శివపురాణమ్

ఉత్పాదకత్వాద్రజసోతిరేకాల్లోకస్య సంతానవివృద్ధిహేతూన్ అష్టౌ వికారానపి చాదికాలే సృష్ట్వా సమశ్నాతి తథాంతకాలే

సృష్టి లక్షణం, రజోగుణం అధికంగా ఉండటం వల్ల, ప్రపంచ విస్తరణకు, అభివృద్ధికి ఇది కారణం; ఆది సమయంలో ఎనిమిది మార్పులను సృష్టించి, అంత్య సమయంలో మళ్లీ వాటిని తనలో కలుపుకుంటుంది.

ప్రకృత్యవస్థాపితకారణానాం యా చ స్థితిర్యా చ పునః ప్రవృత్తిః తత్సర్వమప్రాకృతవైభవస్య సంకల్పమాత్రేణ మహేశ్వరస్య

ప్రకృతిలో స్థాపించబడిన కారణాల స్థితి, మళ్లీ ప్రారంభమవడం — ఇవన్నీ ప్రకృతికి అతీతమైన మహేశ్వరుని సంకల్పంతోనే జరుగుతాయి.

మన్వంతరాణి సర్వాణి కల్పభేదాంశ్చ సర్వశః తేష్వేవాంతరసర్గం చ ప్రతిసర్గం చ నో వద

అన్ని మన్వంతరాలు, కల్పాల విభాగాలు, వాటిలోని మధ్య సృష్టులు, పునఃసృష్టుల గురించి నాకు చెప్పు.

కాలసంఖ్యావివృత్తస్య పరార్ధో బ్రహ్మణస్స్మృతః తావాంశ్చైవాస్య కాలోన్యస్తస్యాంతే ప్రతిసృజ్యతే

కాల పరిమాణాన్ని బట్టి బ్రహ్మయొక్క పరార్ధం అని పిలుస్తారు; దాని చివరలో మరో కాలం వస్తుంది, అప్పుడు పునఃసృష్టి జరుగుతుంది.

దివసే దివసే తస్య బ్రహ్మణః పూర్వజన్మనః చతుర్దశమహాభాగా మనూనాం పరివృత్తయః

ప్రతి రోజు, బ్రహ్మ యొక్క గత జన్మలో, పద్నాలుగు మహా మనువుల యుగాలు తిరుగుతుంటాయి.

అనాదిత్వాదనంతత్వాదజ్ఞేయత్వాచ్చ కృత్స్నశః మన్వంతరాణి కల్పాశ్చ న శక్యా వచనాత్పృథక్

అవి ఆదిలేక, అంతులేక, పూర్తిగా తెలుసుకోలేనివి కనుక, మన్వంతరాలు, కల్పాలు వేరుగా మాటలతో వివరించడం సాధ్యం కాదు.

ఉక్తేష్వపి చ సర్వేషు శృణ్వతాం వో వచో మమ కిమిహాస్తి ఫలం తస్మాన్న పృథక్ వక్తుముత్సహే

ఇవి అన్నీ చెప్పినా, నా మాటలు వినేవారికి ఏమి ఫలం? అందుకే వేరుగా వివరించడానికీ నేను సిద్ధంగా లేను.

య ఏవ ఖలు కల్పేషు కల్పః సంప్రతి వర్తతే తత్ర సంక్షిప్య వర్తంతే సృష్టయః ప్రతిసృష్టయః

ప్రస్తుతం జరుగుతున్న కలియుగంలో సృష్టి, లయాలు సంక్షిప్తంగా జరుగుతున్నాయి.

యస్త్వయం వర్తతే కల్పో వారాహో నామ నామతః అస్మిన్నపి ద్విజశ్రేష్ఠా మనవస్తు చతుర్దశ

ఇప్పుడు నడుస్తున్న ఈ కల్పాన్ని 'వారాహ' కల్పం అంటారు. ఇందులో కూడా, ద్విజశ్రేష్ఠులారా, పద్నాలుగు మనువులు ఉన్నారు.

స్వాయంభువాదయస్సప్త సప్త సావర్ణికాదయః తేషు వైవస్వతో నామ సప్తమో వర్తతే మనుః

స్వాయంభువుడు మొదలుకొని, ఏడవ మనువు అయిన వైవస్వతుడు వరకు, సావర్ణి మొదలైన మనువులు ఉన్నారు. ఇప్పుడు ఏడవ మనువు అయిన వైవస్వతుడు పాలిస్తున్నాడు.

మన్వంతరేషు సర్వేషు సర్గసంహారవృత్తయః ప్రాయః సమాభవంతీతి తర్కః కార్యో విజానతా

ప్రతి మన్వంతరంలో సృష్టి, లయాలు సాధారణంగా జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఈ విషయాన్ని తెలిసినవారు అలా ఆలోచించాలి.

పూర్వకల్పే పరావృత్తే ప్రవృత్తే కాలమారుతే సమున్మూలితమూలేషు వృక్షేషు చ వనేషు చ

మునుపటి కల్పం ముగిసిన తర్వాత, కాలమారుతుడు ప్రారంభమైనప్పుడు, అడవుల్లోని చెట్ల వేర్లు పూర్తిగా పెల్లుబికిపోయాయి.

జగంతి తృణవక్త్రీణి దేవే దహతి పావకే వృష్ట్యా భువి నిషిక్తాయాం వివేలేష్వర్ణవేషు చ

ప్రపంచాలు గడ్డి రెక్కల్లా బలహీనంగా ఉండగా, దివ్య అగ్ని వాటిని కాల్చేసింది. ఆ తరువాత భూమిపై వర్షం పడినప్పుడు, సముద్రాలు పొంగిపొర్లాయి.

దిక్షు సర్వాసు మగ్నాసు వారిపూరే మహీయసి తదద్భిశ్చటులాక్షేపైస్తరంగభుజమణ్డలైః

అన్ని దిక్కులు మహా జలప్రళయంతో మునిగిపోయినప్పుడు, అలలు ఊగిపడుతూ, జలపు చేతుల వలయాలతో అన్నీ కప్పేశాయి.

ప్రారబ్ధచణ్డనృత్యేషు తతః ప్రలయవారిషు బ్రహ్మా నారాయణో భూత్వా సుష్వాప సలిలే సుఖమ్

అప్పుడు ప్రళయ జలాలు ఉగ్ర నాట్యం చేయగా, బ్రహ్మ దేవుడు నారాయణుడిగా మారి, ఆ నీటిమీద సుఖంగా నిద్రించాడు.

ఇమం చోదాహరన్మంత్రం శ్లోకం నారాయణం ప్రతి తం శృణుధ్వం మునిశ్రేష్ఠాస్తదర్థం చాక్షరాశ్రయమ్

ఆ సమయంలో నారాయణుని గురించి ఈ మంత్రశ్లోకాన్ని ఉచ్చరించారు. మునిశ్రేష్ఠులారా, దాని అర్థాన్ని అక్షరాల ద్వారా తెలుసుకోండి.

ఆపో నారా ఇతి ప్రోక్తా ఆపో వై నరసూనవః అయనం తస్య తా యస్మాత్తేన నారాయణః స్మృతః

నీటిని 'నర' అని అంటారు. ఆ నీరు నరుని సంతానం. అవి ఆయనకు నివాసస్థానం కావడంతో ఆయనను నారాయణుడు అని పిలుస్తారు.

శివయోగమయీం నిద్రాం కుర్వన్తం త్రిదశేశ్వరమ్ బద్ధాంజలి పుటాస్సిద్ధా జనలోకనివాసినః

జనలోకంలో నివసించే సిద్ధులు, చేతులు జోడించి, త్రిదశాధిపతిని శివయోగ నిద్రలో ఉన్నదాన్ని దర్శించారు.

స్తోత్రైః ప్రబోధయామాసుః ప్రభాతసమయే సురాః యథా సృష్ట్యాదిసమయే ఈశ్వరం శ్రుతయః పురా

ఉషస్సులో దేవతలు స్తోత్రాలతో ఆయనను మేల్కొలిపారు. సృష్టి మొదలైన సమయాల్లో వేదాలు భగవంతుణ్ణి మేల్కొల్పినట్లే ఇది జరిగింది.

తతః ప్రబుద్ధ ఉత్థాయ శయనాత్తోయమధ్యగాత్ ఉదైక్షత దిశః సర్వా యోగనిద్రాలసేక్షణః

తర్వాత ఆయన మేల్కొని, తన శయనాసనం నుంచి లేచి, నీటిలోనుంచి బయటకు వచ్చి, యోగనిద్ర తడిసిన కన్నులతో అన్ని దిక్కులను చూశాడు.

నాపశ్యత్స తదా కించిత్స్వాత్మనో వ్యతిరేకి యత్ సవిస్మయ ఇవాసీనః పరాం చింతాముపాగమత్

ఆ సమయంలో తనకు వేరుగా ఏదీ కనబడలేదు. ఆశ్చర్యంతో కూర్చొని, లోతైన ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు.

క్వ సా భగవతీ యా తు మనోజ్ఞా మహతీ మహీ నానావిధమహాశైలనదీనగరకాననా

అంత అందంగా, గొప్పగా, అనేక పర్వతాలు, నదులు, నగరాలు, అరణ్యాలతో అలంకరించబడిన ఆ భూమి ఎక్కడ ఉంది?

ఏవం సంచింతయన్బ్రహ్మా బుబుధే నైవ భూస్థితిమ్ తదా సస్మార పితరం భగవంతం త్రిలోచనమ్

అలా ఆలోచిస్తూ బ్రహ్మకు భూమి స్థితి కనిపించలేదు. అప్పుడు ఆయన తన తండ్రి అయిన త్రిలోచన భగవంతుణ్ణి స్మరించాడు.

స్మరణాద్దేవదేవస్య భవస్యామితతేజసః జ్ఞాతవాన్సలిలే మగ్నాం ధరణీం ధరణీపతిః

దేవదేవుడు, అపార తేజస్సుతో ఉన్న భవుని స్మరణ వల్ల, భూమి నీటిలో మునిగిపోయిందని భూమిపతి గ్రహించాడు.

తతో భూమేస్సముద్ధారం కర్తుకామః ప్రజాపతిః జలక్రీడోచితం దివ్యం వారాహం రూపమస్మరత్

అప్పుడా భూమిని పైకి తీయాలని కోరుకున్న ప్రజాపతి, నీటిలో ఆడేందుకు అనువైన దివ్యమైన వరాహ రూపాన్ని స్మరించాడు.

మహాపర్వతవర్ష్మాణం మహాజలదనిఃస్వనమ్ నీలమేఘప్రతీకాశం దీప్తశబ్దం భయానకమ్

అతని రూపం మహాపర్వతం లాంటిది, గొప్ప మేఘం మ్రోగినట్టు గంభీరమైన శబ్దం, నీలి మేఘంలా కనిపిస్తూ, భయంకరంగా మిన్నుమిన్ను మ్రోగింది.

పీనవృత్తఘనస్కంధపీనోన్నతకటీతటమ్ హ్రస్వవృత్తోరుజంఘాగ్రం సుతీక్ష్ణపురమణ్డలమ్

పొడవైన, బలమైన భుజాలు, పెదవైన నడుము, చిన్నదైన, గుండ్రని తొడలు, కాళ్లు, చాలా పదునైన వృత్తాకారమైన ముక్కు కలిగి ఉన్నాడు.

పద్మరాగమణిప్రఖ్యం వృత్తభీషణలోచనమ్ వృత్తదీర్ఘమహాగాత్రం స్తబ్ధకర్ణస్థలోజ్జ్వలమ్

పద్మరాగ మణిలా మెరిసే, గుండ్రని భయంకరమైన కళ్ళు, పొడవైన, విశాలమైన శరీరం, కఠినంగా మెరిసే చెవులు ఉన్నవి.

ఉదీర్ణోచ్ఛ్వాసనిశ్వాసఘూర్ణితప్రలయార్ణవమ్ విస్ఫురత్సుసటాచ్ఛన్నకపోలస్కంధబంధురమ్

ఆతని ఊపిరి, నిశ్వాసం ఉప్పొంగుతూ, ప్రళయ సాగరాన్ని కలకలలాడించాయి. అతని చెంపలు, భుజాలు కంపించుతూ, వెంట్రుకలు నిక్కబొడుచుకున్నట్టు కనిపించాయి.