శివపురాణమ్

జయతి ఘోరసంసారమహారోగభిషగ్వర జయానాదిమలాజ్ఞానతమఃపటలచంద్రికే

ఈ భయంకరమైన సంసారమనే మహారోగానికి పరమ వైద్యుడవు, నీకు విజయము కలగనీ! ఆది కాలపు మలమూ, అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించే చంద్రకాంతివి, నీకు విజయము కలగనీ!

జయ త్రిపురకాలాగ్నే జయ త్రిపురభైరవి జయ త్రిగుణనిర్ముక్తే జయ త్రిగుణమర్దిని

త్రిపురలను కాల్చే అగ్నివి, నీకు విజయము కలగనీ! త్రిపురభైరవి! నీకు విజయము కలగనీ! మూడు గుణాల నుండి విముక్తుడవు, మూడు గుణాలను నాశనం చేసే వాడవు, నీకు విజయము కలగనీ!

జయ ప్రథమసర్వజ్ఞ జయ సర్వప్రబోధిక జయ ప్రచురదివ్యాంగ జయ ప్రార్థితదాయిని

ప్రపంచంలోని అన్నిటిని మొదటగా తెలిసినవాడవు, అందరికీ జ్ఞానాన్ని కలిగించేవాడవు, అనేక దివ్య అవయవాలతో అలంకృతుడవు, కోరినదాన్ని ప్రసాదించేవాడవు, నీకు విజయము కలగనీ!

క్వ దేవ తే పరం ధామ క్వ చ తుచ్ఛం చ నో వచః తథాపి భగవన్ భక్త్యా ప్రలపంతం క్షమస్వ మామ్

దేవా! నీ పరమధామం ఎక్కడ? నా తక్కువ మాటలు ఎక్కడ? అయినా, భక్తితో ఇలా పలికిన నన్ను క్షమించు ప్రభూ!

విజ్ఞాప్యైవంవిధైః సూక్తైర్విశ్వకర్మా చతుర్ముఖః నమశ్చకార రుద్రాయ రద్రాణ్యై చ ముహుర్ముహుః

ఇలాంటి ఉత్తమమైన పదాలతో ప్రసంగించబడిన అనంతరం, నాలుగు ముఖాలున్న విశ్వకర్మ, రుద్రునికీ రుద్రాణికీ పునఃపునః నమస్కరించాడు.

ఇదం స్తోత్రవరం పుణ్యం బ్రహ్మణా సముదీరితమ్ అర్ధనారీశ్వరం నామ శివయోర్హర్షవర్ధనమ్

బ్రహ్మ ద్వారా పలికబడిన ఈ పవిత్రమైన ఉత్తమ స్తోత్రాన్ని అర్ధనారీశ్వర స్తోత్రమని పిలుస్తారు. ఇది శివుడికీ పార్వతికీ ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.

య ఇదం కీర్తయేద్భక్త్యా యస్య కస్యాపి శిక్షయా స తత్ఫలమవాప్నోతి శివయోః ప్రీతికారణాత్

ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరైనా భక్తితో పఠించినా, లేదా మరొకరికి నేర్పినా, శివపార్వతులు సంతోషించడంవల్ల దాని ఫలితాన్ని పొందుతారు.

సకలభువనభూతభావనాభ్యాం జననవినాశవిహీనవిగ్రహాభ్యామ్ నరవరయువతీవపుర్ధరాభ్యాం సతతమహం ప్రణతోస్మి శంకరాభ్యామ్

అన్ని లోకాలకు, భూతాలకు సృష్టికర్తలైన, జనన మరణాలకు అతీతమైన రూపాలైన, మానవుడు, యువతి స్వరూపాలను ధరించిన శంకరుని ద్వయానికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

అథ దేవో మహాదేవో మహాజలదనాదయా వాచా మధురగంభీరశివదశ్లక్ష్ణవర్ణయా

అంతట మహాదేవుడు, గొప్ప మేఘగర్జనలా గంభీరమైన, మధురమైన, శుభమైన, లోపరహితమైన మాటలతో పలికాడు.

అర్థసంపన్నపదయా రాజలక్షణయుక్తయా అశేషవిషయారంభరక్షావిమలదక్షయా

అర్థవంతమైన, రాజస్వభావంతో కూడిన, అన్ని విషయాలను స్పష్టంగా, నిర్మలంగా, నైపుణ్యంతో వివరించే మాటలతో,

మనోహరతరోదారమధురస్మితపూర్వయా సంబభాషే సుసంపీతో విశ్వకర్మాణమీశ్వరః

అత్యంత ఆకర్షణీయమైన, ఉదారమైన, మధురమైన చిరునవ్వుతో ముందుగా, పరమ సంతోషంతో, ఈశ్వరుడు విశ్వకర్మతో మాట్లాడాడు.

వత్స వత్స మహాభాగ మమ పుత్ర పితామహ జ్ఞాతమేవ మయా సర్వం తవ వాక్యస్య గౌరవమ్

"వత్సా, వత్సా! మహాభాగుడా! నా కుమారుడా! పితామహా! నీ మాటల గౌరవాన్ని నేను పూర్తిగా తెలుసు."

ప్రజానామేవ బృద్ధ్యర్థం తపస్తప్తం త్వయాధునా తపసా ఽనేన తుష్టోస్మి దదామి చ తవేప్సితమ్

"ప్రజల అభివృద్ధి కోసం నీవు తపస్సు చేశావు. ఈ తపస్సుతో నేను సంతోషించాను. నీకు కావలసినదాన్ని నేను ప్రసాదిస్తాను."

ఇత్యుక్త్వా పరమోదారం స్వభావమధురం వచః ససర్జ వపుషో భాగాద్దేవీం దేవవరో హరః

ఈ మాటలు, సహజంగా మధురంగా, ఉదారంగా పలికిన తర్వాత, పరమేశ్వరుడు హరుడు తన స్వరూపంలో ఒక భాగం నుండి ఆ దేవిని సృష్టించాడు.

యామాహుర్బ్రహ్మవిద్వాంసో దేవీం దివ్యగుణాన్వితామ్ పరస్య పరమాం శక్తిం భవస్య పరమాత్మనః

బ్రహ్మాన్ని తెలిసిన మహర్షులు, ఆ దేవిని దివ్యగుణాలతో కూడినవాడని, భవుని పరమాత్మయైన పరాశక్తిగా ప్రకటిస్తారు.

యస్యాం న ఖలు విద్యంతే జన్మ మృత్యుజరాదయః యా భవానీ భవస్యాంగాత్సమావిరభవత్కిల

ఆమెలో జననం, మరణం, వృద్ధాప్యం వంటి వాటికి స్థానం లేదు; భవుని శరీర భాగం నుండి భవానీ వెలువడింది.

యస్యా వాచో నివర్తన్తే మనసా చేంద్రియైః సహ సా భర్తుర్వపుషో భాగాజ్జాతేవ సమదృశ్యత

ఆమెను గురించి మాటలు, మనస్సు, ఇంద్రియాలు కూడా పూర్తిగా వివరించలేవు; ఆమె భర్త శరీర భాగం నుండి జన్మించినట్టు కనిపించింది.

యా సా జగదిదం కృత్స్నం మహిమ్నా వ్యాప్య తిష్ఠతి శరీరిణీవ స దేవీ విచిత్రం సమలక్ష్యత

ఆమె మహిమతో ఈ జగత్తంతటిని వ్యాపించి నిలిచింది; శరీరంతో ఉన్నట్టు ఆ దేవి అద్భుతమైన రూపాల్లో దర్శనమిచ్చింది.

సర్వం జగదిదం చైషా సంమోహయతి మాయయా ఈశ్వరాత్సైవ జాతాభూదజాతా పరమార్థతః

ఆమె తన మాయతో ఈ జగత్తంతటినీ మాయలో పడేస్తుంది; ఈశ్వరుని నుండి జన్మించినా, నిజంగా ఆమెకు జననం లేదు.

న యస్యా పరమో భావః సురాణామపి గోచరః విశ్వామరేశ్వరీ చైవ విభక్తా భర్తురంగతః

ఆమె పరమ స్వరూపం దేవతలకు కూడా అందదు; విశ్వాన్ని పాలించే ఆమె, భర్త శరీర భాగం నుండి వేరు అయినా, ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది.

తాం దృష్ట్వా పరమేశానీం సర్వలోకమహేశ్వరీమ్ సర్వజ్ఞాం సర్వగాం సూక్ష్మాం సదసద్వ్యక్తివర్జితామ్

ఆ పరమేశ్వరీని, అన్ని లోకాలకు అధిపతిని, సర్వజ్ఞానాన్ని, అన్నిచోట్ల ఉన్నదాన్ని, సూక్ష్మమైనదాన్ని, సద్అసత్ భేదాలకు అతీతమైనదాన్ని చూసి,

పరమాం నిఖిలం భాసా భాసయన్తీమిదం జగత్ ప్రణిపత్య మహాదేవీం ప్రార్థయామాస వై విరాట్

పరమమైన ఆమె తన కాంతితో ఈ జగత్తంతటినీ ప్రకాశింపజేస్తూ, విరాట్ మహాదేవిని నమస్కరించి, ఆ దేవిని మనసారా ప్రార్థించాడు.

దేవి దేవేన సృష్టో ఽహమాదౌ సర్వజగన్మయి ప్రజాసర్గే నియుక్తశ్చ సృజామి సకలం జగత్

దేవి! అన్ని లోకాల సారమైనవాడవు నువ్వు. ఆదిలో దేవుడు నన్ను సృష్టించాడు. ప్రజల సృష్టిలో నన్ను నియమించగా, నేను ఈ జగత్తంతటినీ సృష్టిస్తున్నాను.

మనసా నిర్మితాః సర్వే దేవి దేవాదయో మయా న వృద్ధిముపగచ్ఛన్తి సృజ్యమానాః పునః పునః

దేవి! దేవతలతో పాటు అన్నివర్గాలవారిని నేను మనస్సుతో సృష్టించాను. అయినా, వారిని మళ్లీ మళ్లీ సృష్టించినా, వారు అభివృద్ధి చెందడం లేదు.

మిథునప్రభవామేవ కృత్వా సృష్టిమతః పరమ్ సంవర్ధయితుమిచ్ఛామి సర్వా ఏవ మమ ప్రజాః

సృష్టికి మించిన పరమ తత్త్వం ప్రకారం, జంటలుగా వారిని ఉత్పత్తి చేసి, నా ప్రజలందరినీ పెంచాలని నేను కోరుతున్నాను.

న నిర్గతం పురా త్వత్తో నారీణాం కులమవ్యయమ్ తేన నారీకులం స్రష్టుం శక్తిర్మమ న విద్యతే

ఇప్పటివరకు నీ నుండి స్త్రీల వంశం వెలువడలేదు. అందువల్ల స్త్రీల వంశాన్ని సృష్టించడానికి నాకు శక్తి లేదు.

సర్వాసామేవ శక్తీనాం త్వత్తః ఖలు సముద్భవః తస్మాత్సర్వత్ర సర్వేషాం సర్వశక్తిప్రదాయినీమ్

అన్ని శక్తులూ నిజంగా నీ నుండి పుట్టినవే. అందుకే, అందరికీ అన్ని శక్తులను ప్రసాదించేవాడవు నువ్వే.

త్వామేవ వరదాం మాయాం ప్రార్థయామి సురేశ్వరీమ్ చరాచరవివృద్ధ్యర్థమంశేనైకేన సర్వగే

సర్వవ్యాపకుడవైనీ! చరాచరాల అభివృద్ధికోసం, వరాలిచ్చే మాయా దేవిని, దేవతల అధిపతిని, నిన్ను మాత్రమే నేను ప్రార్థిస్తున్నాను.

దక్షస్య మమ పుత్రస్య పుత్రీ భవ భవార్దిని ఏవం సా యాచితా దేవీ బ్రహ్మణా బ్రహ్మయోనినా

భవాన్ని నాశనం చేయువాడవు! నా కుమారుడైన దక్షునికి కుమార్తె అవు. ఇలా బ్రహ్మయోని అయిన బ్రహ్మా ఆ దేవిని కోరాడు.