శివపురాణమ్

స సృష్ట్యర్థం సమాధాయ బ్రహ్మాత్మానమయూయుజత్ ముఖాదజనయద్దేవాన్ పిత్ఃంశ్చైవోపపక్షతః

సృష్టి కోసం బ్రహ్మ తన మనస్సును ఏకాగ్రతతో నియమించి, తన నోటినుండి దేవతలను, పితృదేవతలను క్రమంగా సృష్టించాడు.

జఘనాదసురాన్ సర్వాన్ ప్రజనాదపి మానుషాన్ అవస్కరే క్షుధావిష్టా రాక్షసాస్తస్య జజ్ఞిరే

తన నడుము భాగం నుండి అన్ని అసురులను, దిగువ భాగం నుండి మనుష్యులను, మలములోంచి ఆకలితో ఉన్న రాక్షసులను సృష్టించాడు.

పుత్రాస్తమోరజఃప్రాయా బలినస్తే నిశాచరాః సర్పా యక్షాస్తథా భూతా గంధర్వాః సంప్రజజ్ఞిరే

అతని కుమారులు అధికంగా తిమిరం, రజోగుణంతో, బలమైనవారు, రాత్రిపూట సంచరించే వారు, పాములు, యక్షులు, భూతాలు, గంధర్వులు కూడా జన్మించారు.

వయాంసి పక్షతః సృష్టాః పక్షిణో వక్షసో ఽసృజత్ ముఖతోజాంస్తథా పార్శ్వాదురగాంశ్చ వినిర్మమే

తన రెక్కల నుండి పక్షులను, ఛాతీ నుండి రెక్కలు ఉన్న జంతువులను, ప్రక్కల నుండి పాములను సృష్టించాడు.

పద్భ్యాం చాశ్వాన్సమాతంగాన్ శరభాన్ గవయాన్ మృగాన్

తన పాదాల నుండి గుర్రాలు, ఏనుగులు, శరభాలు, అడవి ఎద్దులు, జింకలను సృష్టించాడు.

ఔషధ్యః ఫలమూలాని రోమభ్యస్తస్య జజ్ఞిరే గాయత్రీం చ ఋచం చైవ త్రివృత్సామ రథంతరమ్

తన రోమాల నుండి ఔషధులు, పండ్లు, మూలికలు పుట్టాయి. అలాగే గాయత్రీ, ఋక్, త్రివృత్ సామవేదం, రథంతరం కూడా జన్మించాయి.

అగ్నిష్టోమం చ యజ్ఞానాం నిర్మమే ప్రథమాన్ముఖాత్ యజూంషి త్రైష్టుభం ఛందఃస్తోమం పఞ్చదశం తథా

తన నోటినుండి మొదటగా యజ్ఞాలలో అగ్నిష్టోమాన్ని, యజుర్వేదాన్ని, త్రిష్టుప్ ఛందస్సును, పదిహేను భాగాలుగా ఉన్న స్తోమాన్ని సృష్టించాడు.

బృహత్సామ తథోక్థం చ దక్షిణాదసృజన్ముఖాత్ సామాని జగతీఛందః స్తోమం సప్తదశం తథా

ఆయన నోటి నుండి బృహత్సామం, ఉక్తం, సామవేద గీతాలు, జగతీ ఛందస్సు, పదిహేడవ స్టోమం ఉద్భవించాయి.

వైరూప్యమతిరాత్రం చ పశ్చిమాదసృజన్ ముఖాత్ ఏకవింశమథర్వాణమాప్తోర్యామాణమేవ చ

ఆయన పడమర ముఖం నుండి వైరూప్యము, అతిరాత్రయాగం, ఇరవై ఒకటవ అథర్వణం, ఆప్తోర్యామ యాగం పుట్టాయి.

అనుష్టుభం స వైరాజముత్తరాదసృజన్ముఖాత్ ఉచ్చావచాని భూతాని గాత్రేభ్యస్తస్య జజ్ఞిరే

ఆయన ఉత్తర ముఖం నుండి అనుష్టుప్ ఛందస్సు, వైరాజం పుట్టాయి. ఆయన అవయవాల నుండి వివిధ రూపాల జీవులు జన్మించాయి.

యక్షాః పిశాచా గంధర్వాస్తథైవాప్సరసాం గణాః నరకిన్నరరక్షాంసి వయఃపశుమృగోరగాః

యక్షులు, పిశాచులు, గంధర్వులు, అప్సరసల గణాలు, మనుషులు, కిన్నరులు, రాక్షసులు, పక్షులు, జంతువులు, పాములు జన్మించాయి.

అవ్యయం చైవ యదిదం స్థాణుస్థావరజంగమమ్ తేషాం వై యాని కర్మాణి ప్రాక్సృష్టాని ప్రపేదిరే

అక్షయం, స్థిరమైనదీ, చలించేదీ, స్థాణువు అని పిలవబడే అన్ని జీవరాశులు, వాటి పూర్వపు కర్మలు వాటిలో ప్రవేశించాయి.

తాన్యేవ తే ప్రపద్యంతే సృజ్యమానాః పునః పునః హింస్రాహింస్రే మృదుక్రూరే ధర్మాధర్మావృతానృతే

వాటినే ఆ జీవులు మళ్లీ మళ్లీ జన్మించేటప్పుడు అనుసరిస్తూ ఉంటాయి. అవి హింసాత్మకమైనా, అహింసాత్మకమైనా, మృదువైనా, క్రూరమైనా, ధర్మమైనా, అధర్మమైనా, సత్యమైనా, అసత్యమైనా ఉండొచ్చు.

తద్భావితాః ప్రపద్యంతే తస్మాత్తత్తస్య రోచతే మహాభూతేషు నానాత్వమింద్రియార్థేషు ముక్తిషు

ఆ కర్మల ప్రభావంతో జీవులు తాము తాముగా మారిపోతారు. అందువల్ల మహాభూతాలు, ఇంద్రియాలు, మోక్షాలలో విభిన్నత్వం కనిపిస్తుంది.

వినియోగం చ భూతానాం ధాతైవ వ్యదధత్స్వయమ్ నామ రూపం చ భూతానాం ప్రాకృతానాం ప్రపఞ్చనమ్

సృష్టికర్త తనే జీవులకు పనులను, పేర్లను, రూపాలను, ప్రకృతిలోని వస్తువుల ప్రదర్శనను కేటాయించాడు.

వేదశబ్దేభ్య ఏవాదౌ నిర్మమే ఽసౌ పితామహః ఆర్షాణి చైవ నామాని యాశ్చ వేదేషు వృత్తయః

ప్రారంభంలో, వేద శబ్దాల నుండి బ్రహ్మదేవుడు ఋషుల పేర్లను, వేదాలలోని ఆచారాలను సృష్టించాడు.

శర్వర్యంతే ప్రసూతానాం తాన్యేవైభ్యో దదావజః యథర్తావృతులింగాని నానారూపాణి పర్యయే

ప్రతి యుగాంతంలో, ఆయన పుట్టినవారికి మునుపటి రూపాలు, లక్షణాలు, వివిధ వేషాలతో మళ్లీ ఇచ్చాడు.

దృశ్యంతే తాని తాన్యేవ తథా భావా యుగాదిషు ఇత్యేష కరణోద్భూతో లోకసర్గస్స్వయంభువః

ప్రతి యుగ ప్రారంభంలో కూడా అవే రూపాలు, స్వభావాలు కనిపిస్తాయి. ఇలానే, ఈ లోక సృష్టి ఆయుధాల ద్వారా స్వయంగా ఉద్భవిస్తుంది.

మహదాద్యోవిశేషాంతో వికారః ప్రకృతేః స్వయమ్ చంద్రసూర్యప్రభాజుష్టో గ్రహనక్షత్రమండితః

ప్రకృతిలో మహత్త్వం నుండి విశేషం వరకు మార్పులు, చంద్రుడు సూర్యుని కాంతితో, గ్రహ నక్షత్రాల వలయంతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.

నదీభిశ్చ సముద్రైశ్చ పర్వతైశ్చ స మండితః పరైశ్చ వివిధైరమ్యైస్స్ఫీతైర్జనపదైస్తథా

అది నదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు, ఇంకా వివిధ రకాల అందమైన, సంపన్నమైన ప్రాంతాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్మిన్ బ్రహ్మవనే ఽవ్యక్తో బ్రహ్మా చరతి సర్వవిత్ అవ్యక్తబీజప్రభవ ఈశ్వరానుగ్రహే స్థితః

ఆ బ్రహ్మవనంలో, అవ్యక్తమైన బ్రహ్మదేవుడు, సర్వజ్ఞుడు, ప్రభువు అనుగ్రహంతో, అవ్యక్త బీజం నుండి ఉద్భవించి సంచరిస్తుంటాడు.

బుద్ధిస్కంధమహాశాఖ ఇన్ద్రియాంతరకోటరః మహాభూతప్రమాణశ్చ విశేషామలపల్లవః

బుద్ధి గొప్ప కొమ్మగా, ఇంద్రియాలు లోపలి రంధ్రాలుగా, మహాభూతాల పరిమాణంగా, విశేషాలుగా నిర్మలమైన కొమ్మలుగా ఉన్నాయి.

ధర్మాధర్మసుపుష్పాఢ్యః సుఖదుఃఖఫలోదయః ఆజీవ్యః సర్వభూతానాం బ్రహ్మవృక్షః సనాతనః

ధర్మాధర్మాల పుష్పాలతో విరాజిల్లుతూ, సుఖదుఃఖ ఫలాలను ఇస్తూ, అన్ని జీవులకు ఆధారమైన శాశ్వత బ్రహ్మవృక్షంగా ఉంది.

ద్యాం మూర్ధానం తస్య విప్రా వదంతి ఖం వై నాభిం చంద్రసూర్యౌ చ నేత్రే దిశః శ్రోత్రే చరణౌ చ క్షితిం చ సో ఽచిన్త్యాత్మా సర్వభూతప్రణేతా

విప్రులు దాని తలను ఆకాశం, నాభిని ఖం, కళ్లను చంద్రుడు సూర్యుడు, చెవులను దిశలు, కాళ్లను భూమి అని చెబుతారు. ఈ అచింత్యాత్మ, అన్ని జీవులకు ప్రేరకుడు.

వక్త్రాత్తస్య బ్రహ్మణాస్సంప్రసూతాస్తద్వక్షసః క్షత్రియాః పూర్వభాగాత్ వైశ్యా ఉరుభ్యాం తస్య పద్భ్యాం చ శూద్రాః సర్వే వర్ణా గాత్రతః సంప్రసూతాః

దాని నోటి నుండి బ్రాహ్మణులు, వక్షస్సు నుండి క్షత్రియులు, ముందుభాగం నుండి వైశ్యులు, తొడలు, పాదాల నుండి శూద్రులు పుట్టారు. అన్ని వర్ణాలు దాని అవయవాల నుండి జన్మించాయి.

భవతా కథితా సృష్టిర్భవస్య పరమాత్మనః చతుర్ముఖముఖాత్తస్య సంశయో నః ప్రజాయతే

భగవంతుడు అయిన పరమాత్ముడు, నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మదేవుని నోటివద్ద నుండి సృష్టిని ఎలా చేసాడో మీరు వివరించారు. అయినా, ఈ విషయంపై మాకు సందేహం కలుగుతోంది.

దేవశ్రేష్ఠో విరూపాక్షో దీప్తశ్శూలధరో హరః కాలాత్మా భగవాన్ రుద్రః కపర్దీ నీలలోహితః

దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన విరూపాక్షుడు, ప్రకాశవంతుడు, త్రిశూలాన్ని ధరించిన హరుడు, కాలస్వరూపుడైన రుద్రుడు, జటాజూటంతో నీలలోహితుడైన శంభువు—

సబ్రహ్మకమిమం లోకం సవిష్ణుమపి పావకమ్ యః సంహరతి సంక్రుద్ధో యుగాంతే సముపస్థితే

కాలాంతంలో కోపంతో, బ్రహ్మ, విష్ణు, అగ్ని సహా ఈ లోకాన్ని సంహరించే వాడు—

యస్య బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ ప్రణామం కురుతో భయాత్ లోకసంకోచకస్యాస్య యస్య తౌ వశవర్తినౌ

బ్రహ్మ మరియు విష్ణువు భయంతో నమస్కరించే వాడు, లోకాలన్నింటినీ సంకోచింపజేసే వాడు, వారిద్దరూ ఆయన ఆధీనంలో ఉండేవారు—