శివపురాణమ్

అత్ర వః కుశలం విప్రాః కచ్చిద్వృత్తే మహాక్రతౌ కచ్చిద్యజ్ఞహనో దైత్యా న బాధేరన్సురద్విషః

మీరు అందరూ బాగున్నారా, బ్రాహ్మణులారా? ఈ గొప్ప యజ్ఞం సక్రమంగా జరుగుతోందా? దేవతలకు శత్రువైన రాక్షసులు యజ్ఞాన్ని అడ్డుకోలేద吧?

ప్రాయశ్చిత్తం దురిష్టం వా న కచ్చిత్సమజాయత స్తోత్రశస్త్రగృహైర్దేవాన్ పిత్ఃన్ పిత్ర్యైశ్చ కర్మభిః

దేవతలను స్తోత్రాలు, ఆయుధాలు, పితృకర్మలతో పూజించడంలో ఏదైనా అపచారం లేదా దోషం వల్ల కష్టాలు వచ్చాయా? ప్రాయశ్చిత్తం అవసరమైందా?

కచ్చిదభ్యర్చ్య యుష్మాభిర్విధిరాసీత్స్వనుష్ఠితః నివృత్తే చ మహాసత్రే పశ్చాత్కిం వశ్చికీర్షితమ్

మీరు నిబంధనల ప్రకారం యజ్ఞాన్ని సక్రమంగా నిర్వహించారా? ఇప్పుడు ఈ మహాయజ్ఞం పూర్తయిన తర్వాత, మీరు తరువాత ఏం చేయాలని భావిస్తున్నారు?

ఇత్యుక్తా మునయః సర్వే వాయునా శివభావినా ప్రహృష్టమనసః పూతాః ప్రత్యూచుర్వినయాన్వితాః

ఇలా అడిగినప్పుడు, శివభక్తుడైన వాయుదేవుని వల్ల హర్షంతో, పవిత్రమైన హృదయాలతో ఉన్న మునులు అందరూ వినయంగా సమాధానం చెప్పారు.

అద్య నః కుశలం సర్వమద్య సాధు భవేత్తపః అస్మచ్ఛ్రేయోభివృద్ధ్యర్థం భవానత్రాగతో యతః

ఈ రోజు మాకు అన్నీ బాగున్నాయి; ఈ రోజు మా తపస్సు నిజంగా ఫలించింది. ఎందుకంటే, మా మేలుకోసం మీరు ఇక్కడికి వచ్చారు.

శృణు చేదం పురావృత్తం తమసాక్రాంతమానసైః ఉపాసితః పురాస్మాభిర్విజ్ఞానార్థం ప్రజాపతిః

ఇప్పుడు మీరు ఒక పురాతన సంఘటనను వినండి. అప్పట్లో మేము అజ్ఞానంలో ఉండగా, జ్ఞానం కోసం ప్రజాపతిని పూజించాము.

సోప్యస్మాననుగృహ్యాహ శరణ్యశ్శరణాగతాన్ సర్వస్మాదధికో రుద్రో విప్రాః పరమకారణమ్

ఆయన, శరణార్థులకు ఆశ్రయం ఇచ్చే వాడు, మమ్మల్ని దయతో చూసి ఇలా అన్నాడు: 'రుద్రుడు అందరికన్నా గొప్పవాడు, బ్రాహ్మణులారా, ఆయనే పరమకారణం.'

తమప్రతర్క్యం యాథాత్మ్యం భక్తిమానేవ పశ్యతి భక్తిశ్చాస్య ప్రసాదేన ప్రసాదాదేవ నిర్వృతిః

ఆయన అసలు స్వరూపాన్ని తర్కంతో గ్రహించలేరు; భక్తులు మాత్రమే దాన్ని తెలుసుకుంటారు. ఆయన కృప వల్లే భక్తి కలుగుతుంది, ఆయన అనుగ్రహంతోనే ముక్తి లభిస్తుంది.

తస్మాదస్య ప్రసాదార్థం నైమిషే సత్రయోగతః యజధ్వం దీర్ఘసత్రేణ రుద్రం పరమకారణమ్

కాబట్టి ఆయన కృప కోసం, మీరు నైమిశారణ్యంలో దీర్ఘకాల యజ్ఞంతో పరమకారణమైన రుద్రుని పూజించాలి.

తత్ప్రసాదేన సత్రాంతే వాయుస్తత్రాగమిష్యతి తన్ముఖాజ్జ్ఞానలాభో వస్తత్ర శ్రేయో భవిష్యతి

ఆయన కృపతో, యజ్ఞం ముగిసినప్పుడు వాయుదేవుడు అక్కడికి వస్తాడు; ఆయన వాక్కు ద్వారా జ్ఞానం లభిస్తుంది, అక్కడ మీకు పరమ మేలు జరుగుతుంది.

ఇత్యాదిశ్య వయం సర్వే ప్రేషితా పరమేష్ఠినా అస్మిన్దేశే మహాభాగ తవాగమనకాంక్షిణః

ఇలా పరమేశ్వరుని ఆదేశం మేరకు మేమందరం ఈ ప్రదేశానికి పంపబడ్డాము, మహాభాగా! మీ రాక కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉన్నాము.

దీర్ఘసత్రం సమాసీనా దివ్యవర్షసహస్రకమ్ అతస్తవాగమాదన్యత్ప్రార్థ్యం నో నాస్తి కించన

దివ్య సంవత్సరాల వెయ్యేళ్ళ పాటు కొనసాగుతున్న దీర్ఘయజ్ఞంలో మేము కూర్చున్నాము. మీ రాక తప్ప మాకు ఇంకేమీ కావాల్సినదిలేదు.

ఇత్యాకర్ణ్య పురావృత్తమృషీణాం దీర్ఘసత్రిణామ్ వాయుః ప్రీతమనా భూత్వా తత్రాసీన్మునిసంవృతః

మునులు దీర్ఘయజ్ఞం గురించి చెప్పిన పురాతన కథను విని, వాయుదేవుడు ఆనందంతో, మునుల మధ్య కూర్చున్నాడు.

తతస్తైర్మునిభిః పృష్టస్తేషాం భావవివృద్ధయే సర్గాది శార్వమైశ్వర్యం సమాసాద వదద్విభుః

ఆ తర్వాత, ఆ మునులు తమ జ్ఞానం పెరగాలని అడిగినప్పుడు, పరాక్రమశాలి వాడు సృష్టి, శివుని ఐశ్వర్యం గురించి వివరంగా చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

తత్ర పూర్వం మహాభాగా నైమిషారణ్యవాసినః ప్రణిపత్య యథాన్యాయం పప్రచ్ఛుః పవనం ప్రభుమ్

అక్కడ, మొదట నైమిశారణ్యంలో నివసించే మహాభాగులు, విధిగా నమస్కరించి, వాయుదేవుని ప్రశ్నించారు.

భవాన్ కథమనుప్రాప్తో జ్ఞానమీశ్వరగోచరమ్ కథం చ శివభావస్తే బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః

మీరు ఈశ్వరుని సంబంధమైన జ్ఞానాన్ని ఎలా పొందారు? బ్రహ్మకు అవ్యక్త జననుడైన శివుని స్వరూపం మీకు ఎలా లభించింది?

ఏకోనవింశతిః కల్పో విజ్ఞేయః శ్వేతలోహితః తస్మిన్కల్పే చతుర్వక్త్రస్స్రష్టుకామో ఽతపత్తపః

పంతొమ్మిదవ కల్పాన్ని శ్వేతలోహిత కల్పంగా తెలుసుకోవాలి. ఆ కల్పంలో నాలుగు ముఖాలవాడు సృష్టి చేయాలని తపస్సు చేశాడు.

తపసా తేన తీవ్రేణ తుష్టస్తస్య పితా స్వయమ్ దివ్యం కౌమారమాస్థాయ రూపం రూపవతాం వరః

ఆ కుమారుడు తీవ్రమైన తపస్సు చేయగా, అతని తండ్రి స్వయంగా ఆనందించి, అందరిలో అందమైనవాడిగా, దివ్యమైన యవ్వన రూపాన్ని ధరించాడు.

శ్వేతో నామ మునిర్భూత్వా దివ్యాం వాచముదీరయన్ దర్శనం ప్రదదౌ తస్మై దేవదేవో మహేశ్వరః

ఆ తండ్రి శ్వేతుడు అనే ఋషిగా మారి, దివ్యమైన మాటలు పలికాడు. దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన మహేశ్వరుడు అతనికి దర్శనం ఇచ్చాడు.

తం దృష్ట్వా పితరం బ్రహ్మా బ్రహ్మణో ఽధిపతిం పతిమ్ ప్రణమ్య పరమజ్ఞానం గాయత్ర్యా సహ లబ్ధవాన్

తన తండ్రి బ్రహ్మను చూసినవాడు, సృష్టికి అధిపతిగా ఉన్న బ్రహ్మను నమస్కరించి, గాయత్రితో కలిసి పరమ జ్ఞానాన్ని పొందాడు.

తతస్స లబ్ధవిజ్ఞానో విశ్వకర్మా చతుర్ముఖః అసృజత్సర్వభూతాని స్థావరాణి చరాణి చ

అప్పుడే నాలుగు ముఖాలున్న విశ్వకర్ముడు ఆ జ్ఞానం పొందిన తరువాత, స్థిరమైనవి, చలించేవి అన్నీ భూతాలను సృష్టించాడు.

యతశ్శ్రుత్వామృతం లబ్ధం బ్రహ్మణా పరమేశ్వరాత్ తతస్తద్వదనాదేవ మయా లబ్ధం తపోబలాత్

బ్రహ్మ పరమేశ్వరుని నుండి అమృతమైన జ్ఞానాన్ని పొందినందున, నేను కూడా తపస్సు బలంతో ఆయన నోటివద్ద నుండి అదే జ్ఞానాన్ని పొందాను.

కిం తజ్జ్ఞానం త్వయా లబ్ధం తథ్యాత్తథ్యంతరం శుభమ్ యత్ర కృత్వా పరాం నిష్ఠాం పురుషస్సుఖమృచ్ఛతి

నీకు లభించిన ఆ నిజమైన, శుభమైన జ్ఞానం ఏమిటి? దానిని తెలుసుకొని మనిషి పరమ లక్ష్యాన్ని చేరి సుఖాన్ని పొందుతాడా?

పశుపాశపతిజ్ఞానం యల్లబ్ధం తు మయా పురా తత్ర నిష్ఠా పరా కార్యా పురుషేణ సుఖార్థినా

పశువు, పాశం, పతిని గురించి నేను పూర్వంలో పొందిన ఆ జ్ఞానమే నిజమైనది. సుఖాన్ని కోరే మనిషి ఆ పరమ స్థిరతలో నిలవాలి.

అజ్ఞానప్రభవం దుఃఖం జ్ఞానేనైవ నివర్తతే జ్ఞానం వస్తుపరిచ్ఛేదో వస్తు చ ద్వివిధం స్మృతమ్

అజ్ఞానం వల్ల కలిగే బాధలు జ్ఞానంతోనే పోతాయి. జ్ఞానం అంటే వాస్తవాన్ని గుర్తించడం. ఆ వాస్తవం రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది.

అజడం చ జడం చైవ నియంతృ చ తయోరపి పశుః పాశః పతిశ్చేతి కథ్యతే తత్త్రయం క్రమాత్

జడమయినది, అజడమయినది రెండూ, వాటిని నియంత్రించేవాడు—ఈ మూడింటిని వరుసగా పశువు, పాశం, పతి అని అంటారు.

అక్షరం చ క్షరం చైవ క్షరాక్షరపరం తథా తదేతత్త్రితయం భూమ్నా కథ్యతే తత్త్వవేదిభిః

క్షరమైనది, అక్షరమైనది, వాటి కన్నా మించినది—ఈ మూడు విషయాలను వాస్తవాన్ని తెలిసినవారు పూర్తిగా వివరించారు.

అక్షరం పశురిత్యుక్తః క్షరం పాశ ఉదాహృతః క్షరాక్షరపరం యత్తత్పతిరిత్యభిధీయతే

అక్షరమైనదాన్ని పశువు అని, క్షరమైనదాన్ని పాశం అని, వాటి కన్నా మించినదాన్ని పతిగా అంటారు.

కిం తదక్షరమిత్యుక్తం కిం చ క్షరముదాహృతమ్ తయోశ్చ పరమం కిం వా తదేతద్ బ్రూహి మారుత

ఈ అక్షరమైనది ఏమిటి? క్షరమైనది ఏది? వాటి కన్నా మించినది ఏమిటి? దయచేసి నాకు చెప్పు, ఓ వాయుదేవా.