శివపురాణమ్

దివ్యశుక్లాంబరధరం దివ్యమాలావిభూషితమ్ సురాసురేన్ద్రయోగీంద్రవంద్యమానపదాంబుజమ్

ఆయన దివ్యమైన తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, పరమమైన పుష్పమాలతో అలంకరించబడి, దేవతలూ, అసురులూ, యోగులు కూడా పూజించే తామర పాదాలను కలిగి ఉన్నాడు.

సర్వలక్షణయుక్తాంగ్యా లబ్ధచామరహస్తయా భ్రాజమానం సరస్వత్యా ప్రభయేవ దివాకరమ్

అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన అవయవాలు, చేతిలో చామరాన్ని పట్టుకుని, సరస్వతీ దేవి కాంతితో సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.

తం దృష్ట్వా మునయస్సర్వే ప్రసన్నవదనేక్షణాః శిరస్యంజలిమాధాయ తుష్టువుస్సురపుంగవమ్

అతన్ని చూసిన మునులు అందరూ ఆనందంతో మెరిసే ముఖాలతో, చేతులు తలపై పెట్టి, ఆ దేవతాధిపతిని స్తుతించారు.

నమస్త్రిమూర్తయే తుభ్యం సర్గస్థిత్యంతహేతవే పురుషాయ పురాణాయ బ్రహ్మణే పరమాత్మనే

మూడు రూపాలవాడవైన నీకు నమస్కారం. సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైనవాడవు. ప్రాచీన పురుషుడవు, బ్రహ్మ, పరమాత్మా, నీకు వందనం.

నమః ప్రధానదేహాయ ప్రధానక్షోభకారిణే త్రయోవింశతిభేదేన వికృతాయావికారిణే

ప్రధానమే నీ శరీరంగా ఉన్నవాడవు, ప్రధానాన్ని కదిలించేవాడవు, ఇరవైమూడు విధాలుగా మారినప్పటికీ మారని వాడవు, నీకు నమస్కారం.

నమో బ్రహ్మాణ్డదేహాయ బ్రహ్మాండోదరవర్తినే తత్ర సంసిద్ధకార్యాయ సంసిద్ధకరణాయ చ

బ్రహ్మాండమే నీ శరీరంగా ఉన్నవాడవు, దాని లోపల నివసించేవాడవు, అందులో అన్ని కార్యాలను నెరవేర్చేవాడవు, అన్ని సాధనాలను సంపూర్ణంగా చేయువాడవు, నీకు నమస్కారం.

నమోస్తు సర్వలోకాయ సర్వలోకవిధాయినే సర్వాత్మదేహసంయోగ వియోగవిధిహేతవే

అన్ని లోకాలే నీవే, అన్ని లోకాలను ఏర్పరచేవాడవు, అన్ని జీవుల కలయిక, వేరుపాటు కారణమైనవాడవు, నీకు నమస్కారం.

త్వయైవ నిఖిలం సృష్టం సంహృతం పాలితం జగత్ తథాపి మాయయా నాథ న విద్మస్త్వాం పితామహ

ప్రభూ! ఈ జగత్తును నీవే సృష్టించావు, సంహరించావు, కాపాడావు. అయినా నీ మాయ వల్ల మేము నిన్ను తెలుసుకోలేకపోతున్నాం, పితామహా!

ఏవం బ్రహ్మా మహాభాగైర్మహర్షిభిరభిష్టుతః ప్రాహ గంభీరయా వాచా మునీన్ ప్రహ్లాదయన్నివ

అలా మహర్షులు బ్రహ్మను మహిమతో స్తుతించగా, బ్రహ్మ ఆ మునులను ఆనందపరిచేలా, గంభీరమైన స్వరంతో పలికాడు.

ఋషయో హే మహాభాగా మహాసత్త్వా మహౌజసః కిమర్థం సహితాస్సర్వే యూయమత్ర సమాగతాః

మహాశక్తి, మహౌజస్సుతో ఉన్న మహర్షులారా! మీరు అందరూ కలసి ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చారు?

తమేవంవాదినం దేవం బ్రహ్మాణం బ్రహ్మవిత్తమాః వాగ్భిర్వినయగర్భాభిస్సర్వే ప్రాంజలయో ఽబ్రువన్

అలా పలికిన బ్రహ్మ దేవునికి, బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్నవారు అందరూ చేతులు జోడించి, వినయంతో కూడిన మాటలతో సమాధానమిచ్చారు.

భగవన్నంధకారేణ మహతా వయమావృతాః ఖిన్నా వివదమానాశ్చ న పశ్యామో ఽత్ర యత్పరమ్

ప్రభూ! మేము గొప్ప చీకటిలో మునిగిపోయాం, మనసు కలవరపడి, వాదిస్తూ, ఇక్కడ ఏది పరమమో గ్రహించలేకపోతున్నాం.

త్వం హి సర్వజగద్ధాతా సర్వకారణకారణమ్ త్వయా హ్యవిదితం నాథ నేహ కించన విద్యతే

నీవే ఈ జగత్తుని పోషించే వాడవు, అన్ని కారణాలకు కారణమైన వాడవు. ప్రభూ! నీకు తెలియకుండా ఇక్కడ ఏదీ లేదు.

కః పుమాన్ సర్వసత్త్వేభ్యః పురాణః పురుషః పరః విశుద్ధః పరిపూర్ణశ్చ శాశ్వతః పరమేశ్వరః

అన్ని జీవులలో ఎవరు పరమమైన పురాతన పురుషుడు? ఎవరు నిర్మలుడు, సంపూర్ణుడు, శాశ్వతుడు, పరమేశ్వరుడు?

కేనైవ చిత్రకృత్యేన ప్రథమం సృజ్యతే జగత్ తత్త్వం వద మహాప్రాజ్ఞ స్వసందేహాపనుత్తయే

ఏ అద్భుతమైన కార్యం వల్ల ఈ జగత్తు మొదట సృష్టించబడింది? మహామునివరా! మా సందేహాలు తొలగించేందుకు ఆ సత్యాన్ని చెప్పు.

ఏవం పృష్టస్తదా బ్రహ్మా విస్మయస్మేరవీక్షణః దేవానాం దానవానాం చ మునీనామపి సన్నిధౌ

అలా అడిగినప్పుడు, బ్రహ్మ దేవతలు, దానవులు, మునుల సమక్షంలో ఆశ్చర్యంతో చిరునవ్వుతో చూశాడు.

ఉత్థాయ సుచిరం ధ్యాత్వా రుద్ర ఇత్యుద్ధరన్ గిరిమ్ ఆనందక్లిన్నసర్వాంగః కృతాంజలిరభాషత

తరువాత బ్రహ్మ లేచి, చాలా సేపు ధ్యానం చేసి, 'రుద్ర' అని ఉచ్చరించి, ఆనందంతో తడిసి, చేతులు జోడించి పలికాడు.

యతో వాచో నివర్తంతే అప్రాప్య మనసా సహ ఆనందం యస్య వై విద్వాన్న బిభేతి కుతశ్చన

యువ్వరి ఆనందాన్ని మన మాటలు, మనసుతో కూడి, చేరుకోలేక వెనక్కు తిరుగుతాయి. ఆ ఆనందాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞాని ఎటువంటి భయానికీ లోనవడడు.

యస్మాత్సర్వమిదం బ్రహ్మవిష్ణురుద్రేన్ద్రపూర్వకమ్ సహ భూతేన్ద్రియైః సర్వైః ప్రథమం సంప్రసూయతే

బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు మొదలుకొని, అన్ని భూతాలు, ఇంద్రియాలతో కూడిన ఈ జగత్తు అంతా, మొదట ఆయన నుంచే పుట్టింది.

కారణానాం చ యో ధాతా ధ్యాతా పరమకారణమ్ న సంప్రసూయతే ఽన్యస్మాత్కుతశ్చన కదాచన

కారణాలకు కారణమైనవాడు, ధ్యానించే వాడు, పరమకారణమైనవాడు, ఆయన ఎప్పుడూ ఎక్కడా ఇంకొకరి వల్ల పుట్టడు.

సర్వైశ్వర్యేణ సంపన్నో నామ్నా సర్వేశ్వరః స్వయమ్ సర్వైర్ముముక్షుభిర్ధ్యేయశ్శంభురాకాశమధ్యగః

అన్ని ఐశ్వర్యాలతో నిండినవాడు, 'సర్వేశ్వరుడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు, ముక్తిని కోరే అందరూ ధ్యానించవలసిన శంభువు, ఆకాశ మధ్యలో ఉన్నవాడు.

యో ఽగ్రే మాం విదధే పుత్రం జ్ఞానం చ ప్రహిణోతి మే తత్ప్రసాదాన్మయాలబ్ధం ప్రాజాపత్యమిదం పదమ్

నన్ను తన కుమారునిగా సృష్టించినవాడు, జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించినవాడు, ఆయన కృప వల్లనే ఈ ప్రజాపతి పదవిని పొందాను.

ఈశో వృక్ష ఇవ స్తబ్ధో య ఏకో దివి తిష్ఠతి యేనేదమఖిలం పూర్ణం పురుషేణ మహాత్మనా

ఈశ్వరుడు ఒక చెట్టు లా అచలంగా, ఒంటరిగా ఆకాశంలో నిలిచివుంటాడు. మహాత్ముడైన ఆ పురుషునివల్ల ఈ జగత్తు అంతా నిండిపోయి ఉంది.

ఏకో బహూనాం జంతూనాం నిష్క్రియాణాం చ సక్రియః య ఏకో బహుధా బీజం కరోతి స మహేశ్వరః

అనేక జంతువులలో ఆయన ఒక్కడే క్రియాశీలుడు, మిగతావారు నిష్క్రియులు. ఆయన ఒక్కడే అనేక రూపాల్లో విత్తనంగా మారి, మహేశ్వరుడవుతాడు.

య ఏకో భాగవాన్రుద్రో న ద్వితీయో ఽస్తి కశ్చన

ఆయన ఒక్కడే భగవంతుడైన రుద్రుడు; రెండవవాడు ఎవరూ లేరు.

సదా జనానాం హృదయే సంనివిష్టో ఽపి యః పరైః అలక్ష్యో లక్షయన్విశ్వమధితిష్ఠతి సర్వదా

ప్రజల హృదయాల్లో ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, ఇతరులకు కనిపించడు. కానీ ఆయన మాత్రం అందరినీ గమనిస్తూ, జగత్తులో ఎప్పుడూ ఉంటాడు.

యస్తు కాలాత్ప్రముక్తాని కారణాన్యఖిలాన్యపి అనన్తశక్తిరేవైకో భగవానధితిష్ఠతి

కాలానికి అతీతంగా, అన్ని కారణాలు లయమైనా, అనంతశక్తి కలిగిన భగవంతుడు ఒక్కడే మిగిలి ఉంటాడు.

న యస్య దివసో రాత్రిర్న సమానో న చాధికః స్వభావికీ పరాశక్తిర్నిత్యా జ్ఞానక్రియే అపి

ఆయనకు రాత్రి లేదు, పగలు లేదు, సమానమైనవాడు లేదా ఎక్కువైనవాడు లేరు. ఆయన స్వభావమై పరాశక్తి, నిత్యమైన జ్ఞానక్రియలు కలవాడు.

యదిదం క్షరమవ్యక్తం యదప్యమృతమక్షరమ్ తావుభావక్షరాత్మానావేకో దేవః స్వయం హరః

ఈ క్షరమైన, అవ్యక్తమైనది, అలాగే అమృతమైన, అక్షరమైనది — ఈ రెండింటికి ఆధారమైనదీ, స్వయంగా దేవుడైన హరుడే.