శివపురాణమ్

సర్వైశ్వర్యేణ సంపన్నో నామ్నా సర్వేశ్వరః స్వయమ్ సర్వైర్ముముక్షుభిర్ధ్యేయశ్శంభురాకాశమధ్యగః

అన్ని ఐశ్వర్యాలతో నిండినవాడు, 'సర్వేశ్వరుడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు, ముక్తిని కోరే అందరూ ధ్యానించవలసిన శంభువు, ఆకాశ మధ్యలో ఉన్నవాడు.

యో ఽగ్రే మాం విదధే పుత్రం జ్ఞానం చ ప్రహిణోతి మే తత్ప్రసాదాన్మయాలబ్ధం ప్రాజాపత్యమిదం పదమ్

నన్ను తన కుమారునిగా సృష్టించినవాడు, జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించినవాడు, ఆయన కృప వల్లనే ఈ ప్రజాపతి పదవిని పొందాను.

ఈశో వృక్ష ఇవ స్తబ్ధో య ఏకో దివి తిష్ఠతి యేనేదమఖిలం పూర్ణం పురుషేణ మహాత్మనా

ఈశ్వరుడు ఒక చెట్టు లా అచలంగా, ఒంటరిగా ఆకాశంలో నిలిచివుంటాడు. మహాత్ముడైన ఆ పురుషునివల్ల ఈ జగత్తు అంతా నిండిపోయి ఉంది.

ఏకో బహూనాం జంతూనాం నిష్క్రియాణాం చ సక్రియః య ఏకో బహుధా బీజం కరోతి స మహేశ్వరః

అనేక జంతువులలో ఆయన ఒక్కడే క్రియాశీలుడు, మిగతావారు నిష్క్రియులు. ఆయన ఒక్కడే అనేక రూపాల్లో విత్తనంగా మారి, మహేశ్వరుడవుతాడు.

య ఏకో భాగవాన్రుద్రో న ద్వితీయో ఽస్తి కశ్చన

ఆయన ఒక్కడే భగవంతుడైన రుద్రుడు; రెండవవాడు ఎవరూ లేరు.

సదా జనానాం హృదయే సంనివిష్టో ఽపి యః పరైః అలక్ష్యో లక్షయన్విశ్వమధితిష్ఠతి సర్వదా

ప్రజల హృదయాల్లో ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, ఇతరులకు కనిపించడు. కానీ ఆయన మాత్రం అందరినీ గమనిస్తూ, జగత్తులో ఎప్పుడూ ఉంటాడు.

యస్తు కాలాత్ప్రముక్తాని కారణాన్యఖిలాన్యపి అనన్తశక్తిరేవైకో భగవానధితిష్ఠతి

కాలానికి అతీతంగా, అన్ని కారణాలు లయమైనా, అనంతశక్తి కలిగిన భగవంతుడు ఒక్కడే మిగిలి ఉంటాడు.

న యస్య దివసో రాత్రిర్న సమానో న చాధికః స్వభావికీ పరాశక్తిర్నిత్యా జ్ఞానక్రియే అపి

ఆయనకు రాత్రి లేదు, పగలు లేదు, సమానమైనవాడు లేదా ఎక్కువైనవాడు లేరు. ఆయన స్వభావమై పరాశక్తి, నిత్యమైన జ్ఞానక్రియలు కలవాడు.

యదిదం క్షరమవ్యక్తం యదప్యమృతమక్షరమ్ తావుభావక్షరాత్మానావేకో దేవః స్వయం హరః

ఈ క్షరమైన, అవ్యక్తమైనది, అలాగే అమృతమైన, అక్షరమైనది — ఈ రెండింటికి ఆధారమైనదీ, స్వయంగా దేవుడైన హరుడే.

ఈశతే తదభిధ్యానాద్యోజనాసత్త్వభావనః భూయో హ్యస్య పశోరన్తే విశ్వమాయా నివర్తతే

ఆ పరమాన్ని ధ్యానించి, దానిలో స్థిరమైనవాడు, బంధనాంతంలో, జగత్తు మాయ అతని కోసం తొలగిపోతుంది.

యస్మిన్న భాసతే విద్యున్న సూర్యో న చ చన్ద్రమాః యస్య భాసా విభాతీదమిత్యేషా శాశ్వతీ శ్రుతిః

ఆయనలో మెరుపు లేదు, సూర్యుడు లేదు, చంద్రుడు లేదు. ఆయన వెలుతురుతోనే ఇది అంతా ప్రకాశిస్తుంది — ఇదే శాశ్వతమైన ఉపదేశం.

ఏకో దేవో మహాదేవో విజ్ఞేయస్తు మహేశ్వరః న తస్య పరమం కించిత్పదం సమధిగమ్యతే

ఒక్కడే దేవుడు, మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడిగా తెలుసుకోవాలి. ఆయన పరమ పదాన్ని ఎవరూ చేరలేరు.

అయమాదిరనాద్యన్తస్స్వభావాదేవ నిర్మలః స్వతన్త్రః పరిపూర్ణశ్చ స్వేచ్ఛాధీనశ్చరాచరః

ఆయన ఆదియైనవాడు, ఆది అంతములేని వాడు, స్వభావములే నిర్మలుడు, స్వతంత్రుడు, సంపూర్ణుడు, తన ఇష్టానుసారం చరాచరంగా ఉంటాడు.

అప్రాకృతవపుః శ్రీమాంల్లక్ష్యలక్షణవర్జితః అయం ముక్తో మోచకశ్చ హ్యకాలః కాలచోదకః

ప్రకృతికి అతీతమైన రూపం కలవాడు, మహిమతో నిండినవాడు, లక్షణాలేని వాడు, స్వతంత్రుడూ, మోక్షాన్ని ఇచ్చేవాడూ, కాలానికి అతీతుడూ, కాలాన్ని నడిపేవాడూ ఆయనే.

సర్వోపరికృతావాసస్సర్వావాసశ్చ సర్వవిత్ షడ్విధాధ్వమయస్యాస్య సర్వస్య జగతః పతిః

అన్ని దాటి ఉండి, అన్నిటిలోనూ నివసించే వాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, ఆరు విధాల కాలానికి అధిపతి, జగత్తు అంతటికీ అధిపతి.

ఉత్తరోత్తరభూతానాముత్తరశ్చ నిరుత్తరః అనన్తానన్తసన్దోహమకరందమధువ్రతః

ఎక్కువ ఉన్నవారిలో ఆయన అత్యున్నతుడు, అంతకన్నా ఎవరూ లేరు. అనంతమైనదీ, పరిమితమైనదీ కలిసే చోట ఆయన నిలిచినవాడు. ఎప్పటికీ మాయాదినందే తేనెను ఆస్వాదించే తేనెటీగవంటి వాడు ఆయన.

అఖండజగదండానాం పిండీకరణపండితః ఔదార్యవీర్యగాంభీర్యమాధుర్యమకరాలయః

అఖండమైన ప్రపంచాలను ఒక్కటి చేసే తెలివిగలవాడు ఆయన. ఉదారత, పరాక్రమం, లోతైన మనసు, మాధుర్యం, భయానకం — ఇవన్నీ ఆయనలో నివసిస్తాయి.

నైవాస్య సదృశం వస్తు నాధికం చాపి కించన అతులః సర్వభూతానాం రాజరాజశ్చ తిష్ఠతి

ఆయనతో సమానమైనది ఏదీ లేదు, ఆయనకన్నా గొప్పది ఏదీ లేదు. అందరిలో ఆయన తులనలేని వాడు, రాజులకూ రాజు.

అనేన చిత్రకృత్యేన ప్రథమం సృజ్యతే జగత్ అంతకాలే పునశ్చేదం తస్మిన్ప్రలయమేష్యతే

ఆయన అద్భుతమైన కార్యంతో మొదటగా ఈ జగత్‌ సృష్టించబడుతుంది. కాలాంతంలో మళ్లీ ఇదే జగత్‌ ఆయనలో లీనమవుతుంది.

అస్య భూతాని వశ్యాని అయం సర్వనియోజకః అయం తు పరయా భక్త్యా దృశ్యతే నాన్యథా క్వచిత్

అన్ని భూతాలు ఆయనకు వశంగా ఉంటాయి, అన్నింటినీ ఆయన నడిపిస్తాడు. కానీ పరమ భక్తితో మాత్రమే ఆయనను ఎక్కడైనా చూడవచ్చు, వేరే విధంగా కాదు.

వ్రతాని సర్వదానాని తపాంసి నియమాస్తథా కథితాని పురా సద్భిర్భావార్థం నాత్ర సంశయః

వ్రతాలు, అన్నీ దానాలు, తపస్సులు, నియమాలు — ఇవన్నీ పురాతన మునులు అంతరార్థం కోసం చెప్పారు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

హరిశ్చాహం చ రుద్రశ్చ తథాన్యే చ సురాసురాః తపోభిరుగ్రైరద్యాపి తస్య దర్శనకాంక్షిణః

హరి, నేను, రుద్రుడు, ఇంకా ఇతర దేవతలు, అసురులు — మేమంతా ఇప్పటికీ ఘోరమైన తపస్సులతో ఆయన దర్శనం కోసం తహతహలాడుతున్నాం.

అదృశ్యః పతితైర్మూఢైర్దుర్జనైరపి కుత్సితైః భక్తైరన్తర్బహిశ్చాపి పూజ్యః సంభాష్య ఏవ చ

పతితులు, మూర్ఖులు, దుష్టులు, హీనులు ఆయనను చూడలేరు. కానీ భక్తులు లోపల, బయట ఆయనను పూజించాలి, సంభాషించాలి.

తదిదం త్రివిధం రూపం స్థూలం సూక్ష్మం తతః పరమ్ అస్మదాద్యమరైర్దృశ్యం స్థూలం సూక్ష్మం తు యోగిభిః

ఈ మూడు రూపాలు — స్థూలం, సూక్ష్మం, పరమం. మనకు, దేవతలకు స్థూలరూపం కనిపిస్తుంది; సూక్ష్మరూపాన్ని యోగులు చూస్తారు.

తతః పరం తు యన్నిత్యం జ్ఞానమానందమవ్యయమ్ తన్నిష్ఠైస్తత్పరైర్భక్తైర్దృశ్యం తద్వ్రతమాశ్రితైః

అదే పరమమైనది, నిత్యమైనది, జ్ఞానం, ఆనందం, అవినాశి. దానికి నిబద్ధులైన, ఆ వ్రతాన్ని ఆశ్రయించిన భక్తులకు అది కనిపిస్తుంది.

బహునాత్ర కిముక్తేన గుహ్యాద్గుహ్యతరం పరమ్ శివే భక్తిర్న సన్దేహస్తయా యుక్తో విముచ్యతే

ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? రహస్యాల్లో అతి రహస్యమిది — శివునికి భక్తి కలిగి ఉంటే విముక్తి తప్పక లభిస్తుంది.

ప్రసాదాదేవ సా భక్తిః ప్రసాదో భక్తిసంభవః యథా చాంకురతో బీజం బీజతో వా యథాంకురః

ఆ భక్తి కేవలం కృప వల్లే కలుగుతుంది, కృప కూడా భక్తి వల్లే పుడుతుంది. విత్తనం నుండి మొలక, మొలక నుండి విత్తనం పుట్టినట్టు.

ప్రసాదపూర్వికా ఏవ పశోస్సర్వత్ర సిద్ధయః స ఏవ సాధనైరన్తే సర్వైరపి చ సాధ్యతే

ప్రతి చోటా ఆత్మకు అన్ని సిద్ధులు కృప వల్లే కలుగుతాయి. అన్ని మార్గాల్లో చివరికి కేవలం కృప ద్వారానే సాధ్యం అవుతుంది.

ప్రసాదసాధనం ధర్మస్స చ వేదేన దర్శితః తదభ్యాసవశాత్సామ్యం పూర్వయోః పుణ్యపాపయోః

కృపను పొందే మార్గం ధర్మం, అది వేదంలో చూపబడింది. దాన్ని అభ్యసించడంవల్ల పుణ్య, పాపాలకు సమతా కలుగుతుంది.