శివపురాణమ్

స కథం భగవాన్ రుద్ర ఆదిదేవః పురాతనః పుత్రత్వమగమచ్ఛంభుర్బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః

అయితే, పురాతనుడైన, ఆదిదేవుడైన, శుభుడైన రుద్రుడు, ఆ అవ్యక్త జననుడైన బ్రహ్మకు ఎలా కుమారుడయ్యాడు?

ప్రజాపతిశ్చ విష్ణుశ్చ రుద్రస్యైతౌ పరస్పరమ్ సృష్టౌ పరస్పరస్యాంగాదితి ప్రాగపి శుశ్రుమ

మేము ముందే విన్నాము—ప్రజాపతి, విష్ణువు ఇద్దరూ రుద్రుని నుండి, ఒకరినొకరు పరస్పరం సృష్టించుకున్నారని.

కథం పునరశేషాణాం భూతానాం హేతుభూతయోః గుణప్రధానభావేన ప్రాదుర్భావః పరస్పరాత్

అయితే, సమస్త భూతాలకు కారణమైన ఈ ఇద్దరూ, గుణప్రధాన భావంతో, ఒకరినొకరు ఎలా ఉద్భవించారు?

నాపృష్టం భవతా కించిన్నాశ్రుతం చ కథంచన భగవచ్ఛిష్యభూతేన భవతా సకలం స్మృతమ్

మీరు అడగని విషయం లేదు, వినని విషయం లేదు; భగవంతుని శిష్యుడిగా మీరు అన్నీ గుర్తుపెట్టుకున్నారు.

తత్త్వం వద యథా బ్రహ్మా మునీనామవదద్విభుః వయం శ్రద్ధాలవస్తాత శ్రోతుమీశ్వరసద్యశః

బ్రహ్మ దేవుడు మునులకు చెప్పినట్లే, మీరు మాకు నిజాన్ని చెప్పండి. మేము భక్తితో, ప్రభువు మహిమలు వినాలని కోరుకుంటున్నాము.

స్థానే పృష్టమిదం విప్రా భవద్భిః ప్రశ్నకోవిదైః ఇదమేవ పురా పృష్టో మమ ప్రాహ పితామహః

ప్రశ్నలు అడగడంలో నైపుణ్యం గల బ్రాహ్మణులారా! మీరు అడిగిన ఈ ప్రశ్న చాలా సముచితమైనది. ఇదే ప్రశ్నను పూర్వం నా తాతగారు కూడా అడిగారు.

తదహం సమ్ప్రవక్ష్యామి యథా రుద్రసముద్భవః యథా చ పునరుత్పత్తిర్బ్రహ్మవిష్ణ్వోః పరస్పరమ్

కాబట్టి, రుద్రుడు ఎలా ఉద్భవించాడో, బ్రహ్మ, విష్ణువులు పరస్పరం ఎలా పుట్టారో నేను ఇప్పుడు వివరంగా చెబుతాను.

త్రయస్తే కారణాత్మానో జతాస్సాక్షాన్మహేశ్వరాత్ చరాచరస్య విశ్వస్య సర్గస్థిత్యంతహేతవః

ఈ ముగ్గురు మహేశ్వరుని నుండి నేరుగా జన్మించినవారు; చరాచర జగత్తుకు కారణమైనవారు; సృష్టి, స్థితి, లయాలకు కారణమైనవారు.

పరమైశ్వర్యసంయుక్తాః పరమేశ్వరభావితాః తచ్ఛక్త్యాధిష్ఠితా నిత్యం తత్కార్యకరణక్షమాః

అత్యున్నత ఐశ్వర్యంతో, పరమేశ్వరుని అనుగ్రహంతో, ఆయన శక్తిలో స్థిరంగా ఉండి, తమ తమ కార్యాలను చేయడంలో ఎల్లప్పుడూ సమర్థులై ఉంటారు.

పిత్రా నియమితాః పూర్వం త్రయోపి త్రిషు కర్మసు బ్రహ్మా సర్గే హరిస్త్రాణే రుద్రః సంహరణే తథా

మునుపు తండ్రి వారిని మూడు పనులకు నియమించాడు—బ్రహ్మను సృష్టికి, హరిని రక్షణకు, రుద్రుని సంహారానికి.

తథాప్యన్యోన్యమాత్సర్యాదన్యోన్యాతిశయాశినః తపసా తోషయిత్వా స్వం పితరం పరమేశ్వరమ్

అయినా, పరస్పరం అసూయతో, ఒకరిని మించి ఉండాలనే తపనతో, వారు తపస్సు చేసి తమ తండ్రి పరమేశ్వరుని ప్రసన్నం చేసుకున్నారు.

లబ్ధ్వా సర్వాత్మనా తస్య ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః బ్రహ్మనారాయణౌ పూర్వం రుద్రః కల్పాన్తరే ఽసృజత్

పరమేశ్వరుని అనుగ్రహంతో సమస్త శక్తులు పొందిన రుద్రుడు, గత కల్పంలో బ్రహ్మను, నారాయణుడిని సృష్టించాడు.

కల్పాన్తరే పునర్బ్రహ్మా రుద్రవిష్ణూ జగన్మయః విష్ణుశ్చ భగవాన్రుద్రం బ్రహ్మాణమసృజత్పునః

ఇంకొక కల్పంలో బ్రహ్మదేవుడు, జగత్తు రూపమైన రుద్రుని, విష్ణువును సృష్టించాడు; మరొకసారి, విష్ణువు రుద్రుని, బ్రహ్మను సృష్టించాడు.

నారాయణం పునర్బ్రహ్మా బ్రహ్మాణమసృజత్పునః ఏవం కల్పేషు కల్పేషు బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః

బ్రహ్మా మళ్లీ నారాయణుడిని సృష్టించాడు, బ్రహ్మానీ మళ్లీ ప్రభువు చేత సృష్టించబడ్డాడు. ఇలాగే ప్రతి కల్పంలో బ్రహ్మా, విష్ణువు, మహేశ్వరుడు జన్మిస్తారు.

పరస్పరేణ జాయంతే పరస్పరహితైషిణః తత్తత్కల్పాన్తవృత్తాన్తమధికృత్య మహర్షిభిః

వారు ఒకరినొకరు పుట్టించుకుంటారు, ఒకరి మేలుకోసం మరొకరు ప్రయత్నిస్తారు. ప్రతి కల్పాంతంలో జరిగిన విషయాలను మహర్షులు వివరించారు.

ప్రభావః కథ్యతే తేషాం పరస్పరసముద్భవాత్ శృణు తేషాం కథాం చిత్రాం పుణ్యాం పాపప్రమోచినీమ్

వారి శక్తి పరస్పరంగా ఏర్పడిందని చెబుతారు. వారి అద్భుతమైన, పుణ్యదాయకమైన, పాపాలను తొలగించే కథను విను.

కల్పే తత్పురుషే వృత్తాం బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః పురా నారాయణో నామ కల్పే వై మేఘవాహనే

ఆ కల్పంలో, తత్పురుష కల్పంలో, పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్ముడి కాలంలో, నారాయణుడు 'మేఘవాహన' అనే కల్పంలో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

దివ్యం వర్షసహస్రం తు మేఘో భూత్వావహద్ధరామ్ తస్య భావం సమాలక్ష్య విష్ణోర్విశ్వజగద్గురుః

దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళ పాటు మేఘంగా మారి భూమిని మోశాడు. విష్ణువు యొక్క స్థితిని గమనించిన జగద్గురువు—

సర్వస్సర్వాత్మభావేన ప్రదదౌ శక్తిమవ్యయామ్ శక్తిం లబ్ధ్వా తు సర్వాత్మా శివాత్సర్వేశ్వరాత్తదా

అందరికీ ఆత్మగా ఉన్నవాడు, అందరికీ నశించని శక్తిని ఇచ్చాడు. ఆ శక్తిని శివుని నుండి పొందిన తరువాత—

ససర్జ భగావన్ విష్ణుర్విశ్వం విశ్వసృజా సహ విష్ణోస్తద్వైభవం దృష్ట్వా సృష్టస్తేన పితామహః

ఆయన, భగవంతుడైన విష్ణువు, విశ్వాన్ని సృష్టికర్తతో కలిసి సృష్టించాడు. ఆ విష్ణువు వైభవాన్ని చూసి, బ్రహ్మా ఆయన చేత సృష్టించబడ్డాడు.

ఈర్ష్యయా పరయా గ్రస్తః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ గచ్ఛ విష్ణో మయా జ్ఞాతం తవ సర్గస్య కారణమ్ ఆవయోరధికశ్చాస్తి స రుద్రో నాత్ర సంశయః

తీవ్రమైన అసూయతో నిండిన బ్రహ్మా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: 'విష్ణువూ, నీ సృష్టికి కారణం నాకు తెలిసింది. మనిద్దరికి మించినవాడు ఉన్నాడు—ఆయనే రుద్రుడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'

తస్య దేవాధిదేవస్య ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః స్రష్టా త్వం భగవానాద్యః పాలకః పరమార్థతః

ఆ దేవాదిదేవుడైన పరమేశ్వరుని కృప వల్ల, భగవంతుడా, నువ్వే మొదటి సృష్టికర్తవు, నిజంగా రక్షకుడవు.

అహం చ తపసారాధ్య రుద్రం త్రిదశనాయకమ్ త్వయా సహ జగత్సర్వం స్రక్ష్యామ్యత్ర న సంశయః

నేను కూడా తపస్సు చేసి రుద్రుడిని, దేవతల నాయకుణ్ణి ఆరాధిస్తాను. నీతో కలిసి ఈ జగత్తంతా సృష్టిస్తాను—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఏవం విష్ణుముపాలభ్య భగవానబ్జసమ్భవః ఏవం విజ్ఞాపయామాస తపసా ప్రాప్య శంకరమ్

ఇలా విష్ణువుతో మాట్లాడిన పద్మజన్ముడైన భగవంతుడు, తపస్సుతో శంకరుణ్ణి పొందిన తరువాత, తన కోరికను తెలియజేశాడు.

భగవన్ దేవదేవేశ విశ్వేశ్వర మహేశ్వర తవ వామాంగజో విష్ణుర్దక్షిణాంగభవో హ్యహమ్

భగవంతుడా, దేవతల అధిపతీ, విశ్వేశ్వరా, మహేశ్వరా! నీ ఎడమ భాగం నుండి విష్ణువు జన్మించాడు, నేను నీ కుడి భాగం నుండి పుట్టాను.

మయా సహ జగత్సర్వం తథాప్యసృజదచ్యుతః స మత్సరాదుపాలబ్ధస్త్వదాశ్రయబలాన్మయా

నాతో కలిసి అచ్యుతుడు ఈ జగత్తంతా సృష్టించాడు. నేను నీ బలాన్ని ఆశ్రయించి, అసూయతో అతనిని మందలించాను.

మద్భావాన్నాధికస్తేతి భావస్త్వయి మహేశ్వరే త్వత్త ఏవ సముత్పత్తిరావయోస్సదృశీ యతః

నా స్వభావం వల్లనే నేను మించినవాడిని కాదు; మహేశ్వరా, ఇది నీ విషయంలో నిజం. ఎందుకంటే మనిద్దరం నీ నుంచే పుట్టాము, మనిద్దరం సమానమే.

తస్య భక్త్యా యథాపూర్వం ప్రసాదం కృతవానసి తథా మమాపి తత్సర్వం దాతుమర్హసి శంకర

నీవు గతంలో ఆయనకు భక్తితో ఎలా అనుగ్రహించావో, అలాగే నాకు కూడా ఆ అనుగ్రహాన్ని ఇవ్వాలి శంకరా.

ఇతి విజ్ఞాపితస్తేన భగవాన్ భగనేత్రహా న్యాయేన వై దదౌ సర్వం తస్యాపి స ఘృణానిధిః

అతని ప్రార్థన విన్న భగవంతుడు, భగనేత్రుని కణ్ణు నశింపజేసినవాడు, న్యాయంగా అతనికీ అన్నీ అనుగ్రహించాడు, ఎందుకంటే ఆయన దయాసముద్రుడు.