పిత్రా నియమితాః పూర్వం త్రయోపి త్రిషు కర్మసు బ్రహ్మా సర్గే హరిస్త్రాణే రుద్రః సంహరణే తథా
మునుపు తండ్రి వారిని మూడు పనులకు నియమించాడు—బ్రహ్మను సృష్టికి, హరిని రక్షణకు, రుద్రుని సంహారానికి.
తథాప్యన్యోన్యమాత్సర్యాదన్యోన్యాతిశయాశినః తపసా తోషయిత్వా స్వం పితరం పరమేశ్వరమ్
అయినా, పరస్పరం అసూయతో, ఒకరిని మించి ఉండాలనే తపనతో, వారు తపస్సు చేసి తమ తండ్రి పరమేశ్వరుని ప్రసన్నం చేసుకున్నారు.
లబ్ధ్వా సర్వాత్మనా తస్య ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః బ్రహ్మనారాయణౌ పూర్వం రుద్రః కల్పాన్తరే ఽసృజత్
పరమేశ్వరుని అనుగ్రహంతో సమస్త శక్తులు పొందిన రుద్రుడు, గత కల్పంలో బ్రహ్మను, నారాయణుడిని సృష్టించాడు.
కల్పాన్తరే పునర్బ్రహ్మా రుద్రవిష్ణూ జగన్మయః విష్ణుశ్చ భగవాన్రుద్రం బ్రహ్మాణమసృజత్పునః
ఇంకొక కల్పంలో బ్రహ్మదేవుడు, జగత్తు రూపమైన రుద్రుని, విష్ణువును సృష్టించాడు; మరొకసారి, విష్ణువు రుద్రుని, బ్రహ్మను సృష్టించాడు.
నారాయణం పునర్బ్రహ్మా బ్రహ్మాణమసృజత్పునః ఏవం కల్పేషు కల్పేషు బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
బ్రహ్మా మళ్లీ నారాయణుడిని సృష్టించాడు, బ్రహ్మానీ మళ్లీ ప్రభువు చేత సృష్టించబడ్డాడు. ఇలాగే ప్రతి కల్పంలో బ్రహ్మా, విష్ణువు, మహేశ్వరుడు జన్మిస్తారు.
పరస్పరేణ జాయంతే పరస్పరహితైషిణః తత్తత్కల్పాన్తవృత్తాన్తమధికృత్య మహర్షిభిః
వారు ఒకరినొకరు పుట్టించుకుంటారు, ఒకరి మేలుకోసం మరొకరు ప్రయత్నిస్తారు. ప్రతి కల్పాంతంలో జరిగిన విషయాలను మహర్షులు వివరించారు.
ప్రభావః కథ్యతే తేషాం పరస్పరసముద్భవాత్ శృణు తేషాం కథాం చిత్రాం పుణ్యాం పాపప్రమోచినీమ్
వారి శక్తి పరస్పరంగా ఏర్పడిందని చెబుతారు. వారి అద్భుతమైన, పుణ్యదాయకమైన, పాపాలను తొలగించే కథను విను.
కల్పే తత్పురుషే వృత్తాం బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః పురా నారాయణో నామ కల్పే వై మేఘవాహనే
ఆ కల్పంలో, తత్పురుష కల్పంలో, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్ముడి కాలంలో, నారాయణుడు 'మేఘవాహన' అనే కల్పంలో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
దివ్యం వర్షసహస్రం తు మేఘో భూత్వావహద్ధరామ్ తస్య భావం సమాలక్ష్య విష్ణోర్విశ్వజగద్గురుః
దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళ పాటు మేఘంగా మారి భూమిని మోశాడు. విష్ణువు యొక్క స్థితిని గమనించిన జగద్గురువు—
సర్వస్సర్వాత్మభావేన ప్రదదౌ శక్తిమవ్యయామ్ శక్తిం లబ్ధ్వా తు సర్వాత్మా శివాత్సర్వేశ్వరాత్తదా
అందరికీ ఆత్మగా ఉన్నవాడు, అందరికీ నశించని శక్తిని ఇచ్చాడు. ఆ శక్తిని శివుని నుండి పొందిన తరువాత—
ససర్జ భగావన్ విష్ణుర్విశ్వం విశ్వసృజా సహ విష్ణోస్తద్వైభవం దృష్ట్వా సృష్టస్తేన పితామహః
ఆయన, భగవంతుడైన విష్ణువు, విశ్వాన్ని సృష్టికర్తతో కలిసి సృష్టించాడు. ఆ విష్ణువు వైభవాన్ని చూసి, బ్రహ్మా ఆయన చేత సృష్టించబడ్డాడు.
ఈర్ష్యయా పరయా గ్రస్తః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ గచ్ఛ విష్ణో మయా జ్ఞాతం తవ సర్గస్య కారణమ్ ఆవయోరధికశ్చాస్తి స రుద్రో నాత్ర సంశయః
తీవ్రమైన అసూయతో నిండిన బ్రహ్మా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: 'విష్ణువూ, నీ సృష్టికి కారణం నాకు తెలిసింది. మనిద్దరికి మించినవాడు ఉన్నాడు—ఆయనే రుద్రుడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
తస్య దేవాధిదేవస్య ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః స్రష్టా త్వం భగవానాద్యః పాలకః పరమార్థతః
ఆ దేవాదిదేవుడైన పరమేశ్వరుని కృప వల్ల, భగవంతుడా, నువ్వే మొదటి సృష్టికర్తవు, నిజంగా రక్షకుడవు.
అహం చ తపసారాధ్య రుద్రం త్రిదశనాయకమ్ త్వయా సహ జగత్సర్వం స్రక్ష్యామ్యత్ర న సంశయః
నేను కూడా తపస్సు చేసి రుద్రుడిని, దేవతల నాయకుణ్ణి ఆరాధిస్తాను. నీతో కలిసి ఈ జగత్తంతా సృష్టిస్తాను—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏవం విష్ణుముపాలభ్య భగవానబ్జసమ్భవః ఏవం విజ్ఞాపయామాస తపసా ప్రాప్య శంకరమ్
ఇలా విష్ణువుతో మాట్లాడిన పద్మజన్ముడైన భగవంతుడు, తపస్సుతో శంకరుణ్ణి పొందిన తరువాత, తన కోరికను తెలియజేశాడు.
భగవన్ దేవదేవేశ విశ్వేశ్వర మహేశ్వర తవ వామాంగజో విష్ణుర్దక్షిణాంగభవో హ్యహమ్
భగవంతుడా, దేవతల అధిపతీ, విశ్వేశ్వరా, మహేశ్వరా! నీ ఎడమ భాగం నుండి విష్ణువు జన్మించాడు, నేను నీ కుడి భాగం నుండి పుట్టాను.
మయా సహ జగత్సర్వం తథాప్యసృజదచ్యుతః స మత్సరాదుపాలబ్ధస్త్వదాశ్రయబలాన్మయా
నాతో కలిసి అచ్యుతుడు ఈ జగత్తంతా సృష్టించాడు. నేను నీ బలాన్ని ఆశ్రయించి, అసూయతో అతనిని మందలించాను.
మద్భావాన్నాధికస్తేతి భావస్త్వయి మహేశ్వరే త్వత్త ఏవ సముత్పత్తిరావయోస్సదృశీ యతః
నా స్వభావం వల్లనే నేను మించినవాడిని కాదు; మహేశ్వరా, ఇది నీ విషయంలో నిజం. ఎందుకంటే మనిద్దరం నీ నుంచే పుట్టాము, మనిద్దరం సమానమే.
తస్య భక్త్యా యథాపూర్వం ప్రసాదం కృతవానసి తథా మమాపి తత్సర్వం దాతుమర్హసి శంకర
నీవు గతంలో ఆయనకు భక్తితో ఎలా అనుగ్రహించావో, అలాగే నాకు కూడా ఆ అనుగ్రహాన్ని ఇవ్వాలి శంకరా.
ఇతి విజ్ఞాపితస్తేన భగవాన్ భగనేత్రహా న్యాయేన వై దదౌ సర్వం తస్యాపి స ఘృణానిధిః
అతని ప్రార్థన విన్న భగవంతుడు, భగనేత్రుని కణ్ణు నశింపజేసినవాడు, న్యాయంగా అతనికీ అన్నీ అనుగ్రహించాడు, ఎందుకంటే ఆయన దయాసముద్రుడు.
లబ్ధ్వైవమీశ్వరాదేవ బ్రహ్మా సర్వాత్మతాం క్షణాత్ త్వరమాణోథ సంగమ్య దదర్శ పురుషోత్తమమ్
ఇలా ప్రభువు నుండి సర్వాత్మత్వాన్ని పొందిన బ్రహ్మా, క్షణంలోనే త్వరగా వెళ్లి, పురుషోత్తముణ్ణి కలిసాడు.
క్షీరార్ణవాలయే శుభ్రే విమానే సూర్యసంనిభే హేమరత్నాన్వితే దివ్యే మనసా తేన నిర్మితే
క్షీరసాగర తీరంలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, బంగారు రత్నాలతో అలంకరించబడిన, దివ్యమైన, తన మనసుతో నిర్మించిన విమానంలో ఆయన ఉన్నాడు.
అనంతభోగశయ్యాయాం శయానం పంకజేక్షణమ్ చతుర్భుజముదారాంగం సర్వాభరణభూషితమ్
అనంతమైన సర్పపు పడకపై విశ్రాంతిగా ఉన్న, పద్మపరిచయమైన కన్నులు, నలుగురు చేతులు, ఉదారమైన శరీరాకృతి, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వాడు.
శంఖచక్రధరం సౌమ్యం చన్ద్రబింబసమాననమ్ శ్రీవత్సవక్షసం దేవం ప్రసన్నమధురస్మితమ్
శంఖం, చక్రం ధరించిన, మృదువైన స్వభావం కలిగి, చంద్రబింబంలాంటి ముఖం, వక్షస్సుపై శ్రీవత్సం ఉన్న, దేవుడు, మధురమైన చిరునవ్వుతో ప్రసన్నంగా ఉన్నాడు.
ధరామృదుకరాంభోజస్పర్శరక్తపదాంబుజమ్ క్షీరార్ణవామృతమివ శయానం యోగనిద్రయా
భూమి మృదువైన పద్మాల స్పర్శతో అతని పాదాలు ఎర్రబడినవి, క్షీరసాగర అమృతంపై విశ్రాంతిగా ఉన్నట్టు, యోగనిద్రలో నిద్రిస్తున్నాడు.
తమసా కాలరుద్రాఖ్యం రజసా కనకాండజమ్ సత్త్వేన సర్వగం విష్ణుం నిర్గుణత్వే మహేశ్వరమ్
అంధకారంతో కలిసినప్పుడు కాలరుద్రుడు, రజస్సుతో కలిసినప్పుడు బంగారు వర్ణుడైన వాడు, సత్త్వంతో సమస్తంలో వ్యాపించిన విష్ణువు, అన్ని లక్షణాలకు అతీతంగా మహేశ్వరుడు.
తం దృష్ట్వా పురుషం బ్రహ్మా ప్రగల్భమిదమబ్రవీత్ గ్రసామి త్వామహం విష్ణో త్వమాత్మానం యథా పురా
ఆ పరమపురుషుడిని చూసి బ్రహ్మా ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు: "విష్ణూ! నీవు పూర్వం నిన్ను నీవే లోపలికి తీసుకున్నట్టు, ఇప్పుడు నేను నిన్ను గ్రహించబోతున్నాను."
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రతిబుద్ధ్య పితామహమ్ ఉదైక్షత మహాబాహుస్స్మితమీషచ్చకార చ
ఆ మాటలు విని, మేలుకుని, మహాబాహువు అయిన విష్ణువు పితామహుడిని చూశాడు, స్వల్పంగా చిరునవ్వు చిందించాడు.
తస్మిన్నవసరే విష్ణుర్గ్రస్తస్తేన మహాత్మనా సృష్టశ్చ బ్రహ్మణా సద్యో భ్రువోర్మధ్యాదయత్నతః
అదే సమయంలో, ఆ మహాత్ముడిచేత విష్ణువు గ్రసించబడ్డాడు, వెంటనే బ్రహ్మా అతన్ని సృష్టించి, అతని కనుబొమ్మల మధ్యనుంచి సులభంగా వెలువరించాడు.
తస్మిన్నవసరే సాక్షాద్భగవానిన్దుభూషణః శక్తిం తయోరపి ద్రష్టుమరూపో రూపమాస్థితః
అదే సమయంలో, చంద్రాభరణుడైన భగవాన్, తన అసలు స్వరూపం రూపరహితమైనదైనా, వారిద్దరినీ చూడటానికి ఒక రూపాన్ని ధరించాడు.