శివపురాణమ్

యస్మిన్న భాసతే విద్యున్న సూర్యో న చ చన్ద్రమాః యస్య భాసా విభాతీదమిత్యేషా శాశ్వతీ శ్రుతిః

ఆయనలో మెరుపు లేదు, సూర్యుడు లేదు, చంద్రుడు లేదు. ఆయన వెలుతురుతోనే ఇది అంతా ప్రకాశిస్తుంది — ఇదే శాశ్వతమైన ఉపదేశం.

ఏకో దేవో మహాదేవో విజ్ఞేయస్తు మహేశ్వరః న తస్య పరమం కించిత్పదం సమధిగమ్యతే

ఒక్కడే దేవుడు, మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడిగా తెలుసుకోవాలి. ఆయన పరమ పదాన్ని ఎవరూ చేరలేరు.

అయమాదిరనాద్యన్తస్స్వభావాదేవ నిర్మలః స్వతన్త్రః పరిపూర్ణశ్చ స్వేచ్ఛాధీనశ్చరాచరః

ఆయన ఆదియైనవాడు, ఆది అంతములేని వాడు, స్వభావములే నిర్మలుడు, స్వతంత్రుడు, సంపూర్ణుడు, తన ఇష్టానుసారం చరాచరంగా ఉంటాడు.

అప్రాకృతవపుః శ్రీమాంల్లక్ష్యలక్షణవర్జితః అయం ముక్తో మోచకశ్చ హ్యకాలః కాలచోదకః

ప్రకృతికి అతీతమైన రూపం కలవాడు, మహిమతో నిండినవాడు, లక్షణాలేని వాడు, స్వతంత్రుడూ, మోక్షాన్ని ఇచ్చేవాడూ, కాలానికి అతీతుడూ, కాలాన్ని నడిపేవాడూ ఆయనే.

సర్వోపరికృతావాసస్సర్వావాసశ్చ సర్వవిత్ షడ్విధాధ్వమయస్యాస్య సర్వస్య జగతః పతిః

అన్ని దాటి ఉండి, అన్నిటిలోనూ నివసించే వాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, ఆరు విధాల కాలానికి అధిపతి, జగత్తు అంతటికీ అధిపతి.

ఉత్తరోత్తరభూతానాముత్తరశ్చ నిరుత్తరః అనన్తానన్తసన్దోహమకరందమధువ్రతః

ఎక్కువ ఉన్నవారిలో ఆయన అత్యున్నతుడు, అంతకన్నా ఎవరూ లేరు. అనంతమైనదీ, పరిమితమైనదీ కలిసే చోట ఆయన నిలిచినవాడు. ఎప్పటికీ మాయాదినందే తేనెను ఆస్వాదించే తేనెటీగవంటి వాడు ఆయన.

అఖండజగదండానాం పిండీకరణపండితః ఔదార్యవీర్యగాంభీర్యమాధుర్యమకరాలయః

అఖండమైన ప్రపంచాలను ఒక్కటి చేసే తెలివిగలవాడు ఆయన. ఉదారత, పరాక్రమం, లోతైన మనసు, మాధుర్యం, భయానకం — ఇవన్నీ ఆయనలో నివసిస్తాయి.

నైవాస్య సదృశం వస్తు నాధికం చాపి కించన అతులః సర్వభూతానాం రాజరాజశ్చ తిష్ఠతి

ఆయనతో సమానమైనది ఏదీ లేదు, ఆయనకన్నా గొప్పది ఏదీ లేదు. అందరిలో ఆయన తులనలేని వాడు, రాజులకూ రాజు.

అనేన చిత్రకృత్యేన ప్రథమం సృజ్యతే జగత్ అంతకాలే పునశ్చేదం తస్మిన్ప్రలయమేష్యతే

ఆయన అద్భుతమైన కార్యంతో మొదటగా ఈ జగత్‌ సృష్టించబడుతుంది. కాలాంతంలో మళ్లీ ఇదే జగత్‌ ఆయనలో లీనమవుతుంది.

అస్య భూతాని వశ్యాని అయం సర్వనియోజకః అయం తు పరయా భక్త్యా దృశ్యతే నాన్యథా క్వచిత్

అన్ని భూతాలు ఆయనకు వశంగా ఉంటాయి, అన్నింటినీ ఆయన నడిపిస్తాడు. కానీ పరమ భక్తితో మాత్రమే ఆయనను ఎక్కడైనా చూడవచ్చు, వేరే విధంగా కాదు.

వ్రతాని సర్వదానాని తపాంసి నియమాస్తథా కథితాని పురా సద్భిర్భావార్థం నాత్ర సంశయః

వ్రతాలు, అన్నీ దానాలు, తపస్సులు, నియమాలు — ఇవన్నీ పురాతన మునులు అంతరార్థం కోసం చెప్పారు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

హరిశ్చాహం చ రుద్రశ్చ తథాన్యే చ సురాసురాః తపోభిరుగ్రైరద్యాపి తస్య దర్శనకాంక్షిణః

హరి, నేను, రుద్రుడు, ఇంకా ఇతర దేవతలు, అసురులు — మేమంతా ఇప్పటికీ ఘోరమైన తపస్సులతో ఆయన దర్శనం కోసం తహతహలాడుతున్నాం.

అదృశ్యః పతితైర్మూఢైర్దుర్జనైరపి కుత్సితైః భక్తైరన్తర్బహిశ్చాపి పూజ్యః సంభాష్య ఏవ చ

పతితులు, మూర్ఖులు, దుష్టులు, హీనులు ఆయనను చూడలేరు. కానీ భక్తులు లోపల, బయట ఆయనను పూజించాలి, సంభాషించాలి.

తదిదం త్రివిధం రూపం స్థూలం సూక్ష్మం తతః పరమ్ అస్మదాద్యమరైర్దృశ్యం స్థూలం సూక్ష్మం తు యోగిభిః

ఈ మూడు రూపాలు — స్థూలం, సూక్ష్మం, పరమం. మనకు, దేవతలకు స్థూలరూపం కనిపిస్తుంది; సూక్ష్మరూపాన్ని యోగులు చూస్తారు.

తతః పరం తు యన్నిత్యం జ్ఞానమానందమవ్యయమ్ తన్నిష్ఠైస్తత్పరైర్భక్తైర్దృశ్యం తద్వ్రతమాశ్రితైః

అదే పరమమైనది, నిత్యమైనది, జ్ఞానం, ఆనందం, అవినాశి. దానికి నిబద్ధులైన, ఆ వ్రతాన్ని ఆశ్రయించిన భక్తులకు అది కనిపిస్తుంది.

బహునాత్ర కిముక్తేన గుహ్యాద్గుహ్యతరం పరమ్ శివే భక్తిర్న సన్దేహస్తయా యుక్తో విముచ్యతే

ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? రహస్యాల్లో అతి రహస్యమిది — శివునికి భక్తి కలిగి ఉంటే విముక్తి తప్పక లభిస్తుంది.

ప్రసాదాదేవ సా భక్తిః ప్రసాదో భక్తిసంభవః యథా చాంకురతో బీజం బీజతో వా యథాంకురః

ఆ భక్తి కేవలం కృప వల్లే కలుగుతుంది, కృప కూడా భక్తి వల్లే పుడుతుంది. విత్తనం నుండి మొలక, మొలక నుండి విత్తనం పుట్టినట్టు.

ప్రసాదపూర్వికా ఏవ పశోస్సర్వత్ర సిద్ధయః స ఏవ సాధనైరన్తే సర్వైరపి చ సాధ్యతే

ప్రతి చోటా ఆత్మకు అన్ని సిద్ధులు కృప వల్లే కలుగుతాయి. అన్ని మార్గాల్లో చివరికి కేవలం కృప ద్వారానే సాధ్యం అవుతుంది.

ప్రసాదసాధనం ధర్మస్స చ వేదేన దర్శితః తదభ్యాసవశాత్సామ్యం పూర్వయోః పుణ్యపాపయోః

కృపను పొందే మార్గం ధర్మం, అది వేదంలో చూపబడింది. దాన్ని అభ్యసించడంవల్ల పుణ్య, పాపాలకు సమతా కలుగుతుంది.

సామ్యాత్ప్రసాదసంపర్కో ధర్మస్యాతిశయస్తతః ధర్మాతిశయమాసాద్య పశోః పాపపరిక్షయః

సమతా వల్ల కృప కలుస్తుంది, దాంతో ధర్మంలో ప్రాముఖ్యత వస్తుంది. ఆ ధర్మ ప్రాముఖ్యతను పొందినప్పుడు ఆత్మ పాపాలు నశిస్తాయి.

ఏవం ప్రక్షీణపాపస్య బహుభిర్జన్మభిః క్రమాత్ సాంబే సర్వేశ్వరే భక్తిర్జ్ఞానపూర్వా ప్రజాయతే

ఇలా పాపాలు తక్కువవుతూ, ఎన్నో జన్మల్లో క్రమంగా, సాంబుడు అయిన సర్వేశ్వరునికి జ్ఞానం ద్వారా భక్తి కలుగుతుంది.

భావానుగుణమీశస్య ప్రసాదో వ్యతిరిచ్యతే ప్రసాదాత్కర్మసంత్యాగః ఫలతో న స్వరూపతః

భావానికి అనుగుణంగా ఈశ్వరుని కృప లభిస్తుంది. కృప వల్ల కర్మపదార్థాన్ని వదిలిపెట్టడం కలుగుతుంది — స్వరూపానికి కాదు, ఫలితానికి మాత్రమే.

తస్మాత్కర్మఫలత్యాగాచ్ఛివధర్మాన్వయః శుభః స చ గుర్వనపేక్షశ్చ తదపేక్ష ఇతి ద్విధా

కాబట్టి కర్మఫలాన్ని వదిలినప్పుడు శివధర్మానికి శుభమార్గం కలుగుతుంది. అది గురువు అవసరం లేకుండానూ, గురువు ఆధారంగా కూడా రెండు విధాలుంటుంది.

తత్రానపేక్షాత్సాపేక్షో ముఖ్యః శతగుణాధికః శివధర్మాన్వయస్యాస్య శివజ్ఞానసమన్వయః

అక్కడ ఉద్దేశంతో చేసే కార్యం, ఉద్దేశం లేకుండా చేసే కార్యానికి వంద రెట్లు మిన్నగా ఉంటుంది. శివధర్మ పరంపరలో, శివుని జ్ఞానం కలిసినదే ప్రధానమైనది.

జ్ఞనాన్వయవశాత్పుంసః సంసారే దోషదర్శనమ్ తతో విషయవైరాగ్యం వైరాగ్యాద్భావసాధనమ్

జ్ఞానం వల్ల మనిషికి ఈ లోక జీవనంలో ఉన్న లోపాలు కనిపిస్తాయి. అప్పుడు విషయాలపై ఆసక్తి తగ్గిపోతుంది. ఆ విరక్తి వల్ల మనస్సు శుద్ధి సాధించబడుతుంది.

భావసిద్ధ్యుపపన్నస్య ధ్యానే నిష్ఠా న కర్మణి జ్ఞానధ్యానాభియుక్తస్య పుంసో యోగః ప్రవర్తతే

మనస్సు శుద్ధి సాధించినవారికి ధ్యానంలోనే స్థిరత ఉంటుంది, కార్యాలలో కాదు. జ్ఞానం, ధ్యానం కలిసినవారికి యోగం ప్రారంభమవుతుంది.

యోగేన తు పరా భక్తిః ప్రసాదస్తదనంతరమ్ ప్రసాదాన్ముచ్యతే జంతుర్ముక్తః శివసమో భవేత్

యోగం ద్వారా పరమ భక్తి కలుగుతుంది, ఆ తరువాత కృప లభిస్తుంది. ఆ కృప వల్ల జీవుడు విముక్తి పొందుతాడు, శివునితో సమానుడవుతాడు.

అనుగ్రహప్రకారస్య క్రమో ఽయమవివక్షితః యాదృశీ యోగ్యతా పుంసస్తస్య తాదృగనుగ్రహః

కృప కలిగే విధానం ఒకేలా ఉండదు. మనిషికి ఎంత యోగ్యత ఉంటే, అంత మేరకే కృప కలుగుతుంది.

గర్భస్థో ముచ్యతే కశ్చిజ్జాయమానస్తథాపరః బాలో వా తరుణో వాథ వృద్ధో వా ముచ్యతే పరః

కొంతమంది గర్భంలోనే విముక్తి పొందుతారు, మరికొందరు పుట్టిన వెంటనే. ఇంకొందరు బాల్యంలో, యవ్వనంలో లేదా వృద్ధాప్యంలో విముక్తి పొందుతారు.