శివపురాణమ్

సనత్కుమారమునినా బ్రహ్మపుత్రేణ ధీమతా శివాన్యదేవవశ్యానాం సర్వేషామపి సర్వతః

బ్రహ్మ కుమారుడైన మేధావి అయిన సనత్కుమారుడు, శివుడి గురించి, ఇతర దేవతల గురించి అన్ని విషయాల్లో అడిగాడు.

బేరమాత్రం చ పూజార్థం శ్రుతం దృష్టం చ భూరిశః శివమాత్రస్య పూజాయాం లింగం బేరం చ దృశ్యతే

విగ్రహాన్ని మాత్రమే పూజార్ధంగా ఎన్నోసార్లు వినిపించగా, కనిపించగా, శివుని పూజలో మాత్రం లింగం, విగ్రహం రెండూ కనిపిస్తాయి.

అతస్తద్బ్రూహి కల్యాణ తత్త్వం మే సాధుబోధనమ్ అనుత్తరమిమం ప్రశ్నం రహస్యం బ్రహ్మలక్షణమ్

కాబట్టి, ఓ మంగళకరుడా! నాకు సద్బుద్ధి కలిగేలా నిజమైన తత్త్వాన్ని చెప్పు. ఈ ప్రశ్న అత్యంత గొప్పది, ఇది రహస్యమైనది, బ్రహ్మ లక్షణాన్ని తెలిపేది.

కథయామి శివేనోక్తం భక్తియుక్తస్య తే ఽనఘ శివస్య బ్రహ్మరూపత్వాన్నిష్కలత్వాచ్చ నిష్కలమ్

పాపరహితుడా! భక్తితో శివుడు చెప్పిన మాటలను నేను నీకు వివరించబోతున్నాను. శివుడు బ్రహ్మస్వరూపుడైనందున, అవయవాలు లేనివాడే.

లింగం తస్యైవ పూజాయాం సర్వవేదేషు సంమతమ్ తస్యైవ సకలత్వాచ్చ తథా సకలనిష్కలమ్

శివుని లింగాన్ని మాత్రమే అన్ని వేదాలు పూజార్ధంగా అంగీకరించాయి. ఆయనకు అవయవాలు ఉన్నవాడైనందున, ఆయన అవయవాలు ఉన్నవాడూ, లేనివాడూ రెండూ.

సకలం చ తథా బేరం పూజాయాం లోకసంమతమ్ శివాన్యేషాం చ జీవత్వాత్సకలత్వాచ్చ సర్వతః

అలాగే, విగ్రహాన్ని కూడా పూజలో అందరూ అంగీకరిస్తారు. ఇతర దేవతలు జీవులే, అవయవాలు ఉన్నవారే కాబట్టి, అన్ని చోట్ల అలాగే ఉంటుంది.

బేరమాత్రం చ పూజాయాం సంమతం వేదనిర్ణయే స్వావిర్భావే చ దేవానాం సకలం రూపమేవ హి

వేద నిర్ణయ ప్రకారం విగ్రహాన్ని మాత్రమే పూజలో అంగీకరించారు. దేవతలు ప్రత్యక్షమయ్యే సమయంలో అవయవాలు ఉన్న రూపమే కనబడుతుంది.

శివస్య లింగం బేరం చ దర్శనే దృశ్యతే ఖలు ఉక్తం త్వయా మహాభాగ లింగబేరప్రచారణమ్

శివుని లింగం, విగ్రహం దర్శనంలో నిజంగా కనిపిస్తాయి. మహాభాగుడా! నీవు లింగ విగ్రహ ప్రచారాన్ని వివరించావు.

శివస్య చ తదన్యేషాం విభజ్య పరమార్థతః తస్మాత్తదేవ పరమం లింగబేరాదిసంభవమ్

శివుడు, ఇతరులు పరమార్థంగా వేరు వేరుగా ఉన్నారని చెప్పబడింది. అందుచేత, లింగం, విగ్రహం మొదలైన వాటి ద్వారా కలిగినదే పరమమైనది.

శ్రోతుమిచ్ఛామి యోగీంద్ర లింగావిర్భావలక్షణమ్ శృణు వత్స భవత్ప్రీత్యా వక్ష్యామి పరమార్థతః

యోగులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను లింగ రూప ప్రదర్శన లక్షణాలు వినాలని కోరుతున్నాను. విను బిడ్డా, నిన్ను సంతోషపెట్టాలని నేను పరమార్థాన్ని చెప్పబోతున్నాను.

పురా కల్పే మహాకాలే ప్రపన్నే లోకవిశ్రుతే ఆయుధ్యేతాం మహాత్మానౌ బ్రహ్మవిష్ణూ పరస్పరమ్

పూర్వకాలంలో, ఒక మహాకల్పాంతంలో, లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందినప్పుడు, బ్రహ్మా, విష్ణువు అనే ఇద్దరు మహాత్ములు పరస్పరం పోటీ పడటం ప్రారంభించారు.

తయోర్మానం నిరాకర్తుం తన్మధ్యే పరమేశ్వరః నిష్కలస్తంభరూపేణ స్వరూపం సమదర్శయత్

వారిద్దరి అహంకారాన్ని పోగొట్టేందుకు, పరమేశ్వరుడు అంతు లేని స్తంభ రూపంలో తన అసలైన స్వరూపాన్ని వారిద్దరి మధ్య ప్రదర్శించాడు.

తతః స్వలింగచిహ్నత్వాత్స్తమ్భతో నిష్కలం శివః స్వలింగం దర్శయామాస జగతాం హితకామ్యయా

అప్పుడే, తన స్వలింగ లక్షణంతో, స్తంభ రూపంలో ఉన్న శివుడు, జగత్తు మంగళార్థంగా తన లింగాన్ని చూపించాడు.

తదాప్రభృతి లోకేషు నిష్కలం లింగమైశ్వరమ్ సకలం చ తథా బేరం శివస్యైవ ప్రకల్పితమ్

ఆ సమయం నుండి లోకాల్లో, శివుని లింగాన్ని నిరాకారంగా భావిస్తారు. అలాగే, శివుని సాకార రూపమైన విగ్రహాన్ని కూడా స్థాపించారు.

శివాన్యేషః తు దేవానాం బేరమాత్రం ప్రకల్పితమ్ తత్తద్బేరం తు దేవానాం తత్తద్భోగప్రదం శుభమ్ శివస్య లింగబేరత్వం భోగమోక్షప్రదం శుభమ్

ఇతర దేవతలకు కేవలం విగ్రహమే ప్రతిష్ఠించబడింది; వాటివల్ల వారికి తగిన అనుభవాలు లభిస్తాయి, అవి మంగళకరమైనవి. కానీ శివుని లింగవిగ్రహం అనుభవాన్ని, మోక్షాన్ని రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుంది, అది మంగళదాయకం.

పురా కదాచిద్యోగీంద్ర విష్ణుర్విషధరాసనః సుష్వాప పరయా భూత్యా స్వానుగైరపి సంవృతః

ఒకసారి, యోగీంద్రా, విష్ణువు పాము మీద శయనిస్తూ, పరమ ఐశ్వర్యంతో, తన సేవకులతో కూడి నిద్రించేవాడు.

యదృచ్ఛయా గతస్తత్ర బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాంవరః అపృచ్ఛత్పుండరీకాక్షం శయనం సర్వసున్దరమ్

అప్పట్లో, యాదృచ్ఛికంగా బ్రహ్మా, బ్రహ్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు, అక్కడికి వచ్చి, కమలనేత్రుడైన విష్ణువును అందమైన పడకపై చూసి ప్రశ్నించాడు.

కస్త్వం పురుషవచ్ఛేషే దృష్ట్వా మామపి దృప్తవత్ ఉత్తిష్ఠ వత్స మాం పశ్య తవ నాథమిహాగతమ్

నీవెవరు, మానవునిలా పడుకుని, నన్ను గర్వంగా చూస్తున్నావు? లేచి రా బిడ్డా, నన్ను చూడు, నీ యజమాని ఇక్కడికి వచ్చాడు.

ఆగతం గురుమారాధ్యం దృష్ట్వా యో దృప్తవచ్చరేత్ ద్రోహిణస్తస్య మూఢస్య ప్రాయశ్చిత్తం విధీయతే

గురు, ఆరాధ్యుడు వచ్చినప్పుడు, ఎవడు గర్వంగా ప్రవర్తిస్తాడో, అతడు ద్రోహి, మూర్ఖుడు; అతడికి ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలని నియమించబడింది.

ఇతి శ్రుత్వా వచః క్రుద్ధో బహిః శాంతవదాచరత్ స్వస్తి తే స్వాగతం వత్స తిష్ఠ పీఠమితో విశ

ఆ మాటలు విని, కోపం వచ్చినా బయట ప్రశాంతంగా ప్రవర్తించాడు: 'శుభం కలగాలి, స్వాగతం బిడ్డా, కూర్చో, ఈ ఆసనంలోకి రా' అన్నాడు.

కిము తే వ్యాగ్రవద్వక్త్రం విభాతి విషమేక్షణమ్ వత్స విష్ణో మహామానమాగతం కాలవేగతః

నీ ముఖం ఎందుకు పులి ముఖంలా ఉగ్రంగా, కన్ను వక్రంగా కనిపిస్తోంది విష్ణువా? కాల ప్రభావంతో నీకు గొప్ప గర్వం వచ్చిందేమో.

పితామహశ్చ జగతః పాతా చ తవ వత్సక మత్స్థం జగదిదం వత్స మనుషే త్వం హి చోరవత్

బిడ్డా, బ్రహ్మదేవుడు జగత్తుకు పితామహుడు, నీవు రక్షకుడివి. ఈ జగత్తు నాలోనే ఉంది, అయినా నువ్వు మానవుల్లో దొంగలా ప్రవర్తిస్తున్నావు.

మన్నాభికమలాజ్జాతః పుత్రస్త్వం భాషసే వృథా ఏవం హి వదతోస్తత్ర ముగ్ధయోరజయోస్తదా

నా నాభికమలంలో నుండి పుట్టినవాడివి, అయినా వృథాగా మాట్లాడుతున్నావు. అలా ఆ ఇద్దరు మోసపోయిన, ఓడిపోని వారు అక్కడ పరస్పరం మాట్లాడుతుండగా—

అహమేవ బరో న త్వమహం ప్రభురహం ప్రభుః పరస్పరం హంతుకామౌ చక్రతుః సమరోద్యమమ్

'నేనే గొప్పవాడిని, నువ్వు కాదు; నేనే ప్రభువు, నువ్వు కాదు' అని ఒకరిని ఒకరు సంహరించాలనే కోరికతో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.

యుయుధాతే ఽమరౌ వీరౌ హంసపక్షీంద్రవాహనౌ వైరంచ్యా వైష్ణవాశ్చైవం మిథో యుయుధిరే తదా

ఆ ఇద్దరు అమర వీరులు, హంస, గరుడ వాహనాలపై యుద్ధం చేశారు. అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణు అనుచరులు కూడా పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.

తావద్విమానగతయః సర్వా వై దేవజాతయః దిదృక్షవః సమాజగ్ముః సమరం తం మహాద్భుతమ్

అంతే కాదు, దేవతలన్నీ తమ విమానాల్లో ఆ అద్భుతమైన యుద్ధాన్ని చూడాలని ఉత్సాహంగా అక్కడికి వచ్చారు.

క్షిపంతః పుష్పవర్షాణి పశ్యంతః స్వైరమంబరే సుపర్ణవాహనస్తత్ర క్రుద్ధో వై బ్రహ్మవక్షసి

అందరూ ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా పుష్పవర్షం కురిపిస్తూ చూస్తుండగా, గరుడవాహనుడైన విష్ణువు అక్కడ బ్రహ్మవక్షస్సుపై కోపం తెచ్చుకున్నాడు.

ముమోచ బాణానసహానస్త్రాంశ్చ వివిధాన్బహూన్ ముమోచా ఽథ విధిః క్రుద్ధో విష్ణోరురసి దుఃసహాన్

ఆ సమయంలో కోపంతో ఉన్న బ్రహ్మా అనేక బాణాలు, భయంకరమైన ఆయుధాలను విష్ణువు ఛాతిపై వదిలిపెట్టాడు.

బాణాననలసంకాశానస్త్రాంశ్చ బహుశస్తదా తదాశ్చర్యమితి స్పష్టం తయోః సమరగోచరమ్

ఆ సమయంలో బ్రహ్మా అగ్నిలా మండే బాణాలు, ఆయుధాలను విసిరాడు. వారి యుద్ధం చూసిన ప్రతి ఒక్కరికీ అది ఆశ్చర్యంగా అనిపించింది.