శివపురాణమ్

తస్మాత్తు శతరూపా సా పుత్రద్వయమసూయత ప్రియవ్రతోత్తానపాదౌ పుత్రౌ పుత్రవతాం వరౌ

ఆ శతరూప నుండి ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు—ప్రియవ్రతుడు, ఉత్తానపాదుడు. వీరిద్దరూ కుమారులలో శ్రేష్ఠులు.

కన్యే ద్వే చ మహాభాగే యాభ్యాం జాతాస్త్విమాః ప్రజాః ఆకూతిరేకా విజ్ఞేయా ప్రసూతిరపరా స్మృతా

ఆమెకు రెండు మహాభాగ్యశాలిని కుమార్తెలు పుట్టారు. వీరి వలన ఈ ప్రజలు జన్మించారు. ఒకరు ఆకూతి, మరొకరు ప్రసూతి అని ప్రసిద్ధి.

స్వాయంభువః ప్రసూతిం చ దదౌ దక్షాయ తాం ప్రభుః రుచేః ప్రజాపతిశ్చైవ చాకూతిం సమపాదయత్

స్వాయంభువుడు ప్రసూతిని దక్షునికి ఇచ్చాడు. ఆకూతిని ప్రజాపతి రుచికి ఇచ్చాడు.

ఆకూత్యాం మిథునం జజ్ఞే మానసస్య రుచేః శుభమ్ యజ్ఞశ్చ దక్షిణా చైవ యాభ్యాం సంవర్తితం జగత్

ఆకూతికి రుచికి మానసికంగా ఒక జంట పుట్టింది—యజ్ఞుడు, దక్షిణ. వీరి ద్వారా జగత్తు నిలబడింది.

చతస్రో వింశతిః కన్యా దక్షస్త్వజనయత్ప్రభుః

దక్షుడు ప్రభువు ఇరవై నాలుగు కుమార్తెలను కనాడు.

శ్రద్ధా లక్ష్మీర్ధృతిః పుష్టిస్తుష్టిర్మేధా క్రియా తథా బుద్ధిర్లజ్జా వపుః శాంతిస్సిద్ధిః కీర్తిస్త్రయోదశీ

శ్రద్ధ, లక్ష్మి, ధృతి, పుష్టి, తుష్టి, మేధ, క్రియా, బుద్ధి, లజ్జ, వపు, శాంతి, సిద్ధి, కీర్తి—ఇవి పదమూడు.

పత్న్యర్థం ప్రతిజగ్రాహ ధర్మో దాక్షాయణీః ప్రభుః తాభ్యః శిష్టా యవీయస్య ఏకాదశ సులోచనాః

ధర్ముడు భార్యల కోసం దాక్షాయణులను స్వీకరించాడు. మిగిలిన పదకొండు యువతులు, అందమైన కళ్లతో, విడిచిపెట్టబడ్డారు.

ఖ్యాతిః సత్యర్థసంభూతిః స్మృతిః ప్రీతిః క్షమా తథా సన్నతిశ్చానసూయా చ ఊర్జా స్వాహా స్వధా తథా

ఖ్యాతి, సత్యార్థ, సంభూతి, స్మృతి, ప్రీతి, క్షమ, సన్నతి, అనసూయ, ఊర్జ, స్వాహా, స్వధా.

భృగుశ్శర్వో మరీచిశ్చ అంగిరాః పులహః క్రతుః పులస్త్యో ఽత్రిర్విశిష్ఠశ్చ పావకః పితరస్తథా

భృగు, శర్వ, మరీచి, అంగిరసు, పులహ, క్రతు, పులస్త్య, అత్రి, వశిష్ఠ, పావకుడు, పితృదేవతలు కూడా.

ఖ్యాత్యాద్యా జగృహుః కన్యామునయో మునిసత్తమాః కామాద్యాస్తు యశోంతా యే తే త్రయోదశ సూనవః

ఖ్యాతి మొదలైన కుమార్తెలను గొప్ప ఖ్యాతి గల మునులు పెళ్లి చేసుకున్నారు. కామ మొదలుకొని యశస్సుతో ముగిసే పదమూడు కుమారులు జన్మించారు.

ధర్మస్య జజ్ఞిరే తాస్తు శ్రద్ధాద్యాస్సుసుఖోత్తరాః దుఃఖోత్తరాశ్చ హింసాయామధర్మస్య చ సంతతౌ

ధర్మునికి శ్రద్ధ మొదలైన సుభద్రమైన కుమార్తెలు పుట్టారు. అధర్ముని వంశంలో హింస నుండి బాధతో ముగిసే వారు పుట్టారు.

నికృత్యాదయ ఉత్పన్నాఃపుత్రాశ్చ ధర్మలక్షణాః నైషాం భార్యాశ్చ పుత్రా వా సర్వే త్వనియమాః స్మృతాః

నికృతి మొదలైనవారి నుండి ధర్మానికి విరుద్ధంగా ఉన్న కుమారులు పుట్టారు. వారి భార్యలు, కుమారులు అందరూ క్రమం లేకుండా ఉన్నారు.

స ఏష తామసస్సర్గో జజ్ఞే ధర్మనియామకః యా సా దక్షస్య దుహితా రుద్రస్య దయితా సతీ

ఇలా ధర్మం ఆధారంగా ఉండే తామసిక సృష్టి ఏర్పడింది. దక్షుని కుమార్తె, రుద్రునికి ప్రియమైన సతీ ఆమె.

భర్తృనిన్దాప్రసంగేన త్యక్త్వా దాక్షాయిణీం తనుమ్ దక్షం చ దక్షభార్యాం చ వినింద్య సహ బన్ధుభిః

భర్తను నిందించిన సందర్భంలో, దాక్షాయిణి తన శరీరాన్ని త్యజించి, దక్షుని, దక్ష భార్యను మరియు బంధువులను కూడా నిందించింది.

సా మేనాయామావిరభూత్పుత్రీ హిమవతో గిరేః రుద్రస్తు తాం సతీం దృష్ట్వా రుద్రాంస్త్వాత్మసమప్రభాన్

ఆమె మేన మరియు హిమవంతు పర్వతుని కుమార్తెగా జన్మించింది. రుద్రుడు సతీని చూసి, తనకు సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్న ఆమెను తన భార్యగా చేసుకున్నాడు.

యథాసృజదసంఖ్యాతాంస్తథా కథితమేవ చ భృగోః ఖ్యాత్యాం సముత్పన్నా లక్ష్మీర్నారాయణప్రియా

ఇప్పటి వరకు చెప్పినట్లు, ఆయన అనేక మందిని సృష్టించాడు. భృగువు, ఖ్యాతి నుండి నారాయణునికి ప్రియమైన లక్ష్మి జన్మించింది.

దేవౌ ధాతృవిధాతారౌ మన్వంతరవిధారిణౌ తయోర్వై పుత్రపౌత్రాద్యాశ్శతశో ఽథ సహస్రశః

ధాత, విధాత అనే ఇద్దరు దేవతలు మన్వంతరాలను నిర్వహిస్తారు. వారిద్దరి నుండి వందలాది, వేలాది కుమారులు, మనవళ్లు మొదలైనవారు పుట్టారు.

స్వాయంభువే ఽంతరే నీతాః సర్వే తే భార్గవా మతాః మరీచేరపి సంభూతిః పౌర్ణమాసమసూయత

అందరు భృగు వంశస్థులు స్వాయంభువ మనువు కాలంలో ఉన్నవారిగా భావించబడతారు. మరీచి నుండి సంభూతి పుట్టి, ఆమె పౌర్ణమాసను ప్రసవించింది.

కన్యాచతుష్టయం చైవ మహీయాంసస్తదన్వయాః యేషాం వంశే సముత్పన్నో బహుపుత్రస్య కశ్యపః

నాలుగు గొప్ప పేరు గల కుమార్తెలు పుట్టారు. వారి వంశంలో అనేక కుమారులు కలిగిన కశ్యపుడు జన్మించాడు.

స్మృతిశ్చాంగిరసః పత్నీ జనయామాస వై సుతౌ ఆగ్నీధ్రం శరభఞ్చైవ తథా కన్యాచతుష్టయమ్

స్మృతి అనే అంగిరసుని భార్య, అగ్నీధ్రుడు, శరభుడు అనే ఇద్దరు కుమారులను, అలాగే నాలుగు కుమార్తెలను ప్రసవించింది.

తదీయాః పుత్రపౌత్రాశ్చ యేతీతాస్తే సహస్రశః ప్రీత్యాం పులస్త్యభార్యాయాం దన్తోగ్నిరభవత్సుతః పూర్వజన్మని యోగస్త్యస్స్మృతః స్వాయంభువే ఽంతరే

వారి కుమారులు, మనవళ్లు వేల కొద్దీ పుట్టి, గతించారు. ప్రీతిని పులస్త్యుని భార్యగా పుట్టి, దంతోగ్ని అనే కుమారుడిని ప్రసవించింది. అతడు మునుపటి జన్మలో యోగ అని పిలవబడేవాడు, స్వాయంభువ మనువు కాలంలో.

తత్సంతతీయా బహవః పౌలస్త్యా ఇతి విశ్రుతాః క్షమా తు సుషువే పుత్రాన్పులహస్య ప్రజాపతేః

ఆ వంశంలో పుట్టినవారు పాలస్త్యులు అని ప్రసిద్ధి. క్షమా, పులహుడు అనే ప్రజాపతికి కుమారులను ప్రసవించింది.

కర్దమశ్చ సురిశ్చైవ సహిష్ణుశ్చేతి తే త్రయః త్రేతాగ్నివర్చసస్సర్వే యేషాం వంశః ప్రతిష్ఠితః

కర్దముడు, సురి, సహిష్ణు — ఈ ముగ్గురు త్రేతాగ్ని వర్ణంతో తమ వంశాన్ని స్థాపించారు.

క్రతోః క్రతుసమాన్భార్యా సన్నతిస్సుషువే సుతాన్ నైషాం భార్యాశ్చ పుత్రాశ్చ సర్వే తే హ్యూర్ధ్వరేతసః

క్రతువు భార్య సన్నతి, క్రతువుతో సమానమైన కుమారులను ప్రసవించింది. వారి భార్యలు, కుమారులు అందరూ బ్రహ్మచారులు.

షష్టిస్తాని సహస్రాణి వాలఖిల్యా ఇతి స్మృతాః అనూరోరగ్రతో యాంతి పరివార్య దివాకరమ్

వారు అరవై వేల మంది వాలఖిల్యులు అని పిలవబడతారు. వారు అనూరోరుని ముందు సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతూ వెళ్తారు.

అత్రేర్భార్యానుసూయా చ పఞ్చాత్రేయానసూయత కన్యకాం చ శ్రుతిం నామ మాతా శంఖపదస్య చ

అత్రి భార్య అనసూయ ఐదుగురు అత్రేయులను ప్రసవించింది. అలాగే శృతి అనే కుమార్తెను కూడా ప్రసవించింది, ఆమె శంఖపదుని తల్లి.

సత్యనేత్రశ్చ హవ్యశ్చ ఆపోమూర్తిశ్శనైశ్చరః సోమశ్చ పఞ్చమస్త్వేతే పఞ్చాత్రేయాః ప్రకీర్తితాః

సత్యనేత్రుడు, హవ్యుడు, ఆపోమూర్తి, శనైశ్చరుడు, సోముడు — ఈ ఐదుగురు అత్రేయులు అని ప్రసిద్ధి.

తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ హ్యాత్రేయాణాం మహాత్మనామ్ స్వాయంభువే ఽంతరే ఽతీతాః శతశో ఽథ సహస్రశః

ఆత్రేయులైన మహాత్ముల కుమారులు, మనవులు, స్వాయంభువమంతరంలో వందలాది, వేలాది మంది జన్మించి కాలక్రమంలో పోయారు.

ఊర్జాయాం తు వసిష్ఠస్య పుత్రా వై సప్త జజ్ఞిరే జ్యాయసీ చ స్వసా తేషాం పుండరీకా సుమధ్యమా

ఊర్జా దేవికి వసిష్ఠునికి ఏడుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారికన్నా పెద్దదైన సోదరి పుండరీకా, ఆమె మధురమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంది.