శివపురాణమ్

క్షీరార్ణవాలయే శుభ్రే విమానే సూర్యసంనిభే హేమరత్నాన్వితే దివ్యే మనసా తేన నిర్మితే

క్షీరసాగర తీరంలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, బంగారు రత్నాలతో అలంకరించబడిన, దివ్యమైన, తన మనసుతో నిర్మించిన విమానంలో ఆయన ఉన్నాడు.

అనంతభోగశయ్యాయాం శయానం పంకజేక్షణమ్ చతుర్భుజముదారాంగం సర్వాభరణభూషితమ్

అనంతమైన సర్పపు పడకపై విశ్రాంతిగా ఉన్న, పద్మపరిచయమైన కన్నులు, నలుగురు చేతులు, ఉదారమైన శరీరాకృతి, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వాడు.

శంఖచక్రధరం సౌమ్యం చన్ద్రబింబసమాననమ్ శ్రీవత్సవక్షసం దేవం ప్రసన్నమధురస్మితమ్

శంఖం, చక్రం ధరించిన, మృదువైన స్వభావం కలిగి, చంద్రబింబంలాంటి ముఖం, వక్షస్సుపై శ్రీవత్సం ఉన్న, దేవుడు, మధురమైన చిరునవ్వుతో ప్రసన్నంగా ఉన్నాడు.

ధరామృదుకరాంభోజస్పర్శరక్తపదాంబుజమ్ క్షీరార్ణవామృతమివ శయానం యోగనిద్రయా

భూమి మృదువైన పద్మాల స్పర్శతో అతని పాదాలు ఎర్రబడినవి, క్షీరసాగర అమృతంపై విశ్రాంతిగా ఉన్నట్టు, యోగనిద్రలో నిద్రిస్తున్నాడు.

తమసా కాలరుద్రాఖ్యం రజసా కనకాండజమ్ సత్త్వేన సర్వగం విష్ణుం నిర్గుణత్వే మహేశ్వరమ్

అంధకారంతో కలిసినప్పుడు కాలరుద్రుడు, రజస్సుతో కలిసినప్పుడు బంగారు వర్ణుడైన వాడు, సత్త్వంతో సమస్తంలో వ్యాపించిన విష్ణువు, అన్ని లక్షణాలకు అతీతంగా మహేశ్వరుడు.

తం దృష్ట్వా పురుషం బ్రహ్మా ప్రగల్భమిదమబ్రవీత్ గ్రసామి త్వామహం విష్ణో త్వమాత్మానం యథా పురా

ఆ పరమపురుషుడిని చూసి బ్రహ్మా ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు: "విష్ణూ! నీవు పూర్వం నిన్ను నీవే లోపలికి తీసుకున్నట్టు, ఇప్పుడు నేను నిన్ను గ్రహించబోతున్నాను."

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రతిబుద్ధ్య పితామహమ్ ఉదైక్షత మహాబాహుస్స్మితమీషచ్చకార చ

ఆ మాటలు విని, మేలుకుని, మహాబాహువు అయిన విష్ణువు పితామహుడిని చూశాడు, స్వల్పంగా చిరునవ్వు చిందించాడు.

తస్మిన్నవసరే విష్ణుర్గ్రస్తస్తేన మహాత్మనా సృష్టశ్చ బ్రహ్మణా సద్యో భ్రువోర్మధ్యాదయత్నతః

అదే సమయంలో, ఆ మహాత్ముడిచేత విష్ణువు గ్రసించబడ్డాడు, వెంటనే బ్రహ్మా అతన్ని సృష్టించి, అతని కనుబొమ్మల మధ్యనుంచి సులభంగా వెలువరించాడు.

తస్మిన్నవసరే సాక్షాద్భగవానిన్దుభూషణః శక్తిం తయోరపి ద్రష్టుమరూపో రూపమాస్థితః

అదే సమయంలో, చంద్రాభరణుడైన భగవాన్, తన అసలు స్వరూపం రూపరహితమైనదైనా, వారిద్దరినీ చూడటానికి ఒక రూపాన్ని ధరించాడు.

ప్రసాదమతులం కర్తుం పురా దత్తవరస్తయోః ఆగచ్ఛత్తత్ర యత్రేమౌ బ్రహ్మనారాయణౌ స్థితౌ

అపూర్వమైన కృపను ప్రసాదించేందుకు, ముందు వరాలిచ్చిన వాడు, బ్రహ్మా, నారాయణులు ఉన్న చోటికి వచ్చాడు.

అథ తుష్టువతుర్దేవం ప్రీతౌ భీతౌ చ కౌతుకాత్ ప్రణేమతుశ్చ బహుశో బహుమానేన దూరతః

ఆ సమయంలో, ఆనందంతో, భయంతో, ఆశ్చర్యంతో దేవుని స్తుతించారు, మర్యాదగా దూరంగా ఉండి, పునఃపునః నమస్కరించారు.

భవోపి భగవానేతావనుగృహ్య పినాకధృక్ సాదరం పశ్యతోరేవ తయోరంతరధీయత

భవుడు, పినాకధారి అయిన భగవంతుడు, వారిని సాదరంగా చూశాడు, వారు చూస్తుండగానే, వారి దృష్టికి కనిపించకుండా పోయాడు.

ప్రతికల్పం ప్రవక్ష్యామి రుద్రావిర్భావకారణమ్ యతో విచ్ఛిన్నసంతానా బ్రహ్మసృష్టిః ప్రవర్తతే

ప్రతి కల్పంలో, రుద్రుడి అవతరణానికి కారణాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. దాని వలన బ్రహ్మసృష్టి, మధ్యలో ఆపబడినప్పుడు, మళ్లీ ప్రారంభమవుతుంది.

కల్పేకల్పే ప్రజాః సృష్ట్వా బ్రహ్మా బ్రహ్మాండసంభవః అవృద్ధిహేతోర్భూతానాం ముమోహ భృశదుఃఖితః

ప్రతి కల్పంలో, బ్రహ్మాండంలో జన్మించిన బ్రహ్మా, ప్రాణులను సృష్టించిన తరువాత, అవి పెరగకపోవడం వల్ల చాలా బాధతో, అయోమయానికి లోనయ్యాడు.

తస్య దుఃఖప్రశాంత్యర్థం ప్రజానాం చ వివృద్ధయే తత్తత్కల్పేషు కాలాత్మా రుద్రో రుద్రగణాధిపః

అతని దుఃఖాన్ని తొలగించేందుకు, సంతానం పెరగేందుకు, ప్రతి కల్పంలో కాలస్వరూపుడైన రుద్రుడు, రుద్రగణాధిపతిగా అవతరిస్తాడు.

నిర్దిష్టః పమమేశేన మహేశో నీలలోహితః పుత్రో భూత్వానుగృహ్ణాతి బ్రహ్మాణం బ్రహ్మణోనుజః

పరమేశ్వరునిచేత నియమించబడి, నీలలోహితుడైన మహేశ్వరుడు, బ్రహ్మకు కుమారుడై, తనకన్నా చిన్నవాడైనా, దయతో సహాయం చేస్తాడు.

స ఏవ భగవానీశస్తేజోరాశిరనామయః అనాదినిధనోధాతా భూతసంకోచకో విభుః

ఆయనే భగవంతుడు, ఈశ్వరుడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, వ్యాధిలేని వాడు, ఆదియంతములేని మూలకారణుడు, సమస్త భూతాలను సంకోచింపజేసే పరాక్రమవంతుడు.

పరమైశ్వర్యసంయుక్తః పరమేశ్వరభావితః తచ్ఛక్త్యాధిష్ఠితశ్శశ్వత్తచ్చిహ్నైరపి చిహ్నితః

పరమైశ్వర్యంతో కూడినవాడు, పరమేశ్వరుని స్వరూపంలో ఉన్నవాడు, తన శక్తిచేత పాలించబడే వాడు, శాశ్వతంగా ఆ లక్షణాలతో గుర్తించబడినవాడు.

తన్నామనామా తద్రూపస్తత్కార్యకరణక్షమః తత్తుల్యవ్యవహారశ్చ తదాజ్ఞాపరిపాలకః

అతని పేరు పేరు లేనిది, అతని రూపం ఆ రూపమే, ఆ కార్యాలను చేయగల శక్తి కలవాడు, ఆ విధంగా ప్రవర్తించే వాడు, ఆ ఆజ్ఞలను పాటించే వాడు.

సహస్రాదిత్యసంకాశశ్చన్ద్రావయవభూషణః భుజంగహారకేయూరవలయో ముంజమేఖలః

వెయ్యి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, చంద్రుని తల ముక్కతో అలంకరించబడి, పాములను హారాలుగా, కంకణాలుగా ధరించి, ముం జ గడ్డి మెఖలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.

జలంధరవిరించేన్ద్రకపాలశకలోజ్జ్వలః గఙ్గాతుంగతరంగార్ధపింగలాననమూర్ధజః

జలంధరుడు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు వీరి ఖడ్గాల తుక్కులతో మెరిసిపోతూ, గంగా ప్రవాహపు అలలు తడిపిన, పసుపు రంగు జటలు తలపై ధరించాడు.

భగ్నదంష్ట్రాంకురాక్రాన్తప్రాన్తకాన్తధరాధరః సవ్యశ్రవణపార్శ్వాంతమండలీకృతకుణ్డలః

పగిలిన దంతాల మొగ్గలు తగిలిన కొండలా అందంగా కనిపిస్తూ, ఎడమ చెవికి చుట్టిన కుండలంతో మణిపూసలా మెరిసిపోతున్నాడు.

మహావృషభనిర్యాణో మహాజలదనిఃస్వనః మహానలసమప్రఖ్యో మహాబలపరాక్రమః

పెద్ద ఎద్దుపై స్వారీ చేస్తూ, గొప్ప మేఘంలా గంభీరంగా గొంతు వినిపిస్తూ, మహా అగ్నిలా జ్వలిస్తూ, అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో ఉన్నాడు.

ఏవం ఘోరమహారూపో బ్రహ్మపుత్రీం మహేశ్వరః విజ్ఞానం బ్రహ్మణే దత్త్వా సర్గే సహకరోతి చ

ఇలా భయంకరమైన మహారూపంతో మహేశ్వరుడు బ్రహ్మ కుమార్తెకు జ్ఞానం ఇచ్చి, సృష్టిలో సహాయంగా పాల్గొన్నాడు.

తస్మాద్రుద్రప్రసాదేన ప్రతికల్పం ప్రజాపతేః ప్రవాహరూపతో నిత్యా ప్రజాసృష్టిః ప్రవర్తతే

అందుకే రుద్రుని అనుగ్రహంతో ప్రతి కల్పంలో ప్రజాపతి ద్వారా ప్రవాహంలా ప్రాణుల సృష్టి ఎప్పుడూ కొనసాగుతుంది.

కదాచిత్ప్రార్థితః స్రష్టుం బ్రహ్మణా నీలలోహితః స్వాత్మనా సదృశాన్ సర్వాన్ ససర్జ మనసా విభుః

ఒకసారి బ్రహ్మ సృష్టి చేయమని ప్రార్థించగా, నీలలోహితుడు తన మనస్సుతో తనలాంటి వారిని సృష్టించాడు.

కపర్దినో నిరాతంకాన్నీలగ్రీవాంస్త్రిలోచనాన్ జరామరణనిర్ముక్తాన్ దీప్తశూలవరాయుధాన్

కపర్దులు, భయములేని వారు, నీలకంఠులు, మూడు కళ్లతో, ముదురు వయస్సు, మరణం లేని వారు, జ్వలించే శూలాలు, గొప్ప ఆయుధాలు ధరించిన వారిని సృష్టించాడు.

తైస్తు సంచ్ఛాదితం సర్వం చతుర్దశవిధం జగత్ తాన్దృష్టా వివిధాన్రుద్రాన్ రుద్రమాహ పితామహః

వారితో మొత్తం పద్నాలుగు లోకాలు నిండిపోయాయి. ఆ విభిన్న రుద్రులను చూసి పితామహుడు రుద్రునితో మాట్లాడాడు.

నమస్తే దేవదేవేశ మాస్రాక్షీరీదృశీః ప్రజాః అన్యాః సృజ త్వం భద్రం తే ప్రజా మృత్యుసమన్వితాః

దేవతల దేవా! ఎర్ర కళ్లవాడా! నీకు నమస్కారం. ఇవి మరణంతో కూడిన ప్రాణులు. నీవు మరొక రకమైన ప్రాణులను సృష్టించు. శుభం కలుగుగాక.