శివపురాణమ్

జలంధరవిరించేన్ద్రకపాలశకలోజ్జ్వలః గఙ్గాతుంగతరంగార్ధపింగలాననమూర్ధజః

జలంధరుడు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు వీరి ఖడ్గాల తుక్కులతో మెరిసిపోతూ, గంగా ప్రవాహపు అలలు తడిపిన, పసుపు రంగు జటలు తలపై ధరించాడు.

భగ్నదంష్ట్రాంకురాక్రాన్తప్రాన్తకాన్తధరాధరః సవ్యశ్రవణపార్శ్వాంతమండలీకృతకుణ్డలః

పగిలిన దంతాల మొగ్గలు తగిలిన కొండలా అందంగా కనిపిస్తూ, ఎడమ చెవికి చుట్టిన కుండలంతో మణిపూసలా మెరిసిపోతున్నాడు.

మహావృషభనిర్యాణో మహాజలదనిఃస్వనః మహానలసమప్రఖ్యో మహాబలపరాక్రమః

పెద్ద ఎద్దుపై స్వారీ చేస్తూ, గొప్ప మేఘంలా గంభీరంగా గొంతు వినిపిస్తూ, మహా అగ్నిలా జ్వలిస్తూ, అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో ఉన్నాడు.

ఏవం ఘోరమహారూపో బ్రహ్మపుత్రీం మహేశ్వరః విజ్ఞానం బ్రహ్మణే దత్త్వా సర్గే సహకరోతి చ

ఇలా భయంకరమైన మహారూపంతో మహేశ్వరుడు బ్రహ్మ కుమార్తెకు జ్ఞానం ఇచ్చి, సృష్టిలో సహాయంగా పాల్గొన్నాడు.

తస్మాద్రుద్రప్రసాదేన ప్రతికల్పం ప్రజాపతేః ప్రవాహరూపతో నిత్యా ప్రజాసృష్టిః ప్రవర్తతే

అందుకే రుద్రుని అనుగ్రహంతో ప్రతి కల్పంలో ప్రజాపతి ద్వారా ప్రవాహంలా ప్రాణుల సృష్టి ఎప్పుడూ కొనసాగుతుంది.

కదాచిత్ప్రార్థితః స్రష్టుం బ్రహ్మణా నీలలోహితః స్వాత్మనా సదృశాన్ సర్వాన్ ససర్జ మనసా విభుః

ఒకసారి బ్రహ్మ సృష్టి చేయమని ప్రార్థించగా, నీలలోహితుడు తన మనస్సుతో తనలాంటి వారిని సృష్టించాడు.

కపర్దినో నిరాతంకాన్నీలగ్రీవాంస్త్రిలోచనాన్ జరామరణనిర్ముక్తాన్ దీప్తశూలవరాయుధాన్

కపర్దులు, భయములేని వారు, నీలకంఠులు, మూడు కళ్లతో, ముదురు వయస్సు, మరణం లేని వారు, జ్వలించే శూలాలు, గొప్ప ఆయుధాలు ధరించిన వారిని సృష్టించాడు.

తైస్తు సంచ్ఛాదితం సర్వం చతుర్దశవిధం జగత్ తాన్దృష్టా వివిధాన్రుద్రాన్ రుద్రమాహ పితామహః

వారితో మొత్తం పద్నాలుగు లోకాలు నిండిపోయాయి. ఆ విభిన్న రుద్రులను చూసి పితామహుడు రుద్రునితో మాట్లాడాడు.

నమస్తే దేవదేవేశ మాస్రాక్షీరీదృశీః ప్రజాః అన్యాః సృజ త్వం భద్రం తే ప్రజా మృత్యుసమన్వితాః

దేవతల దేవా! ఎర్ర కళ్లవాడా! నీకు నమస్కారం. ఇవి మరణంతో కూడిన ప్రాణులు. నీవు మరొక రకమైన ప్రాణులను సృష్టించు. శుభం కలుగుగాక.

ఇత్యుక్తః ప్రహసన్ప్రాహ బ్రహ్మాణం పరమేశ్వరః నాస్తి మే తాదృశస్సర్గస్సృజ త్వమశుభాః ప్రజాః

ఇలా అన్నపుడు పరమేశ్వరుడు చిరునవ్వుతో బ్రహ్మతో ఇలా అన్నాడు: నాకు అలాంటి సృష్టి లేదు; నీవే అశుభమైన ప్రాణులను సృష్టించు.

యే త్విమే మనసా సృష్టా మహాత్మానో మహాబలాః చరిష్యంతి మయా సార్ధం సర్వ ఏవ హి యాజ్ఞికాః

నేను మనస్సుతో సృష్టించిన వీరు గొప్ప మనస్కులు, మహాబలులు. వీరంతా నాతో కలిసి, యజ్ఞాలకు మాత్రమే నిబద్ధంగా ఉంటారు.

ఇత్యుక్త్వా విశ్వకర్మాణం విశ్వభూతేశ్వరో హరః సహ రుద్రైః ప్రజాసర్గాన్నివృత్తాత్మా వ్యతిష్ఠత

ఇలా చెప్పి, హరుడు, సమస్త భూతాల అధిపతి, రుద్రులతో కలిసి ప్రాణుల సృష్టి నుండి వైదొలిగి, పక్కన నిలిచాడు.

తతః ప్రభృతి దేవో ఽసౌ న ప్రసూతే ప్రజాః శుభాః ఊర్ధ్వరేతాః స్థితః స్థాణుర్యావదాభూతసంప్లవమ్

అప్పటి నుండి ఆ దేవుడు శుభమైన ప్రాణులను సృష్టించలేదు; తన వీర్యాన్ని అదుపులో ఉంచి, స్థిరంగా ఉన్నాడు, ప్రాణుల లయం వరకు.

యదా పునః ప్రజాః సృష్టా న వ్యవర్ధన్త వేధసః తదా మైథునజాం సృష్టిం బ్రహ్మా కర్తుమమన్యత

తర్వాత, బ్రహ్మ సృష్టించిన ప్రాణులు పెరగకపోయినప్పుడు, బ్రహ్మ కలయిక ద్వారా సృష్టిని చేయాలని ఆలోచించాడు.

న నిర్గతం పురా యస్మాన్నారీణాం కులమీశ్వరాత్ తేన మైథునజాం సృష్టిం న శశాక పితామహః

అప్పటివరకు భగవంతుని నుండి స్త్రీల వంశం వెలువడలేదు కనుక, కలయిక ద్వారా సృష్టి చేయడం పితామహునికి సాధ్యపడలేదు.

తతస్స విదధే బుద్ధిమర్థనిశ్చయగామినీమ్ ప్రజానమేవ వృద్ధ్యర్థం ప్రష్టవ్యః పరమేశ్వర

అప్పుడు, ప్రాణుల అభివృద్ధి కోసం పరమేశ్వరుణ్ణి అడగాలని నిశ్చయించి, ఆ దిశగా మనస్సు పెట్టాడు.

ప్రసాదేన వినా తస్య న వర్ధేరన్నిమాః ప్రజాః ఏవం సంచిన్త్య విశ్వాత్మా తపః కర్తుం ప్రచక్రమే

ఆయన అనుగ్రహం లేకుండా ఈ ప్రాణులు పెరగవు అని భావించి, విశ్వాత్ముడు తపస్సు చేయడం ప్రారంభించాడు.

తదాద్యా పరమా శక్తిరనంతా లోకభావినీ ఆద్యా సూక్ష్మతరా శుద్ధా భావగమ్యా మనోహరా

అప్పుడు ఆ ఆద్యమైన పరాశక్తి, అనంతమైనది, లోకాల సృష్టికి మూలమైనది, అత్యంత సూక్ష్మమైనది, నిర్మలమైనది, హృదయానుభూతితో చేరదగినది, మనసును ఆకట్టుకునే స్వరూపినిగా వెలిసింది.

నిర్గుణా నిష్ప్రపఞ్చా చ నిష్కలా నిరుపప్లవా నిరంతరతరా నిత్యా నిత్యమీశ్వరపార్శ్వగా

ఆ శక్తి గుణరహితమైనది, జగత్తు వ్యాప్తికి అతీతమైనది, విభాగించదగని ఏకరూపమైనది, ఎప్పటికీ మారని స్థిరమైనది, అంతరాలకన్నా విస్తృతమైనది, శాశ్వతమైనది, ఎల్లప్పుడూ పరమేశ్వరుని పక్కన నిలిచినది.

తయా పరమయా శక్త్యా భగవంతం త్రియమ్బకమ్ సంచిన్త్య హృదయే బ్రహ్మా తతాప పరమం తపః

ఆ పరాశక్తితో, బ్రహ్మ తన హృదయంలో త్రినేత్రుడైన భగవంతుణ్ణి ధ్యానిస్తూ, అత్యున్నతమైన తపస్సు ఆచరించాడు.

తీవ్రేణ తపసా తస్య యుక్తస్య పరమేష్ఠినః అచిరేణైవ కాలేన పితా సంప్రతుతోష హ

ఆ పరమేశ్ఠి బ్రహ్మ తపస్సులో నిమగ్నమై ఉండగా, అతని తపస్సు తీవ్రతతో, తండ్రి త్వరలోనే ఎంతో సంతోషించాడు.

తతః కేనచిదంశేన మూర్తిమావిశ్య కామపి అర్ధనారీశ్వరో భూత్వా యయౌ దేవస్స్వయం హరః

తర్వాత, ఒక భాగంతో రూపంలో ప్రవేశించి, హరుడు స్వయంగా అర్ధనారీశ్వరుడిగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

తం దృష్ట్వా పరమం దేవం తమసః పరమవ్యయమ్ అద్వితీయమనిర్దేశ్యమదృశ్యమకృతాత్మభిః

ఆ పరమదేవుడిని, అంధకారానికి అతీతుడైన, నశించని, ద్వితీయుడు లేని, వర్ణించలేని, అజన్ములైన వారికి కనిపించని స్వరూపుడిని బ్రహ్మ చూశాడు.

సర్వలోకవిధాతారం సర్వలోకేశ్వరేశ్వరమ్ సర్వలోకవిధాయిన్యా శక్త్యా పరమయా యుతమ్

అన్ని లోకాల సృష్టికర్తను, అన్ని లోకాల ప్రభువులకు ప్రభువైనవారిని, సమస్త సృష్టిని నిర్వహించే పరాశక్తితో ఏకమై ఉన్నవారిని చూశాడు.

అప్రతర్క్యమనాభాసమమేయమజరం ధ్రువమ్ అచలం నిర్గుణం శాంతమనంతమహిమాస్పదమ్

ఆ దేవుడు ఊహించలేనివాడు, రూపరహితుడు, కొలవలేనివాడు, వయస్సు లేనివాడు, స్థిరమైనవాడు, కదలని, గుణరహితుడు, శాంతమయుడు, అనంతమైన మహిమకు నిలయమైనవాడు.

సర్వగం సర్వదం సర్వసదసద్వ్యక్తివర్జితమ్ సర్వోపమాననిర్ముక్తం శరణ్యం శాశ్వతం శివమ్

అన్ని చోట్ల వ్యాపించి, అందరికీ దాతగా, సత్తా-అసత్తా రూపాలన్నింటినీ దాటి, అన్ని ఉపమానాలకు అతీతంగా, శరణార్థులకు ఆశ్రయంగా, నిత్యమైనవాడు, మంగళకరమైనవాడు.

ప్రణమ్య దండవద్బ్రహ్మా సముత్థాయ కృతాంజలిః శ్రద్ధావినయసంపన్నైః శ్రావ్యైః సంస్కరసంయుతైః

బ్రహ్మ దండవత్ప్రణామం చేసి, లేచి, చేతులు జోడించి, విశ్వాసం వినయంతో కూడిన, వినదగిన, మంచి పదాలతో ప్రార్థించాడు.

యథార్థయుక్తసర్వార్థైర్వేదార్థపరిబృంహితైః తుష్టావ దేవం దేవీం చ సూక్తైః సూక్ష్మార్థగోచరైః

అర్థవంతమైన, అన్ని భావాలతో నిండిన, వేదసారం కలిగిన, సూక్ష్మమైన అర్థాన్ని తెలిపే స్తోత్రాలతో దేవుడిని, దేవిని స్తుతించాడు.

జయ దేవ మహాదేవ జయేశ్వర మహేశ్వర జయ సర్వగుణ శ్రేష్ఠ జయ సర్వసురాధిప

జయహో దేవా, మహాదేవా! జయహో ఈశ్వరా, మహేశ్వరా! జయహో సమస్త గుణాలలో శ్రేష్ఠుడా! జయహో సమస్త దేవతల అధిపతీ!