శివపురాణమ్

ఈర్ష్యయా పరయా గ్రస్తః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ గచ్ఛ విష్ణో మయా జ్ఞాతం తవ సర్గస్య కారణమ్ ఆవయోరధికశ్చాస్తి స రుద్రో నాత్ర సంశయః

తీవ్రమైన అసూయతో నిండిన బ్రహ్మా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: 'విష్ణువూ, నీ సృష్టికి కారణం నాకు తెలిసింది. మనిద్దరికి మించినవాడు ఉన్నాడు—ఆయనే రుద్రుడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'

తస్య దేవాధిదేవస్య ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః స్రష్టా త్వం భగవానాద్యః పాలకః పరమార్థతః

ఆ దేవాదిదేవుడైన పరమేశ్వరుని కృప వల్ల, భగవంతుడా, నువ్వే మొదటి సృష్టికర్తవు, నిజంగా రక్షకుడవు.

అహం చ తపసారాధ్య రుద్రం త్రిదశనాయకమ్ త్వయా సహ జగత్సర్వం స్రక్ష్యామ్యత్ర న సంశయః

నేను కూడా తపస్సు చేసి రుద్రుడిని, దేవతల నాయకుణ్ణి ఆరాధిస్తాను. నీతో కలిసి ఈ జగత్తంతా సృష్టిస్తాను—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఏవం విష్ణుముపాలభ్య భగవానబ్జసమ్భవః ఏవం విజ్ఞాపయామాస తపసా ప్రాప్య శంకరమ్

ఇలా విష్ణువుతో మాట్లాడిన పద్మజన్ముడైన భగవంతుడు, తపస్సుతో శంకరుణ్ణి పొందిన తరువాత, తన కోరికను తెలియజేశాడు.

భగవన్ దేవదేవేశ విశ్వేశ్వర మహేశ్వర తవ వామాంగజో విష్ణుర్దక్షిణాంగభవో హ్యహమ్

భగవంతుడా, దేవతల అధిపతీ, విశ్వేశ్వరా, మహేశ్వరా! నీ ఎడమ భాగం నుండి విష్ణువు జన్మించాడు, నేను నీ కుడి భాగం నుండి పుట్టాను.

మయా సహ జగత్సర్వం తథాప్యసృజదచ్యుతః స మత్సరాదుపాలబ్ధస్త్వదాశ్రయబలాన్మయా

నాతో కలిసి అచ్యుతుడు ఈ జగత్తంతా సృష్టించాడు. నేను నీ బలాన్ని ఆశ్రయించి, అసూయతో అతనిని మందలించాను.

మద్భావాన్నాధికస్తేతి భావస్త్వయి మహేశ్వరే త్వత్త ఏవ సముత్పత్తిరావయోస్సదృశీ యతః

నా స్వభావం వల్లనే నేను మించినవాడిని కాదు; మహేశ్వరా, ఇది నీ విషయంలో నిజం. ఎందుకంటే మనిద్దరం నీ నుంచే పుట్టాము, మనిద్దరం సమానమే.

తస్య భక్త్యా యథాపూర్వం ప్రసాదం కృతవానసి తథా మమాపి తత్సర్వం దాతుమర్హసి శంకర

నీవు గతంలో ఆయనకు భక్తితో ఎలా అనుగ్రహించావో, అలాగే నాకు కూడా ఆ అనుగ్రహాన్ని ఇవ్వాలి శంకరా.

ఇతి విజ్ఞాపితస్తేన భగవాన్ భగనేత్రహా న్యాయేన వై దదౌ సర్వం తస్యాపి స ఘృణానిధిః

అతని ప్రార్థన విన్న భగవంతుడు, భగనేత్రుని కణ్ణు నశింపజేసినవాడు, న్యాయంగా అతనికీ అన్నీ అనుగ్రహించాడు, ఎందుకంటే ఆయన దయాసముద్రుడు.

లబ్ధ్వైవమీశ్వరాదేవ బ్రహ్మా సర్వాత్మతాం క్షణాత్ త్వరమాణోథ సంగమ్య దదర్శ పురుషోత్తమమ్

ఇలా ప్రభువు నుండి సర్వాత్మత్వాన్ని పొందిన బ్రహ్మా, క్షణంలోనే త్వరగా వెళ్లి, పురుషోత్తముణ్ణి కలిసాడు.

క్షీరార్ణవాలయే శుభ్రే విమానే సూర్యసంనిభే హేమరత్నాన్వితే దివ్యే మనసా తేన నిర్మితే

క్షీరసాగర తీరంలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, బంగారు రత్నాలతో అలంకరించబడిన, దివ్యమైన, తన మనసుతో నిర్మించిన విమానంలో ఆయన ఉన్నాడు.

అనంతభోగశయ్యాయాం శయానం పంకజేక్షణమ్ చతుర్భుజముదారాంగం సర్వాభరణభూషితమ్

అనంతమైన సర్పపు పడకపై విశ్రాంతిగా ఉన్న, పద్మపరిచయమైన కన్నులు, నలుగురు చేతులు, ఉదారమైన శరీరాకృతి, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వాడు.

శంఖచక్రధరం సౌమ్యం చన్ద్రబింబసమాననమ్ శ్రీవత్సవక్షసం దేవం ప్రసన్నమధురస్మితమ్

శంఖం, చక్రం ధరించిన, మృదువైన స్వభావం కలిగి, చంద్రబింబంలాంటి ముఖం, వక్షస్సుపై శ్రీవత్సం ఉన్న, దేవుడు, మధురమైన చిరునవ్వుతో ప్రసన్నంగా ఉన్నాడు.

ధరామృదుకరాంభోజస్పర్శరక్తపదాంబుజమ్ క్షీరార్ణవామృతమివ శయానం యోగనిద్రయా

భూమి మృదువైన పద్మాల స్పర్శతో అతని పాదాలు ఎర్రబడినవి, క్షీరసాగర అమృతంపై విశ్రాంతిగా ఉన్నట్టు, యోగనిద్రలో నిద్రిస్తున్నాడు.

తమసా కాలరుద్రాఖ్యం రజసా కనకాండజమ్ సత్త్వేన సర్వగం విష్ణుం నిర్గుణత్వే మహేశ్వరమ్

అంధకారంతో కలిసినప్పుడు కాలరుద్రుడు, రజస్సుతో కలిసినప్పుడు బంగారు వర్ణుడైన వాడు, సత్త్వంతో సమస్తంలో వ్యాపించిన విష్ణువు, అన్ని లక్షణాలకు అతీతంగా మహేశ్వరుడు.

తం దృష్ట్వా పురుషం బ్రహ్మా ప్రగల్భమిదమబ్రవీత్ గ్రసామి త్వామహం విష్ణో త్వమాత్మానం యథా పురా

ఆ పరమపురుషుడిని చూసి బ్రహ్మా ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు: "విష్ణూ! నీవు పూర్వం నిన్ను నీవే లోపలికి తీసుకున్నట్టు, ఇప్పుడు నేను నిన్ను గ్రహించబోతున్నాను."

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రతిబుద్ధ్య పితామహమ్ ఉదైక్షత మహాబాహుస్స్మితమీషచ్చకార చ

ఆ మాటలు విని, మేలుకుని, మహాబాహువు అయిన విష్ణువు పితామహుడిని చూశాడు, స్వల్పంగా చిరునవ్వు చిందించాడు.

తస్మిన్నవసరే విష్ణుర్గ్రస్తస్తేన మహాత్మనా సృష్టశ్చ బ్రహ్మణా సద్యో భ్రువోర్మధ్యాదయత్నతః

అదే సమయంలో, ఆ మహాత్ముడిచేత విష్ణువు గ్రసించబడ్డాడు, వెంటనే బ్రహ్మా అతన్ని సృష్టించి, అతని కనుబొమ్మల మధ్యనుంచి సులభంగా వెలువరించాడు.

తస్మిన్నవసరే సాక్షాద్భగవానిన్దుభూషణః శక్తిం తయోరపి ద్రష్టుమరూపో రూపమాస్థితః

అదే సమయంలో, చంద్రాభరణుడైన భగవాన్, తన అసలు స్వరూపం రూపరహితమైనదైనా, వారిద్దరినీ చూడటానికి ఒక రూపాన్ని ధరించాడు.

ప్రసాదమతులం కర్తుం పురా దత్తవరస్తయోః ఆగచ్ఛత్తత్ర యత్రేమౌ బ్రహ్మనారాయణౌ స్థితౌ

అపూర్వమైన కృపను ప్రసాదించేందుకు, ముందు వరాలిచ్చిన వాడు, బ్రహ్మా, నారాయణులు ఉన్న చోటికి వచ్చాడు.

అథ తుష్టువతుర్దేవం ప్రీతౌ భీతౌ చ కౌతుకాత్ ప్రణేమతుశ్చ బహుశో బహుమానేన దూరతః

ఆ సమయంలో, ఆనందంతో, భయంతో, ఆశ్చర్యంతో దేవుని స్తుతించారు, మర్యాదగా దూరంగా ఉండి, పునఃపునః నమస్కరించారు.

భవోపి భగవానేతావనుగృహ్య పినాకధృక్ సాదరం పశ్యతోరేవ తయోరంతరధీయత

భవుడు, పినాకధారి అయిన భగవంతుడు, వారిని సాదరంగా చూశాడు, వారు చూస్తుండగానే, వారి దృష్టికి కనిపించకుండా పోయాడు.

ప్రతికల్పం ప్రవక్ష్యామి రుద్రావిర్భావకారణమ్ యతో విచ్ఛిన్నసంతానా బ్రహ్మసృష్టిః ప్రవర్తతే

ప్రతి కల్పంలో, రుద్రుడి అవతరణానికి కారణాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. దాని వలన బ్రహ్మసృష్టి, మధ్యలో ఆపబడినప్పుడు, మళ్లీ ప్రారంభమవుతుంది.

కల్పేకల్పే ప్రజాః సృష్ట్వా బ్రహ్మా బ్రహ్మాండసంభవః అవృద్ధిహేతోర్భూతానాం ముమోహ భృశదుఃఖితః

ప్రతి కల్పంలో, బ్రహ్మాండంలో జన్మించిన బ్రహ్మా, ప్రాణులను సృష్టించిన తరువాత, అవి పెరగకపోవడం వల్ల చాలా బాధతో, అయోమయానికి లోనయ్యాడు.

తస్య దుఃఖప్రశాంత్యర్థం ప్రజానాం చ వివృద్ధయే తత్తత్కల్పేషు కాలాత్మా రుద్రో రుద్రగణాధిపః

అతని దుఃఖాన్ని తొలగించేందుకు, సంతానం పెరగేందుకు, ప్రతి కల్పంలో కాలస్వరూపుడైన రుద్రుడు, రుద్రగణాధిపతిగా అవతరిస్తాడు.

నిర్దిష్టః పమమేశేన మహేశో నీలలోహితః పుత్రో భూత్వానుగృహ్ణాతి బ్రహ్మాణం బ్రహ్మణోనుజః

పరమేశ్వరునిచేత నియమించబడి, నీలలోహితుడైన మహేశ్వరుడు, బ్రహ్మకు కుమారుడై, తనకన్నా చిన్నవాడైనా, దయతో సహాయం చేస్తాడు.

స ఏవ భగవానీశస్తేజోరాశిరనామయః అనాదినిధనోధాతా భూతసంకోచకో విభుః

ఆయనే భగవంతుడు, ఈశ్వరుడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, వ్యాధిలేని వాడు, ఆదియంతములేని మూలకారణుడు, సమస్త భూతాలను సంకోచింపజేసే పరాక్రమవంతుడు.

పరమైశ్వర్యసంయుక్తః పరమేశ్వరభావితః తచ్ఛక్త్యాధిష్ఠితశ్శశ్వత్తచ్చిహ్నైరపి చిహ్నితః

పరమైశ్వర్యంతో కూడినవాడు, పరమేశ్వరుని స్వరూపంలో ఉన్నవాడు, తన శక్తిచేత పాలించబడే వాడు, శాశ్వతంగా ఆ లక్షణాలతో గుర్తించబడినవాడు.

తన్నామనామా తద్రూపస్తత్కార్యకరణక్షమః తత్తుల్యవ్యవహారశ్చ తదాజ్ఞాపరిపాలకః

అతని పేరు పేరు లేనిది, అతని రూపం ఆ రూపమే, ఆ కార్యాలను చేయగల శక్తి కలవాడు, ఆ విధంగా ప్రవర్తించే వాడు, ఆ ఆజ్ఞలను పాటించే వాడు.