తున్నట్టు అనిపించాడు.

జ్వాలామాలాపరిక్షిప్తం దీప్తమౌక్తికభూషణమ్ తేజసా చైవ దీవ్యంతం యుగాంత ఇవ పావకమ్

అతని చుట్టూ అగ్ని మాలలు మెరిసాయి, ప్రకాశించే ముత్యాల అలంకారాలు ధరించాడు. అతని తేజస్సు యుగాంతంలో వచ్చే కాలాగ్ని వంటి భయంకరమైన ప్రకాశంగా వెలిగింది.

స జానుభ్యాం మహీం గత్వా ప్రణతః ప్రాంజలిస్తతః పార్శ్వతో దేవదేవస్య పర్యతిష్ఠద్గణేశ్వరః

అతను మోకాలితో నేలపై వంగి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, దేవదేవుడైన గణేశ్వరుని పక్కన వినయంగా నిలబడ్డాడు.

మన్యునా చాసృజద్భద్రాం భద్రకాలీం మహేశ్వరీమ్ ఆత్మనః కర్మసాక్షిత్వే తేన గంతుం సహైవ తు

కోపంతో, తన కార్యానికి సాక్షిగా తోడుగా ఉండేందుకు, మహేశ్వరుని శక్తిగా భద్రకాళిని సృష్టించాడు.

తం దృష్ట్వావస్థితం వీరభద్రం కాలాగ్నిసన్నిభమ్ భద్రయా సహితం ప్రాహ భద్రమస్త్వితి శంకరః

వీరభద్రుడు భద్రతో కలిసి, కాలాగ్ని వంటి రూపంలో నిలబడి ఉన్నాడని చూసి, శంకరుడు 'శుభముగా ఉండాలి' అని అనుగ్రహించాడు.