శివపురాణమ్

కశ్చిత్క్షీణపదో భూత్వా పునరావర్త్య ముచ్యతే కశ్చిదధ్వగతస్తస్మిన్ స్థిత్వాస్థిత్వా విముచ్యతే

కొంతమంది తమ స్థితి పూర్తయిన తరువాత మళ్లీ జన్మించి విముక్తి పొందుతారు. ఇంకొందరు ఒక మార్గాన్ని చేరుకొని, అక్కడ కొంతకాలం ఉండి విముక్తి పొందుతారు.

తస్మాన్నైకప్రకారేణ నరాణాం ముక్తిరిష్యతే జ్ఞానభావానురూపేణ ప్రసాదేనైవ నిర్వృతిః

అందువల్ల, మనుషులకు విముక్తి ఒక్క విధంగా జరగదు. జ్ఞానం, మనస్సు స్థితికి తగిన విధంగా కేవలం కృప ద్వారానే పరిపూర్ణత లభిస్తుంది.

తస్మాదస్య ప్రసాదార్థం వాఙ్మనోదోషవర్జితాః ధ్యాయంతశ్శివమేవైకం సదారతనయాగ్నయః

కాబట్టి, ఆ కృప కోసం మాట, మనసు, శరీర లోపాలు లేకుండా, భార్యలు, పిల్లలు, అగ్నులతో కలిసి ఎప్పుడూ శివుని ధ్యానం చేయాలి.

తన్నిష్ఠాస్తత్పరాస్సర్వే తద్యుక్తాస్తదుపాశ్రయాః సర్వక్రియాః ప్రకుర్వాణాస్తమేవ మనసాగతాః

వారు అందరూ శివునిలో స్థిరంగా, ఆయనకే అంకితమై, ఆయనతో ఏకమై, ఆయనను ఆశ్రయించి, చేసే ప్రతి కార్యాన్ని ఆయనను మనసులో ఉంచుకొని చేస్తారు.

దీర్ఘసూత్రసమారబ్ధం దివ్యవర్షసహస్రకమ్ సత్రాంతే మంత్రయోగేన వాయుస్తత్ర గమిష్యతి

దీర్ఘకాలం సాగే యజ్ఞం, వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు కొనసాగిన తరువాత, యజ్ఞాంతంలో మంత్రయోగ శక్తితో ప్రాణవాయువు బయటకు వెళ్తుంది.

స ఏవ భవతః శ్రేయః సోపాయం కథయిష్యతి తతో వారాణసీ పుణ్యా పురీ పరమశోభనా

ఆయనే మీకు శ్రేయస్సు సాధించడానికి మార్గాన్ని చెప్పుతాడు. ఆ తరువాత పవిత్రమైన, అతి అందమైన వారాణసి నగరానికి చేరుకోవాలి.

గంతవ్యా యత్ర విశ్వేశో దేవ్యా సహ పినాకధృక్ సదా విహరతి శ్రీమాన్ భక్తానుగ్రహకారణాత్

అక్కడ, విశ్వేశ్వరుడు, పినాకధారి శివుడు, దేవితో కలిసి ఎప్పుడూ భక్తులకు కృప చేయడానికి నివసిస్తాడు.

తత్రాశ్చర్యం మహద్దృష్ట్వా మత్సమీపం గమిష్యథ తతో వః కథయిష్యామి మోక్షోపాయ ద్విజోత్తమాః

అక్కడ ఆ మహద్భుతాన్ని చూసిన తరువాత మీరు నా దగ్గరకు వస్తారు. అప్పుడు నేను మీకు విముక్తి సాధించడానికి మార్గాన్ని చెబుతాను, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.

యేనైకజన్మనా ముక్తిర్యుష్మత్కరతలే స్థితా అనేకజన్మసంసారబంధనిర్మోక్షకారిణీ

దాని ద్వారా ఒక్క జన్మతోనే విముక్తి మీ చేతిలో ఉంటుంది. అనేక జన్మల బంధనాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

ఏతన్మనోమయం చక్రం మయా సృష్టం విసృజ్యతే యత్రాస్య శీర్యతే నేమిః స దేశస్తపసశ్శుభః

ఈ మనస్సుతో ఏర్పడిన చక్రాన్ని నేను సృష్టించి విడిచిపెడుతున్నాను. దాని నెము ఎక్కడ నశించిందో, ఆ స్థలం తపస్సుకు శుభదాయకం.

ఇత్యుక్త్వా సూర్యసంకాశం చక్రం దృష్ట్వా మనోమయమ్ ప్రణిపత్య మహాదేవం విససర్జ పితామహః

ఇలా చెప్పి, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే ఆ మనోమయ చక్రాన్ని చూసి, మహాదేవునికి నమస్కరించి, బ్రహ్మదేవుడు దాన్ని విడిచిపెట్టాడు.

తే ఽపి హృష్టతరా విప్రాః ప్రణమ్య జగతాం ప్రభుమ్ ప్రయయుస్తస్య చక్రస్య యత్ర నేమిరశీర్యత

ఆ మునులు ఎంతో ఆనందంతో జగత్తుకు అధిపతిని నమస్కరించి, ఆయన చక్రం పడిన చోటుకు వెళ్లారు.

చక్రం తదపి సంక్షిప్తం శ్లక్ష్ణం చారుశిలాతలే విమలస్వాదుపానీయే నిజపాత వనే క్వచిత్

ఆ చక్రం ఒక అందమైన రాయిపై మెత్తగా, మృదువుగా, పక్కనే స్వచ్ఛమైన తీపి నీరు ఉండే అడవిలో పడిపోయింది.

తద్వనం తేన విఖ్యాతం నైమిషం మునిపూజితమ్ అనేకయక్షగంధర్వవిద్యాధరసమాకులమ్

ఆ అడవి 'నైమిశం'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. మునులు పూజించే ఈ ప్రదేశంలో అనేక యక్షులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు సమృద్ధిగా ఉండేవారు.

అష్టాదశ సముద్రస్య ద్వీపానశ్నన్పురూరవాః విలాసవశముర్వశ్యా యాతో దైవేన చోదితః

పురూరవుడు, ఉర్వశి సౌందర్యానికి ఆకర్షితుడై, విధి ప్రేరణతో పదహారు సముద్రాల మధ్య ఉన్న ద్వీపాలను తిరిగాడు.

అక్రమేణ హరన్మోహాద్యజ్ఞవాటం హిరణ్మయమ్ మునిభిర్యత్ర సంక్రుద్ధైః కుశవజ్రైర్నిపాతితః

అక్కడ, మోహంలో పడిపోయి, పురూరవుడు అన్యాయంగా బంగారు యజ్ఞవాటిని తీసుకున్నాడు. కోపంతో ఉన్న మునులు దర్భను వజ్రంలా ఉపయోగించి దాన్ని పడగొట్టారు.

విశ్వం సిసృక్షమాణా వై యత్ర విశ్వసృజః పురా సత్రమారేభిరే దివ్యం బ్రహ్మజ్ఞా గార్హపత్యగాః

అక్కడే, పురాతన కాలంలో, జగత్తును సృష్టించాలనే సంకల్పంతో బ్రహ్మజ్ఞులు, గార్హపత్యాగ్ని వద్ద దైవిక యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించారు.

ఋషిభిర్యత్ర విద్వద్భిః శబ్దార్థన్యాయకోవిదైః శక్తిప్రజ్ఞాక్రియాయోగైర్విధిరాసీదనుష్ఠితః

అక్కడ, పదార్థ న్యాయంలో నిపుణులైన ఋషులు, శక్తి, జ్ఞానం, క్రమబద్ధమైన క్రియతో యాగాన్ని నిర్వహించారు.

యత్ర వేదవిదో నిత్యం వేదవాదబహిష్కృతాన్ వాదజల్పబలైర్ఘ్నంతి వచోభిరతివాదినః

అక్కడ, వేదాలను బాగా తెలిసిన వారు, వేదబాహ్య వాదులను వారి వాదజాలంతో, మాటలతో ఎప్పుడూ ఓడించేవారు.

స్ఫటికమయమహీభృత్పాదజాభ్యశ్శిలాభ్యః ప్రసరదమృతకల్పస్స్వచ్ఛపానీయరమ్యమ్ అతిరసఫలవృక్షప్రాయమవ్యాలసత్త్వం తపస ఉచితమాసీన్నైమిషం తన్మునీనామ్

పర్వత పాదాల వద్ద ఉన్న స్ఫటికపు రాళ్ల నుంచి అమృతానికి సమానమైన స్వచ్ఛమైన నీరు ప్రవహించేది. అక్కడ తీపి నీరు, పండ్లతో నిండిన వృక్షాలు, అడవి జంతువులేమీ లేవు — నైమిశం మునుల తపస్సుకు అర్హమైన ప్రదేశంగా ఉండేది.

తస్మిన్దేశే మహాభాగా మునయశ్శంసితవ్రతాః అర్చయంతో మహాదేవం సత్రమారేభిరే తదా

ఆ ప్రాంతంలో, మహా భాగ్యశాలి మునులు, దృఢవ్రతంతో, మహాదేవుని పూజిస్తూ యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించారు.

విశ్వం సిసృక్షమాణానాం పురా విశ్వసృజామివ

అది పురాతన కాలంలో, జగత్ సృష్టికర్తలు విశ్వాన్ని సృష్టించాలనే సంకల్పంతో చేసినట్లే జరిగింది.

అథ కాలే గతే సత్రే సమాప్తే భూరిదక్షిణే పితామహనియోగేన వాయుస్తత్రాగమత్స్వయమ్

అప్పుడు, యజ్ఞం ముగిసిన తరువాత, విరివిగా దానాలు ఇచ్చినపుడు, పితామహుని ఆజ్ఞతో వాయుదేవుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

శిష్యస్స్వయంభువో దేవస్సర్వప్రత్యక్షదృగ్వశీ ఆజ్ఞాయాం మరుతో యస్య సంస్థితాస్సప్తసప్తకాః

ఆయన స్వయంభువుని శిష్యుడు, అన్నింటిని ప్రత్యక్షంగా దర్శించగలవాడు. ఆయన ఆజ్ఞతో సప్తసప్తకములుగా మారుతులు స్థిరంగా ఉంటారు.

ప్రేరయఞ్ఛశ్వదంగాని ప్రాణాద్యాభిః స్వవృత్తిభిః సర్వభూతశరీరాణాం కురుతే యశ్చ ధారణమ్

ఆయన అన్ని ప్రాణుల శరీరాల్లోని అవయవాలను, ప్రాణాదులను వాటి విధుల ప్రకారం నడిపిస్తూ, సమస్త జీవుల శరీరాలను నిలుపుతాడు.

అణిమాదిభిరష్టాభిరైశ్వర్యైశ్చ సమన్వితః తిర్యక్కాలాదిభిర్మేధ్యైర్భువనాని బిభర్తి యః

అణిమాది ఎనిమిది శక్తులతో, మహత్తర ఐశ్వర్యంతో, కాలాన్ని, దిశలను మించిపోయి, పవిత్రమైన మార్గాలతో లోకాలను పోషించేవాడు.

ఆకాశయోనిర్ద్విగుణః స్పర్శశబ్దసమన్వయాత్ తేజసాం ప్రకృతిశ్చేతి యమాహుస్తత్త్వచింతకాః

తత్త్వాన్ని ఆలోచించే వారు, ఆయనను ఆకాశంలో జన్మించినవాడిగా, ద్విగుణ స్వభావంతో, స్పర్శ, శబ్దాలతో కూడినవాడిగా, తేజస్సుకు మూలమైనవాడిగా చెబుతారు.

తమాశ్రమగతం దృష్ట్వా మునయో దీర్ఘసత్రిణః పితామహవచః స్మృత్వా ప్రహర్షమతులం యయుః

ఆయన ఆశ్రమానికి వచ్చినప్పుడు, దీర్ఘకాల యజ్ఞంలో నిమగ్నమైన మునులు, పితామహుని మాటలను గుర్తు చేసుకుని, అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందారు.

అభ్యుత్థాయ తతస్సర్వే ప్రణమ్యాంబరసంభవమ్ చామీకరమయం తస్మై విష్టరం సమకల్పయన్

అందరూ లేచి, ఆకాశంలో జన్మించిన వాయుదేవునికి నమస్కరించి, ఆయనకు బంగారు ఆసనం సిద్ధం చేశారు.