శివపురాణమ్

ఉగ్రాయోగ్రస్వరూపాయ యజమానాత్మనే నమః మహాదేవాయ సోమాయ నమోస్త్వమృతమూర్తయే

భయంకరుడవు, భయంకరమైన రూపమున్నవాడు, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించే వాడవు, మహాదేవుడవు, సోముడవు, అమరత్వ స్వరూపుడవు. నీకు నమస్కారం.

ఏవం స్తుత్వా మహాదేవం బ్రహ్మా లోకపితామహః ప్రార్థయామాస విశ్వేశం గిరా ప్రణతిపూర్వయా

ఈ విధంగా మహాదేవుని స్తుతించి, లోకాల పితామహుడైన బ్రహ్మ దేవుని ముందు వినయంతో నమస్కరించి మాటలు పలికాడు.

భగవన్ భూతభవ్యేశ మమ పుత్ర మహేశ్వర సృష్టిహేతోస్త్వముత్పన్నో మమాంగే ఽనంగనాశనః

భగవంతుడా! భూతభవ్యాధిపతీ! నా కుమారుడా! మహేశ్వరా! సృష్టి కోసం నీవు నా శరీరంలో నుండే ఉద్భవించావు. కామదేవుని సంహరించేవాడవు.

తస్మాన్మహతి కార్యేస్మిన్ వ్యాపృతస్య జగత్ప్రభో సహాయం కురు సర్వత్ర స్రష్టుమర్హసి స ప్రజాః

కాబట్టి, ఓ జగత్ప్రభూ! నేను ఈ గొప్ప కార్యంలో నిమగ్నమై ఉన్నందున, నీవు నాకు అన్ని చోట్ల సహాయం చేయాలి. ఈ ప్రజలను నీవే సృష్టించాలి.

తేనైషాం పావితో దేవో రుద్రస్త్రిపురమర్దనః బాఢమిత్యేవ తాం వాణీం ప్రతిజగ్రాహ శంకరః

ఈ విధంగా, త్రిపుర సంహారకుడైన రుద్రుడు పవిత్రుడయ్యాడు. శంకరుడు 'అలా జరుగనీ' అని ఆ మాటలను అంగీకరించాడు.

తతస్స భగవాన్ బ్రహ్మా హృష్టం తమభినంద్య చ స్రష్టుం తేనాభ్యనుజ్ఞాతస్తథాన్యాశ్చాసృజత్ప్రజాః

అంతట బ్రహ్మ దేవుడు ఆనందంతో ఆయనను సత్కరించి, ఆయన అనుమతితో ఇతర ప్రజలను కూడా సృష్టించాడు.

మరీచిభృగ్వంగిరసః పులస్త్యం పులహం క్రతుమ్ దక్షమత్రిం వసిష్ఠం చ సో ఽసృజన్మనసైవ చ పురస్తాదసృజద్బ్రహ్మా ధర్మం సంకల్పమేవ చ

మరీచి, భృగు, అంగిరసు, పులస్త్య, పులహ, క్రము, దక్ష, అత్రి, వశిష్ఠ అనే మహర్షులను బ్రహ్మ తన మనస్సుతో సృష్టించాడు. వారికంటే ముందు ధర్మాన్ని, సంకల్పాన్ని సృష్టించాడు.

ఇత్యేతే బ్రహ్మణః పుత్రా ద్వాదశాదౌ ప్రకీర్తితాః సహ రుద్రేణ సంభూతాః పురాణా గృహమేధినః

ఇలా బ్రహ్మకు పూర్వకాలంలో రుద్రుడితో కలిపి మొదటగా ప్రసిద్ధమైన పన్నెండు కుమారులు గృహస్థులుగా జన్మించారు.

తేషాం ద్వాదశ వంశాః స్యుర్దివ్యా దేవగణాన్వితాః ప్రజావన్తః క్రియావన్తో మహర్షిభిరలంకృతాః

వారినుండి పన్నెండు వంశాలు పుట్టాయి. అవి దైవికంగా, దేవతలతో కూడినవిగా, సంతానంతో, కర్మలతో, మహర్షులతో అలంకృతమై ఉన్నాయి.

అథ దేవాసురపిత్ఃన్ మనుష్యాంశ్చ చతుష్టయమ్ సహ రుద్రేణ సిసృక్షురంభస్యేతాని వై విధిః

ఆ తరువాత దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు అనే నాలుగు వర్గాలను రుద్రుడితో కలిసి సృష్టించాలనే సంకల్పం ఆ జలాల్లో ఏర్పడింది.

స సృష్ట్యర్థం సమాధాయ బ్రహ్మాత్మానమయూయుజత్ ముఖాదజనయద్దేవాన్ పిత్ఃంశ్చైవోపపక్షతః

సృష్టి కోసం బ్రహ్మ తన మనస్సును ఏకాగ్రతతో నియమించి, తన నోటినుండి దేవతలను, పితృదేవతలను క్రమంగా సృష్టించాడు.

జఘనాదసురాన్ సర్వాన్ ప్రజనాదపి మానుషాన్ అవస్కరే క్షుధావిష్టా రాక్షసాస్తస్య జజ్ఞిరే

తన నడుము భాగం నుండి అన్ని అసురులను, దిగువ భాగం నుండి మనుష్యులను, మలములోంచి ఆకలితో ఉన్న రాక్షసులను సృష్టించాడు.

పుత్రాస్తమోరజఃప్రాయా బలినస్తే నిశాచరాః సర్పా యక్షాస్తథా భూతా గంధర్వాః సంప్రజజ్ఞిరే

అతని కుమారులు అధికంగా తిమిరం, రజోగుణంతో, బలమైనవారు, రాత్రిపూట సంచరించే వారు, పాములు, యక్షులు, భూతాలు, గంధర్వులు కూడా జన్మించారు.

వయాంసి పక్షతః సృష్టాః పక్షిణో వక్షసో ఽసృజత్ ముఖతోజాంస్తథా పార్శ్వాదురగాంశ్చ వినిర్మమే

తన రెక్కల నుండి పక్షులను, ఛాతీ నుండి రెక్కలు ఉన్న జంతువులను, ప్రక్కల నుండి పాములను సృష్టించాడు.

పద్భ్యాం చాశ్వాన్సమాతంగాన్ శరభాన్ గవయాన్ మృగాన్

తన పాదాల నుండి గుర్రాలు, ఏనుగులు, శరభాలు, అడవి ఎద్దులు, జింకలను సృష్టించాడు.

ఔషధ్యః ఫలమూలాని రోమభ్యస్తస్య జజ్ఞిరే గాయత్రీం చ ఋచం చైవ త్రివృత్సామ రథంతరమ్

తన రోమాల నుండి ఔషధులు, పండ్లు, మూలికలు పుట్టాయి. అలాగే గాయత్రీ, ఋక్, త్రివృత్ సామవేదం, రథంతరం కూడా జన్మించాయి.

అగ్నిష్టోమం చ యజ్ఞానాం నిర్మమే ప్రథమాన్ముఖాత్ యజూంషి త్రైష్టుభం ఛందఃస్తోమం పఞ్చదశం తథా

తన నోటినుండి మొదటగా యజ్ఞాలలో అగ్నిష్టోమాన్ని, యజుర్వేదాన్ని, త్రిష్టుప్ ఛందస్సును, పదిహేను భాగాలుగా ఉన్న స్తోమాన్ని సృష్టించాడు.

బృహత్సామ తథోక్థం చ దక్షిణాదసృజన్ముఖాత్ సామాని జగతీఛందః స్తోమం సప్తదశం తథా

ఆయన నోటి నుండి బృహత్సామం, ఉక్తం, సామవేద గీతాలు, జగతీ ఛందస్సు, పదిహేడవ స్టోమం ఉద్భవించాయి.

వైరూప్యమతిరాత్రం చ పశ్చిమాదసృజన్ ముఖాత్ ఏకవింశమథర్వాణమాప్తోర్యామాణమేవ చ

ఆయన పడమర ముఖం నుండి వైరూప్యము, అతిరాత్రయాగం, ఇరవై ఒకటవ అథర్వణం, ఆప్తోర్యామ యాగం పుట్టాయి.

అనుష్టుభం స వైరాజముత్తరాదసృజన్ముఖాత్ ఉచ్చావచాని భూతాని గాత్రేభ్యస్తస్య జజ్ఞిరే

ఆయన ఉత్తర ముఖం నుండి అనుష్టుప్ ఛందస్సు, వైరాజం పుట్టాయి. ఆయన అవయవాల నుండి వివిధ రూపాల జీవులు జన్మించాయి.

యక్షాః పిశాచా గంధర్వాస్తథైవాప్సరసాం గణాః నరకిన్నరరక్షాంసి వయఃపశుమృగోరగాః

యక్షులు, పిశాచులు, గంధర్వులు, అప్సరసల గణాలు, మనుషులు, కిన్నరులు, రాక్షసులు, పక్షులు, జంతువులు, పాములు జన్మించాయి.

అవ్యయం చైవ యదిదం స్థాణుస్థావరజంగమమ్ తేషాం వై యాని కర్మాణి ప్రాక్సృష్టాని ప్రపేదిరే

అక్షయం, స్థిరమైనదీ, చలించేదీ, స్థాణువు అని పిలవబడే అన్ని జీవరాశులు, వాటి పూర్వపు కర్మలు వాటిలో ప్రవేశించాయి.

తాన్యేవ తే ప్రపద్యంతే సృజ్యమానాః పునః పునః హింస్రాహింస్రే మృదుక్రూరే ధర్మాధర్మావృతానృతే

వాటినే ఆ జీవులు మళ్లీ మళ్లీ జన్మించేటప్పుడు అనుసరిస్తూ ఉంటాయి. అవి హింసాత్మకమైనా, అహింసాత్మకమైనా, మృదువైనా, క్రూరమైనా, ధర్మమైనా, అధర్మమైనా, సత్యమైనా, అసత్యమైనా ఉండొచ్చు.

తద్భావితాః ప్రపద్యంతే తస్మాత్తత్తస్య రోచతే మహాభూతేషు నానాత్వమింద్రియార్థేషు ముక్తిషు

ఆ కర్మల ప్రభావంతో జీవులు తాము తాముగా మారిపోతారు. అందువల్ల మహాభూతాలు, ఇంద్రియాలు, మోక్షాలలో విభిన్నత్వం కనిపిస్తుంది.

వినియోగం చ భూతానాం ధాతైవ వ్యదధత్స్వయమ్ నామ రూపం చ భూతానాం ప్రాకృతానాం ప్రపఞ్చనమ్

సృష్టికర్త తనే జీవులకు పనులను, పేర్లను, రూపాలను, ప్రకృతిలోని వస్తువుల ప్రదర్శనను కేటాయించాడు.

వేదశబ్దేభ్య ఏవాదౌ నిర్మమే ఽసౌ పితామహః ఆర్షాణి చైవ నామాని యాశ్చ వేదేషు వృత్తయః

ప్రారంభంలో, వేద శబ్దాల నుండి బ్రహ్మదేవుడు ఋషుల పేర్లను, వేదాలలోని ఆచారాలను సృష్టించాడు.

శర్వర్యంతే ప్రసూతానాం తాన్యేవైభ్యో దదావజః యథర్తావృతులింగాని నానారూపాణి పర్యయే

ప్రతి యుగాంతంలో, ఆయన పుట్టినవారికి మునుపటి రూపాలు, లక్షణాలు, వివిధ వేషాలతో మళ్లీ ఇచ్చాడు.

దృశ్యంతే తాని తాన్యేవ తథా భావా యుగాదిషు ఇత్యేష కరణోద్భూతో లోకసర్గస్స్వయంభువః

ప్రతి యుగ ప్రారంభంలో కూడా అవే రూపాలు, స్వభావాలు కనిపిస్తాయి. ఇలానే, ఈ లోక సృష్టి ఆయుధాల ద్వారా స్వయంగా ఉద్భవిస్తుంది.

మహదాద్యోవిశేషాంతో వికారః ప్రకృతేః స్వయమ్ చంద్రసూర్యప్రభాజుష్టో గ్రహనక్షత్రమండితః

ప్రకృతిలో మహత్త్వం నుండి విశేషం వరకు మార్పులు, చంద్రుడు సూర్యుని కాంతితో, గ్రహ నక్షత్రాల వలయంతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.