శివపురాణమ్

అభావే తస్య విశ్వస్య సృష్టిరేషా కథం భవేత్ అచేతనత్వాదజ్ఞానాదనయోః పశుపాశయోః

ఆయన లేకపోతే ఈ సృష్టి ఎలా జరుగుతుంది? ఎందుకంటే పశువూ, బంధమూ రెండూ జ్ఞానం లేని, చైతన్యం లేని వాటే.

ప్రధానపరమాణ్వాది యావత్కించిదచేతనమ్ తత్కర్తృకం స్వయం దృష్టం బుద్ధిమత్కారణం వినా

ప్రధానం నుండి అణువు వరకూ ఏదైనా చైతన్యం లేని వస్తువు, అది జ్ఞానమున్న కారణం లేకుండా స్వతహాగా ఏ పని చేయదు.

జగచ్చ కర్తృసాపేక్షం కార్యం సావయవం యతః తస్మాత్కార్యస్య కర్తృత్వం పత్యుర్న పశుపాశయోః

ఈ జగత్తు ఒక ఫలితంగా, కర్త ఆధీనంగా, భాగాలుగా ఏర్పడింది. అందువల్ల కర్తగా ఉండే హక్కు పరమేశ్వరునికే, పశువులకు లేదా బంధనాలకు కాదు.

పశోరపి చ కర్తృత్వం పత్యుః ప్రేరణపూర్వకమ్ అయథాకరణజ్ఞానమంధస్య గమనం యథా

గొర్రె లేదా పశువు కూడా యజమాని ప్రేరణతోనే పని చేస్తుంది. అంధుడు ఎవరో చూపించకపోతే ఎలా నడవలేడో, అలాగే యజమాని సహాయం లేకుండా పశువు ఏదీ చేయలేను.

ఆత్మానం చ పృథఙ్మత్వా ప్రేరితారం తతః పృథక్ అసౌ జుష్టస్తతస్తేన హ్యమృతత్వాయ కల్పతే

మన ఆత్మను ప్రేరేపించే వాడిని వేరుగా గుర్తించి, ఆయన అనుగ్రహం పొందినవాడు అమృతత్వానికి అర్హుడవుతాడు.

పశోః పాశస్య పత్యుశ్చ తత్త్వతో ఽస్తి పదం పరమ్ బ్రహ్మవిత్తద్విదిత్వైవ యోనిముక్తో భవిష్యతి

పశువు, బంధనాలు, యజమాని — వీటన్నింటికీ నిజంగా ఒక పరమ స్థితి ఉంది. దాన్ని తెలుసుకున్న బ్రహ్మవేత్త పునర్జన్మ బంధనాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు.

సంయుక్తమేతద్ద్వితయం క్షరమక్షరమేవ చ వ్యక్తావ్యక్తం బిభర్తీశో విశ్వం విశ్వవిమోచకః

క్షరమూ, అక్షరమూ — వీటిద్దూ కలిసే ఉన్నాయి. వ్యక్తమూ, అవ్యక్తమూ కూడా. ఈ విశ్వాన్ని పోషిస్తూ, అందరికీ విమోచనాన్ని ఇచ్చే వాడు పరమేశ్వరుడు.

భోక్తా భోగ్యం ప్రేరయితా మంతవ్యం త్రివిధం స్మృతమ్ నాతః పరం విజానద్భిర్వేదితవ్యం హి కించనః

భోగించేవాడు, భోగ్యమైనది, ప్రేరేపించేవాడు — ఈ మూడింటిని తెలుసుకోవాలి. వీటికి మించినదేదీ తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు అని జ్ఞానులు భావించాలి.

తిలేషు వా యథా తైలం దధ్ని వా సర్పిరర్పితమ్ యథాపః స్రోతసి వ్యాప్తా యథారణ్యాం హుతాశనః

ఎలా నువ్వులలో నూనె ఉంటుంది, పెరుగులో నెయ్యి దాగి ఉంటుంది, నీరు ప్రవాహంలో వ్యాపించి ఉంటుంది, కట్టలో అగ్ని దాగి ఉంటుంది,

ఏవమేవ మహాత్మానమాత్మన్యాత్మవిలక్షణమ్ సత్యేన తపసా చైవ నిత్యయుక్తో ఽనుపశ్యతి

ఇలా ఎప్పుడూ సత్యంలోను తపస్సులోను నిమగ్నమైనవాడు, తనలోని పరమాత్మను, ఆ వ్యక్తిగత ఆత్మకు భిన్నంగా, స్పష్టంగా దర్శిస్తాడు.

య ఏకో జాలవానీశ ఈశానీభిస్స్వశక్తిభిః

ఒక్కడే పరమేశ్వరుడు తన స్వశక్తులతో, ఆ అధికారిణులతో కలిసి, ఈ జగత్తును ఒక వలలా అల్లుతున్నవాడు.

ఏక ఏవ తదా రుద్రో న ద్వితీయో ఽస్తి కశ్చన సంసృజ్య విశ్వభువనం గోప్తా తే సంచుకోచ యః

అప్పుడు ఒక్క రుద్రుడే ఉన్నాడు; మరొకరు లేరు. ఆయన ఈ విశ్వాన్ని సృష్టించి, రక్షించి, చివరికి తనలోకి మళ్లీ తీసుకుంటాడు.

విశ్వతశ్చక్షురేవాయముతాయం విశ్వతోముఖః తథైవ విశ్వతోబాహువిశ్వతః పాదసంయుతః

అతనికి అన్ని వైపులా కన్నులు, ముఖాలు, చేతులు, పాదాలు ఉన్నాయి. ఆయన అన్ని చోట్లా ఉన్నాడు.

ద్యావాభూమీ చ జనయన్ దేవ ఏకో మహేశ్వరః స ఏవ సర్వదేవానాం ప్రభవశ్చోద్భవస్తథా

ఆ పరమేశ్వరుడు ఒక్కడే ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించాడు. ఆయనే అన్ని దేవతలకు మూలమూ, ఆదియూ.

హిరణ్యగర్భం దేవానాం ప్రథమం జనయేదయమ్ విశ్వస్మాదధికో రుద్రో మహర్షిరితి హి శ్రుతిః

అతడే దేవతల్లో మొదటివాడైన హిరణ్యగర్భుడిని సృష్టించాడు. రుద్రుడు అందరికంటే గొప్పవాడని శ్రుతి చెబుతోంది.

వేదాహమేతం పురుషం మహాంతమమృతం ధ్రువమ్ ఆదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్సంస్థితం ప్రభుమ్

నేను ఆ మహత్తరమైన, అమరమైన, శాశ్వతమైన, సూర్యుని వర్ణంతో, చీకటి దాటి, ప్రభువుగా స్థిరంగా ఉన్న పురుషుడిని తెలుసుకున్నాను.

అస్మాన్నాస్తి పరం కించిదపరం పరమాత్మనః నాణీయో ఽస్తి న చ జ్యాయస్తేన పూర్ణమిదం జగత్

ఈ పరమాత్మను మించి ఎవరూ లేరు, తక్కువవారు కూడా లేరు. ఆయనకన్నా చిన్నదీ లేదు, పెద్దదీ లేదు. ఆయన వల్లే ఈ జగత్తంతా నిండిపోయింది.

సర్వాననశిరోగ్రీవః సర్వభూతగుహాశయః సర్వవ్యాపీ చ భగవాంస్తస్మాత్సర్వగతశ్శివః

అతనికి అన్ని ముఖాలు, తలలు, మెడలు ఉన్నాయి. అన్ని ప్రాణుల హృదయాల్లో నివసిస్తూ, అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉన్నాడు. అందుకే శివుడు అన్ని చోట్లా ఉన్నాడు.

సర్వతః పాణిపాదో ఽయం సర్వతో ఽక్షిశిరోముఖః సర్వతః శ్రుతిమాంల్లోకే సర్వమావృత్య తిష్ఠతి

అతనికి అన్ని వైపులా చేతులు, పాదాలు, కన్నులు, తలలు, నోళ్లు, చెవులు ఉన్నాయి. లోకంలో అన్నింటినీ కప్పి, నిలిచివున్నాడు.

సర్వేన్ద్రియగుణాభాసస్సర్వేన్ద్రియవివర్జితః సర్వస్య ప్రభురీశానః సర్వస్య శరణం సుహృత్

అతడు అన్ని ఇంద్రియాల లక్షణాల్లా కనిపించేవాడు, కాని ఎలాంటి ఇంద్రియాలు లేనివాడు. అతడే అన్నింటికీ అధిపతి, పాలకుడు, అందరికీ ఆశ్రయం, స్నేహితుడు.

అచక్షురపి యః పశ్యత్యకర్ణో ఽపి శృణోతి యః సర్వం వేత్తి న వేత్తాస్య తమాహుః పురుషం పరమ్

కళ్లులేని వాడైనా చూస్తాడు, చెవులులేని వాడైనా వింటాడు. అన్నీ తెలుసు, కానీ ఆయనను ఎవరూ పూర్తిగా తెలుసుకోరు. ఆయననే పరమపురుషుడని అంటారు.

అణోరణీయాన్మహతో మహీయానయమవ్యయః గుహాయాం నిహితశ్చాపి జంతోరస్య మహేశ్వరః

అతడు అతి సూక్ష్మమైనదానికన్నా సూక్ష్ముడు, అతి గొప్పదానికన్నా గొప్పవాడు, నశించని వాడు. ప్రాణి హృదయపు గుహలో పరమేశ్వరుడిగా దాగి ఉన్నాడు.

తమక్రతుం క్రతుప్రాయం మహిమాతిశయాన్వితమ్ ధాతుః ప్రసాదాదీశానం వీతశోకః ప్రపశ్యతి

దుఃఖం లేని వాడు, సృష్టికర్త అనుగ్రహంతో, క్రియలు లేనివాడైనా అన్ని క్రియలకు మూలమైన, అపారమైన మహిమ కలిగిన ఆ ఈశ్వరుని దర్శిస్తాడు.

వేదాహమేనమజరం పురాణం సర్వగం విభుమ్ నిరోధం జన్మనో యస్య వదంతి బ్రహ్మవాదినః

నేను ఈ చిరకాలమైన, పాతదైన, అన్నింటినీ వ్యాపించిన, మహత్తరమైన వాడిని తెలుసుకున్నాను. ఆయన జననానికి అంతం ఉందని బ్రహ్మవేత్తలు చెబుతారు.

ఏకో ఽపి త్రీనిమాంల్లోకాన్ బహుధా శక్తియోగతః

ఒక్కడే అయినా, తన శక్తుల ద్వారా ఈ మూడు లోకాలను అనేక విధాలుగా ప్రదర్శిస్తాడు.

విశ్వధాత్రీత్యజాఖ్యా చ శైవీ చిత్రా కృతిః పరా తామజాం లోహితాం శుక్లాం కృష్ణామేకాం త్వజః ప్రజామ్

ఆమెనే విశ్వాన్ని పోషించే, అజన్మ, శైవశక్తిగా, అద్భుతమైన సృష్టికర్తగా పిలుస్తారు. ఆమె అజన్మ, ఎరుపు, తెలుపు, నలుపు రంగులతో, ఒక్కతే సృష్టికర్త.

జనిత్రీమనుశేతే ఽన్యోజుషమాణస్స్వరూపిణీమ్ తామేవాజామజో ఽన్యస్తు భక్తభోగా జహాతి చ

అజన్ముడు తల్లి రూపంలో తన స్వరూపాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ఉంటాడు. మరొక అజన్ముడు మాత్రం భక్తుల ఆనందం కోసం ఆమెను వదిలిపెడతాడు.

ద్వౌ సుపర్ణౌ చ సయుజౌ సమానం వృక్షమాస్థితౌ ఏకో ఽత్తి పిప్పలం స్వాదు పరో ఽనశ్నన్ ప్రపశ్యతి

ఒకే చెట్టుపై కలిసిన రెండు పక్షులు కూర్చున్నాయి. వాటిలో ఒకటి తీపిగా ఉన్న పిప్పల ఫలాన్ని తింటుంది, మరొకటి మాత్రం తినకుండా చూస్తూ ఉంటుంది.

వృక్షేస్మిన్ పురుషో మగ్నో గుహ్యమానశ్చ శోచతి జుష్టమన్యం యదా పశ్యేదీశం పరమకారణమ్

ఆ చెట్టులో మనిషి లోనికి మునిగిపోయి, దాగి ఉండి బాధపడతాడు. కానీ, అతడు పక్కన ఉన్న పరమకారణమైన పరమేశ్వరుడిని చూసినప్పుడు సంతృప్తి పొందుతాడు.