శివపురాణమ్

బ్రహ్మాణం తపసారాధ్య కురు తస్య యథేప్సితమ్ తామాజ్ఞాం పరమేశస్య శిరసా ప్రతిగృహ్య సా

బ్రహ్మను తపస్సుతో ఆరాధించు; అతని కోరికను నెరవేర్చు. పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞను స్వీకరించి, ఆమె తల వంచి ఆజ్ఞను అంగీకరించింది.

బ్రహ్మణో వచనాద్దేవీ దక్షస్య దుహితాభవత్ దత్త్వైవమతులాం శక్తిం బ్రహ్మణే బ్రహ్మరూపిణీమ్

బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన మాట ప్రకారం, ఆ దేవీ దక్షుని కుమార్తె అయింది. ఆమె తన అపూర్వమైన శక్తిని, బ్రహ్మస్వరూపిణిగా, బ్రహ్మదేవునికే అర్పించింది.

వివేశ దేహం దేవస్య దేవశ్చాంతరధీయత తదా ప్రభృతి లోకే ఽస్మిన్ స్త్రియాం భోగః ప్రతిష్ఠితః

ఆమె ఆ దేవుని శరీరంలోకి ప్రవేశించింది. వెంటనే ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయాడు. అప్పటి నుండి ఈ లోకంలో స్త్రీతో అనుభవం స్థిరపడింది.

ప్రజాసృష్టిశ్చ విప్రేంద్రా మైథునేన ప్రవర్తతే బ్రహ్మాపి ప్రాప సానన్దం సన్తోషం మునిపుంగవాః

బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా! అప్పటి నుండి సృష్టి స్త్రీ-పురుషుల కలయిక ద్వారా జరుగుతోంది. బ్రహ్మదేవుడే సంతోషంతో ఆనందాన్ని పొందాడు.

ఏతద్వస్సర్వమాఖ్యాతం దేవ్యాః శక్తిసముద్భవమ్ పుణ్యవృద్ధికరం శ్రావ్యం భూతసర్గానుపంగతః

ఇలా దేవీ శక్తి ఉద్భవాన్ని, భూతసృష్టి కథను అనుసరించి, పుణ్యాన్ని పెంచే ఈ విశేషమైన విషయాన్ని పూర్తిగా చెప్పాను.

య ఇదం కీర్తయేన్నిత్యం దేవ్యాః శక్తిసముద్భవమ్ పుణ్యం సర్వమవాప్నోతి పుత్రాంశ్చ లభతే శుభాన్

ఎవరైనా ఈ దేవీ శక్తి ఉద్భవాన్ని ప్రతిరోజూ పారాయణ చేస్తే, వారు సమస్త పుణ్యఫలాలను పొందుతారు; శుభమైన కుమారులను కూడా పొందుతారు.

ఏవం లబ్ధ్వా పరాం శక్తిమీశ్వరాదేవ శాశ్వతీమ్ మైథునప్రభవాం సృష్టిం కర్తృకామః ప్రజాపతిః

ప్రజాపతి పరమమైన శాశ్వత శక్తిని పరమేశ్వరుని నుండి పొందాడు. సృష్టిని కలయిక ద్వారా చేయాలని ఆశించి సిద్ధపడ్డాడు.

స్వయమప్యద్భుతో నారీ చార్ధేన పురుషో ఽభవత్ యార్ధేన నారీ సా తస్మాచ్ఛతరూపా వ్యజాయత

ఆయన తానే అద్భుతమైన స్త్రీగా, మరొక భాగంలో పురుషుడిగా మారాడు. ఆ స్త్రీభాగం నుండి శతరూప అనే కుమార్తె జన్మించింది.

విరాజమసృజద్బ్రహ్మా సో ఽర్ధన పురుషో ఽభవత్ స వై స్వాయంభువః పూర్వం పురుషో మనురుచ్యతే

బ్రహ్మదేవుడు విరాట్‌ను సృష్టించాడు. అతడు అర్ధంగా పురుషుడయ్యాడు. అతడే మొదటి స్వాయంభువ మనువు అని పిలవబడతాడు.

సా దేవీ శతరూపా తు తపః కృత్వా సుదుశ్చరమ్ భర్తారం దీప్తయశసం మనుమేవాన్వపద్యత

ఆ శతరూప దేవీ కఠినమైన తపస్సు చేసి, మహిమతో ప్రకాశించే మనువుకు భార్యగా మారింది.

తస్మాత్తు శతరూపా సా పుత్రద్వయమసూయత ప్రియవ్రతోత్తానపాదౌ పుత్రౌ పుత్రవతాం వరౌ

ఆ శతరూప నుండి ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు—ప్రియవ్రతుడు, ఉత్తానపాదుడు. వీరిద్దరూ కుమారులలో శ్రేష్ఠులు.

కన్యే ద్వే చ మహాభాగే యాభ్యాం జాతాస్త్విమాః ప్రజాః ఆకూతిరేకా విజ్ఞేయా ప్రసూతిరపరా స్మృతా

ఆమెకు రెండు మహాభాగ్యశాలిని కుమార్తెలు పుట్టారు. వీరి వలన ఈ ప్రజలు జన్మించారు. ఒకరు ఆకూతి, మరొకరు ప్రసూతి అని ప్రసిద్ధి.

స్వాయంభువః ప్రసూతిం చ దదౌ దక్షాయ తాం ప్రభుః రుచేః ప్రజాపతిశ్చైవ చాకూతిం సమపాదయత్

స్వాయంభువుడు ప్రసూతిని దక్షునికి ఇచ్చాడు. ఆకూతిని ప్రజాపతి రుచికి ఇచ్చాడు.

ఆకూత్యాం మిథునం జజ్ఞే మానసస్య రుచేః శుభమ్ యజ్ఞశ్చ దక్షిణా చైవ యాభ్యాం సంవర్తితం జగత్

ఆకూతికి రుచికి మానసికంగా ఒక జంట పుట్టింది—యజ్ఞుడు, దక్షిణ. వీరి ద్వారా జగత్తు నిలబడింది.

చతస్రో వింశతిః కన్యా దక్షస్త్వజనయత్ప్రభుః

దక్షుడు ప్రభువు ఇరవై నాలుగు కుమార్తెలను కనాడు.

శ్రద్ధా లక్ష్మీర్ధృతిః పుష్టిస్తుష్టిర్మేధా క్రియా తథా బుద్ధిర్లజ్జా వపుః శాంతిస్సిద్ధిః కీర్తిస్త్రయోదశీ

శ్రద్ధ, లక్ష్మి, ధృతి, పుష్టి, తుష్టి, మేధ, క్రియా, బుద్ధి, లజ్జ, వపు, శాంతి, సిద్ధి, కీర్తి—ఇవి పదమూడు.

పత్న్యర్థం ప్రతిజగ్రాహ ధర్మో దాక్షాయణీః ప్రభుః తాభ్యః శిష్టా యవీయస్య ఏకాదశ సులోచనాః

ధర్ముడు భార్యల కోసం దాక్షాయణులను స్వీకరించాడు. మిగిలిన పదకొండు యువతులు, అందమైన కళ్లతో, విడిచిపెట్టబడ్డారు.

ఖ్యాతిః సత్యర్థసంభూతిః స్మృతిః ప్రీతిః క్షమా తథా సన్నతిశ్చానసూయా చ ఊర్జా స్వాహా స్వధా తథా

ఖ్యాతి, సత్యార్థ, సంభూతి, స్మృతి, ప్రీతి, క్షమ, సన్నతి, అనసూయ, ఊర్జ, స్వాహా, స్వధా.

భృగుశ్శర్వో మరీచిశ్చ అంగిరాః పులహః క్రతుః పులస్త్యో ఽత్రిర్విశిష్ఠశ్చ పావకః పితరస్తథా

భృగు, శర్వ, మరీచి, అంగిరసు, పులహ, క్రతు, పులస్త్య, అత్రి, వశిష్ఠ, పావకుడు, పితృదేవతలు కూడా.

ఖ్యాత్యాద్యా జగృహుః కన్యామునయో మునిసత్తమాః కామాద్యాస్తు యశోంతా యే తే త్రయోదశ సూనవః

ఖ్యాతి మొదలైన కుమార్తెలను గొప్ప ఖ్యాతి గల మునులు పెళ్లి చేసుకున్నారు. కామ మొదలుకొని యశస్సుతో ముగిసే పదమూడు కుమారులు జన్మించారు.

ధర్మస్య జజ్ఞిరే తాస్తు శ్రద్ధాద్యాస్సుసుఖోత్తరాః దుఃఖోత్తరాశ్చ హింసాయామధర్మస్య చ సంతతౌ

ధర్మునికి శ్రద్ధ మొదలైన సుభద్రమైన కుమార్తెలు పుట్టారు. అధర్ముని వంశంలో హింస నుండి బాధతో ముగిసే వారు పుట్టారు.

నికృత్యాదయ ఉత్పన్నాఃపుత్రాశ్చ ధర్మలక్షణాః నైషాం భార్యాశ్చ పుత్రా వా సర్వే త్వనియమాః స్మృతాః

నికృతి మొదలైనవారి నుండి ధర్మానికి విరుద్ధంగా ఉన్న కుమారులు పుట్టారు. వారి భార్యలు, కుమారులు అందరూ క్రమం లేకుండా ఉన్నారు.

స ఏష తామసస్సర్గో జజ్ఞే ధర్మనియామకః యా సా దక్షస్య దుహితా రుద్రస్య దయితా సతీ

ఇలా ధర్మం ఆధారంగా ఉండే తామసిక సృష్టి ఏర్పడింది. దక్షుని కుమార్తె, రుద్రునికి ప్రియమైన సతీ ఆమె.

భర్తృనిన్దాప్రసంగేన త్యక్త్వా దాక్షాయిణీం తనుమ్ దక్షం చ దక్షభార్యాం చ వినింద్య సహ బన్ధుభిః

భర్తను నిందించిన సందర్భంలో, దాక్షాయిణి తన శరీరాన్ని త్యజించి, దక్షుని, దక్ష భార్యను మరియు బంధువులను కూడా నిందించింది.

సా మేనాయామావిరభూత్పుత్రీ హిమవతో గిరేః రుద్రస్తు తాం సతీం దృష్ట్వా రుద్రాంస్త్వాత్మసమప్రభాన్

ఆమె మేన మరియు హిమవంతు పర్వతుని కుమార్తెగా జన్మించింది. రుద్రుడు సతీని చూసి, తనకు సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్న ఆమెను తన భార్యగా చేసుకున్నాడు.

యథాసృజదసంఖ్యాతాంస్తథా కథితమేవ చ భృగోః ఖ్యాత్యాం సముత్పన్నా లక్ష్మీర్నారాయణప్రియా

ఇప్పటి వరకు చెప్పినట్లు, ఆయన అనేక మందిని సృష్టించాడు. భృగువు, ఖ్యాతి నుండి నారాయణునికి ప్రియమైన లక్ష్మి జన్మించింది.

దేవౌ ధాతృవిధాతారౌ మన్వంతరవిధారిణౌ తయోర్వై పుత్రపౌత్రాద్యాశ్శతశో ఽథ సహస్రశః

ధాత, విధాత అనే ఇద్దరు దేవతలు మన్వంతరాలను నిర్వహిస్తారు. వారిద్దరి నుండి వందలాది, వేలాది కుమారులు, మనవళ్లు మొదలైనవారు పుట్టారు.

స్వాయంభువే ఽంతరే నీతాః సర్వే తే భార్గవా మతాః మరీచేరపి సంభూతిః పౌర్ణమాసమసూయత

అందరు భృగు వంశస్థులు స్వాయంభువ మనువు కాలంలో ఉన్నవారిగా భావించబడతారు. మరీచి నుండి సంభూతి పుట్టి, ఆమె పౌర్ణమాసను ప్రసవించింది.

కన్యాచతుష్టయం చైవ మహీయాంసస్తదన్వయాః యేషాం వంశే సముత్పన్నో బహుపుత్రస్య కశ్యపః

నాలుగు గొప్ప పేరు గల కుమార్తెలు పుట్టారు. వారి వంశంలో అనేక కుమారులు కలిగిన కశ్యపుడు జన్మించాడు.