శివపురాణమ్

కిము తే వ్యాగ్రవద్వక్త్రం విభాతి విషమేక్షణమ్ వత్స విష్ణో మహామానమాగతం కాలవేగతః

నీ ముఖం ఎందుకు పులి ముఖంలా ఉగ్రంగా, కన్ను వక్రంగా కనిపిస్తోంది విష్ణువా? కాల ప్రభావంతో నీకు గొప్ప గర్వం వచ్చిందేమో.

పితామహశ్చ జగతః పాతా చ తవ వత్సక మత్స్థం జగదిదం వత్స మనుషే త్వం హి చోరవత్

బిడ్డా, బ్రహ్మదేవుడు జగత్తుకు పితామహుడు, నీవు రక్షకుడివి. ఈ జగత్తు నాలోనే ఉంది, అయినా నువ్వు మానవుల్లో దొంగలా ప్రవర్తిస్తున్నావు.

మన్నాభికమలాజ్జాతః పుత్రస్త్వం భాషసే వృథా ఏవం హి వదతోస్తత్ర ముగ్ధయోరజయోస్తదా

నా నాభికమలంలో నుండి పుట్టినవాడివి, అయినా వృథాగా మాట్లాడుతున్నావు. అలా ఆ ఇద్దరు మోసపోయిన, ఓడిపోని వారు అక్కడ పరస్పరం మాట్లాడుతుండగా—

అహమేవ బరో న త్వమహం ప్రభురహం ప్రభుః పరస్పరం హంతుకామౌ చక్రతుః సమరోద్యమమ్

'నేనే గొప్పవాడిని, నువ్వు కాదు; నేనే ప్రభువు, నువ్వు కాదు' అని ఒకరిని ఒకరు సంహరించాలనే కోరికతో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.

యుయుధాతే ఽమరౌ వీరౌ హంసపక్షీంద్రవాహనౌ వైరంచ్యా వైష్ణవాశ్చైవం మిథో యుయుధిరే తదా

ఆ ఇద్దరు అమర వీరులు, హంస, గరుడ వాహనాలపై యుద్ధం చేశారు. అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణు అనుచరులు కూడా పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.

తావద్విమానగతయః సర్వా వై దేవజాతయః దిదృక్షవః సమాజగ్ముః సమరం తం మహాద్భుతమ్

అంతే కాదు, దేవతలన్నీ తమ విమానాల్లో ఆ అద్భుతమైన యుద్ధాన్ని చూడాలని ఉత్సాహంగా అక్కడికి వచ్చారు.

క్షిపంతః పుష్పవర్షాణి పశ్యంతః స్వైరమంబరే సుపర్ణవాహనస్తత్ర క్రుద్ధో వై బ్రహ్మవక్షసి

అందరూ ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా పుష్పవర్షం కురిపిస్తూ చూస్తుండగా, గరుడవాహనుడైన విష్ణువు అక్కడ బ్రహ్మవక్షస్సుపై కోపం తెచ్చుకున్నాడు.

ముమోచ బాణానసహానస్త్రాంశ్చ వివిధాన్బహూన్ ముమోచా ఽథ విధిః క్రుద్ధో విష్ణోరురసి దుఃసహాన్

ఆ సమయంలో కోపంతో ఉన్న బ్రహ్మా అనేక బాణాలు, భయంకరమైన ఆయుధాలను విష్ణువు ఛాతిపై వదిలిపెట్టాడు.

బాణాననలసంకాశానస్త్రాంశ్చ బహుశస్తదా తదాశ్చర్యమితి స్పష్టం తయోః సమరగోచరమ్

ఆ సమయంలో బ్రహ్మా అగ్నిలా మండే బాణాలు, ఆయుధాలను విసిరాడు. వారి యుద్ధం చూసిన ప్రతి ఒక్కరికీ అది ఆశ్చర్యంగా అనిపించింది.

సమీక్ష్య దైవతగణాః శశంసుర్భృశమాకులాః తతో విష్ణుః సుసంక్రుద్ధః శ్వసన్వ్యసనకర్శితః

దీన్ని గమనించిన దేవతలు భయంతో కలవరపడి ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకున్నారు. అప్పుడే విష్ణువు తీవ్రమైన కోపంతో, బాధతో ఊపిరాడక తడబడుతూ ఉన్నాడు.

మాహేశ్వరాస్త్రం మతిమాన్ సందధే బ్రహ్మణోపరి తతో బ్రహ్మా భృశం క్రుద్ధః కంపయన్విశ్వమేవ హి

అప్పుడు విష్ణువు తెలివిగా మహేశ్వరాస్త్రాన్ని బ్రహ్మాపై ప్రయోగించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. దాంతో బ్రహ్మా తీవ్రమైన కోపంతో మొత్తం జగత్తును కంపించేశాడు.

అస్త్రం పాశుపతం ఘోరం సందధే విష్ణువక్షసి తతస్తదుత్థితం వ్యోమ్ని తపనాయుతసన్నిభమ్

బ్రహ్మా భయంకరమైన పాశుపతాస్త్రాన్ని విష్ణువు ఛాతిపై ప్రయోగించాడు. ఆ ఆయుధం ఆకాశంలో పది వేల సూర్యుల్లా ప్రకాశించింది.

సహస్రముఖమత్యుగ్రం చండవాతభయంకరమ్ అస్త్రద్వయమిదం తత్ర బ్రహ్మవిష్ణ్వోర్భయంకరమ్

ఆ ఆయుధానికి వెయ్యి భయంకరమైన నోర్లు ఉండి, ఉగ్రమైన గాలిలా భయపెట్టేది. అది బ్రహ్మా, విష్ణువులకు రెండింటికీ భయంకరంగా మారింది.

ఇత్థం బభూవ సమరో బ్రహ్మవిష్ణ్వోః పరస్పరమ్ తతో దేవగణాః సర్వే విషణ్ణా భృశమాకులాః ఊచుః పరస్పరం తాత రాజక్షోభే యథా ద్విజాః

ఇలా బ్రహ్మా, విష్ణువుల మధ్య యుద్ధం పరస్పర వినాశనంగా మారింది. దాంతో దేవతలందరూ భయంతో, కలవరంతో ఒకరితో ఒకరు, 'ఇది రాజుల కలహంలా ఉంది' అని అన్నారు.

సృష్టిః స్థితిశ్చ సంహారస్తిరో భావోప్యనుగ్రహః యస్మాత్ప్రవర్తతే తస్మై బ్రహ్మణే చ త్రిశూలినే

సృష్టి, స్థితి, లయము, మరుగుజ్జు, అనుగ్రహం — ఇవన్నీ ఎవరి వల్ల జరుగుతాయో, ఆ బ్రహ్మా మరియు త్రిశూలధారి పరమేశ్వరునికి నమస్కారం.

అశక్యమన్యైర్యదనుగ్రహం వినా తృణక్షయోప్యత్ర యదృచ్ఛయా క్వచిత్

వారి అనుగ్రహం లేకుండా, యథేచ్ఛగా ఒక్క గడ్డి కూడా నాశనం చేయడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.

ఇతి దేవాభయం కృత్వా విచిన్వంతః శివక్షయమ్ జగ్ముః కైలాసశిఖరం యత్రాస్తే చంద్రశేఖరః

దేవతలు భయంతో శివుని నివాసాన్ని వెతికారు. వారు కైలాస శిఖరానికి వెళ్లారు, అక్కడ చంద్రశేఖరుడు ఉన్నాడు.

దృష్ట్వైవమమరా హృష్టాః పదంతత్పారమేశ్వరమ్ ప్రణేముః ప్రణవాకారం ప్రవిష్టాస్తత్ర సద్మని

అలా చూసి, ఆనందంతో ఉల్లాసపడిన అమరులు పరమేశ్వరుని పరమ పదాన్ని చేరుకుని, ఓంకార రూపంలో నమస్కరిస్తూ ఆ మందిరంలో ప్రవేశించారు.

తేపి తత్ర సభామధ్యే మండపే మణివిష్టరే విరాజమానముమయా దదృశుర్దేవపుంగవమ్

అక్కడ సభ మధ్యలో, మణిపీఠంపై, మండపంలో, ఉమాదేవితో కాంతివంతంగా వెలిగిపోతున్న దేవతాధిపతిని వారు దర్శించారు.

సవ్యోత్తరేతరపదం తదర్హితకరాం బుజమ్ స్వగణైః సర్వతో జుష్టం సర్వలక్షణలక్షితమ్

ఆయన ఒక కాలు మీద మరో కాలు పెట్టి, పూజకు యోగ్యమైన చేతులతో, తన సేవకులతో చుట్టూ ఉండి, అన్ని శుభలక్షణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.

వీజ్యమానం విశోషజైః స్త్రీజనైస్తీవ్రభావనైః శస్యమానం సదావేదైరనుగృహ్ణంతమీశ్వరమ్

ఆయనను భక్తితో కూడిన స్త్రీలు పద్మదళాల వంటివాటి ద్వారా వడివేస్తూ, వేదాలు ఎప్పుడూ స్తుతిస్తూ, ఆయన అందరికీ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తూ ఉన్నారు.

దృష్ట్వైవమీశమమరాః సంతోషసలిలేక్షణాః దండవద్దూరతో వత్స నమశ్చక్రుర్మహాగణాః

అలా పరమేశ్వరుని దర్శించి, అమరులు ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుని, దూరం నుంచే దండవత్ప్రణామం చేసి, మహాదేవునికి నమస్కరించారు.

తానవేక్ష్య పతిర్దేవాన్సమీపే చాహ్వయద్గణైః అథ సంహ్లాదయన్దేవాన్దేవో దేవశిఖామణిః అవోచదర్థగంభీరం వచనం మధుమంగలమ్

దేవతలను గమనించిన ప్రభువు తన సేవకులతో వారిని సమీపానికి పిలిపించాడు. ఆ తరువాత దేవతలను సంతోషపరిచేలా, దేవతల్లో మణిమకుటమైన ఆయన, అర్థవంతమైన మధురమైన మాటలు పలికాడు.

వత్సకాః స్వస్తివః కచ్చిద్వర్తతే మమ శాసనాత్ జగచ్చ దేవతావంశః స్వస్వకర్మణి కిం నవా

బిడ్డలారా, మీకు క్షేమంగా ఉందా? నా ఆజ్ఞ ప్రకారం జగత్తు, దేవతావంశం తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిమగ్నంగా ఉన్నాయా లేదా?

ప్రాగేవ విదితం యుద్ధం బ్రహ్మవిష్ణ్వోర్మయాసురాః భవతామభితాపేన పౌనరుక్త్యేన భాషితమ్

బ్రహ్మా, విష్ణువుల మధ్య యుద్ధం గురించి నాకు ముందే తెలుసు, దేవతలారా. మీరు మళ్లీ మళ్లీ ఆందోళనతో చెప్పడం వల్ల అది స్పష్టమైంది.

ఇతి సస్మితయా మాధ్వ్యా కుమారపరిభాషయా సమతోషయదంబాయాః స పతిస్తత్సురవ్రజమ్

అలా బాలుడి మధురమైన మాటలతో, చిరునవ్వుతో, ఆ తల్లిని ప్రభువు సంతోషపరిచాడు. తర్వాత ఆయన దేవతల సభకు వెళ్లాడు.

అథ యుద్ధాంగణం గంతుం హరిధాత్రోరధీశ్వరః ఆజ్ఞాపయద్గణేశానాం శతం తత్రైవ సంసది

తర్వాత యుద్ధరంగానికి వెళ్లేందుకు, హరి, బ్రహ్మల అధిపతి, అక్కడే సభలో వందమంది గణనాయకులకు ఆజ్ఞాపించాడు.

తతో వాద్యం బహువిధం ప్రయాణాయ పరేశితుః గణేశ్వరాశ్చ సంనద్ధా నానావాహనభూషణాః

ఆపై పరమేశ్వరుని ప్రయాణానికి అనేక రకాల వాద్యాలు మ్రోగాయి. గణనాయకులు వివిధ వాహనాలు, అలంకారాలతో సన్నద్ధంగా నిలిచారు.

ప్రణవాకారమాద్యంతం పఞ్చమండలమండితమ్ ఆరురోహ రథం భద్రమంబికాపతిరీశ్వరః ససూనుగణమింద్రాద్యాః సర్వేప్యనుయయుః సురాః

భద్రాంబికా భర్త అయిన ఈశ్వరుడు, ఆది అంతం ఓంకారమయమైన, ఐదు వలయాలతో అలంకరించబడిన రథంపై ఎక్కాడు. ఇంద్రుడు సహా అందరు దేవతలు, వారి కుమారులు, గణాలు ఆయన వెంట వెళ్లారు.