శివపురాణమ్

శబ్దార్థన్యాయసంయుక్తై రాగమార్థైర్విభూషితమ్ శ్వేతకల్పప్రసంగేన వాయునా కథితం పురా

శబ్దార్థ న్యాయాలతో, రసభరితమైన విషయాలతో అలంకరించబడి, శ్వేతకల్ప సందర్భంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన పురాణమిది.

విద్యాస్థానాని సర్వాణి పురాణానుక్రమం తథా తత్పురాణస్య చోత్పత్తిం బ్రువతో మే నిబోధత

అన్ని విద్యాస్థానాలను, పురాణాల క్రమాన్ని, ఈ పురాణం ఎలా పుట్టిందో నేను చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

అంగాని వేదాశ్చత్వారో మీమాంసాన్యాయవిస్తరః పురాణం ధర్మశాస్త్రం చ విద్యాశ్చేతాశ్చతుర్దశ

నాలుగు వేదాలు, వాటి ఉపవేదాలు, మీమాంసా, న్యాయ శాస్త్రాలు, పురాణం, ధర్మశాస్త్రం, ఇంకా ఈ పద్నాలుగు విద్యాశాఖలు ఉన్నాయి.

ఆయుర్వేదో ధనుర్వేదో గాంధర్వశ్చేత్యనుక్రమాత్ అర్థశాస్త్రం పరం తస్మాద్విద్యా హ్యష్టాదశ స్మృతాః

ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం, గాంధర్వవేదం, తరువాత అర్థశాస్త్రం — ఇలా మొత్తం పదెనిమిది విద్యాశాఖలు ప్రసిద్ధంగా ఉన్నాయి.

అష్టాదశానాం విద్యానామేతాసాం భిన్నవర్త్మనామ్ ఆదికర్తా కవిస్సాక్షాచ్ఛూలపాణిరితి శ్రుతిః

ఈ పదెనిమిది విద్యాశాఖలకు, ఒక్కొక్కటి వేర్వేరు మార్గాల్లో ఉన్నా, వీటికి ఆదికర్త, కవి, స్వయంగా శూలపాణి అని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.

స హి సర్వజగన్నాథః సిసృక్షురఖిలం జగత్ బ్రహ్మాణం విదధే సాక్షాత్పుత్రమగ్రే సనాతనమ్

అతడు అన్ని లోకాల అధిపతి. ఈ సృష్టిని చేయాలని ఆశించి, తన శాశ్వత కుమారుడైన బ్రహ్మను మొదటగా ప్రత్యక్షంగా సృష్టించాడు.

తస్మై ప్రథమపుత్రాయ బ్రహ్మణే విశ్వయోనయే విద్యాశ్చేమా దదౌ పూర్వం విశ్వసృష్ట్యర్థమీశ్వరః

ఆ బ్రహ్మకు, మొదటి కుమారుడికి, సృష్టికి మూలమైనవాడికి, ఈ విద్యలను భగవంతుడు ముందుగా ఇచ్చాడు, ప్రపంచ సృష్టి కోసం.

పాలనాయ హరిం దేవం రక్షాశక్తిం దదౌ తతః మధ్యమం తనయం విష్ణుం పాతారం బ్రహ్మణో ఽపి హి

తరువాత లోకాన్ని కాపాడేందుకు హరిదేవునికి రక్షణశక్తిని ఇచ్చాడు. అలా మధ్య కుమారుడైన విష్ణువు బ్రహ్మకూ రక్షకుడయ్యాడు.

లబ్ధవిద్యేన విధినా ప్రజాసృష్టిం వితన్వతా ప్రథమం సర్వశాస్త్రాణాం పురాణం బ్రహ్మణా స్మృతమ్

బ్రహ్మ విద్యను సంపాదించి, నియమించిన విధంగా సృష్టిని చేస్తూ, మొదట అన్ని శాస్త్రాలలో ప్రథమమైన పురాణాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.

అనంతరం తు వక్త్రేభ్యో వేదాస్తస్య వినిర్గతాః ప్రవృత్తిస్సర్వశాస్త్రాణాం తన్ముఖాదభవత్తతః

వెంటనే అతని నోళ్ల నుండి వేదాలు వెలువడ్డాయి. అతని మాటల ద్వారా అన్ని శాస్త్రాల ప్రవాహం ప్రారంభమైంది.

యదాస్య విస్తరం శక్తా నాధిగంతుం ప్రజా భువి తదా విద్యాసమాసార్థం విశ్వేశ్వరనియోగతః

భూమిపై ప్రజలు వాటి విస్తృతతను గ్రహించలేకపోయినప్పుడు, విశ్వేశ్వరుని ఆజ్ఞతో విద్య యొక్క సారం సంక్షిప్తంగా తయారయ్యింది.

ద్వాపరాంతేషు విశ్వాత్మా విష్ణుర్విశ్వంభరః ప్రభుః వ్యాసనామ్నా చరత్యస్మిన్నవతీర్య మహీతలే

ప్రతి ద్వాపరయుగాంతంలో విశ్వాత్మ అయిన విష్ణువు, విశ్వాన్ని పోషించే ప్రభువు, వ్యాసుని పేరుతో భూమిపై అవతరించేవాడు.

ఏవం వ్యస్తాశ్చ వేదాశ్చ ద్వాపరేద్వాపరే ద్విజాః నిర్మితాని పురాణాని అన్యాని చ తతః పరమ్

అలా ద్విజులారా, ప్రతి ద్వాపరయుగంలో వేదాలు విభజించబడ్డాయి. ఆ తరువాత పురాణాలు మరియు ఇతర గ్రంథాలు రచించబడ్డాయి.

స పునర్ద్వాపరే చాస్మిన్కృష్ణద్వైపాయనాఖ్యయా అరణ్యామివ హవ్యాశీ సత్యవత్యామజాయత

ఈ ద్వాపరయుగంలోనూ, సత్యవతికి అరణ్యంలో హవ్యాలు సమర్పించేవాడిగా, కృష్ణద్వైపాయనుడనే పేరుతో జన్మించాడు.

సంక్షిప్య స పునర్వేదాంశ్చతుర్ధా కృతవాన్మునిః వ్యస్తవేదతయా లోకే వేదవ్యాస ఇతి శ్రుతః

ఆ ముని వేదాలను సంక్షిప్తంగా చేసి, నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు. వేదాలను విభజించినందువల్ల అతడిని లోకంలో వేదవ్యాసుడని పిలుస్తారు.

పురాణానాఞ్చ సంక్షిప్తం చతుర్లక్షప్రమాణతః అద్యాపి దేవలోకే తచ్ఛతకోటిప్రవిస్తరమ్

అతడు పురాణాలను కూడా నాలుగు లక్షల శ్లోకాల వరకూ సంక్షిప్తం చేశాడు. కానీ దేవలోకంలో అవి ఇప్పటికీ వంద కోట్ల వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి.

యో విద్యాచ్చతురో వేదాన్ సాంగోపణిషదాన్ద్విజః న చేత్పురాణం సంవిద్యాన్నైవ స స్యాద్విచక్షణః

ఒక ద్విజుడు వేదాలను, అవి సంబంధించిన ఉపనిషత్తులతో కూడి తెలుసుకున్నా, పురాణాన్ని తెలియకపోతే అతడు నిజంగా జ్ఞాని కాడు.

ఇతిహాసపురాణాభ్యాం వేదం సముపబృంహయేత్ బిభేత్యల్పశ్రుతాద్వేదో మామయం ప్రతరిష్యతి

ఇతిహాస పురాణాలతో వేదాన్ని పూర్ణంగా చేయాలి. తక్కువగా వినేవాడి చేతిలో వేదం తాను దాటి పోతుందేమో అని భయపడుతుంది.

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వంతరాణి చ వంశానుచరితం చైవ పురాణం పఞ్చలక్షణమ్

సృష్టి, ప్రళయం, వంశాలు, మన్వంతరాలు, వంశ చరిత్ర — ఇవే పురాణానికి ఐదు లక్షణాలు.

దశధా చాష్టధా చైతత్పురాణముపదిశ్యతే బృహత్సూక్ష్మప్రభేదేన మునిభిస్తత్త్వవిత్తమైః

పురాణాలను మహర్షులు, సత్యాన్ని తెలిసిన వారు, పదివిధాలుగా, ఎనిమిదివిధాలుగా, పెద్దవి, చిన్నవి అని వివరంగా బోధించారు.

బ్రాహ్మం పాద్మం వైష్ణవం చ శైవం భాగవతం తథా భవిష్యం నారదీయం చ మార్కండేయమతః పరమ్

బ్రాహ్మం, పద్మం, వైష్ణవం, శైవం, భాగవతం, భవిష్యత్తు, నారదీయము, మార్కండేయము — ఇవే ప్రధాన పురాణాలు.

ఆగ్నేయం బ్రహ్మవైవర్తం లైంగం వారాహమేవ చ స్కాన్దం చ వామనం చైవ కౌర్మ్యం మాత్స్యం చ గారుడమ్

అగ్నేయం, బ్రహ్మవైవర్తం, లింగం, వారాహం, స్కాందం, వామనం, కూర్మం, మత్స్యం, గారుడం కూడా ఉన్నాయి.

బ్రహ్మాండం చేతి పుణ్యో ఽయం పురాణానామనుక్రమః తత్ర శైవం తురీయం యచ్ఛార్వం సర్వార్థసాధకమ్

బ్రహ్మాండపురాణం కూడా ఇందులో లెక్కించబడింది. ఇది పురాణాల పవిత్ర క్రమం. వాటిలో శైవపురాణం నాలుగవది, అది అన్ని కార్యాలను సిద్ధింపజేస్తుంది.

గ్రంథో లక్షప్రమాణం తద్వ్యస్తం ద్వాదశసంహితమ్ నిర్మితం తచ్ఛివేనైవ తత్ర ధర్మః ప్రతిష్ఠితః

ఈ గ్రంథం లక్ష పద్యాల పరిమాణంతో, పన్నెండు భాగాలుగా విభజించబడింది. ఇదంతా పరమేశ్వరుడు తానే రచించాడు. అందులో ధర్మం స్థాపించబడింది.

తదుక్తేనైవ ధర్మేణ శైవాస్త్రైవర్ణికా నరాః తస్మాద్విముకుతిమన్విచ్ఛఞ్చ్ఛివమేవ సమాశ్రయేత్

అందులో చెప్పిన ధర్మాన్ని అనుసరించే మూడు వర్ణాల ప్రజలు, మోక్షాన్ని కోరేవారు, పరమేశ్వరుడినే ఆశ్రయించాలి.

తమాశ్రిత్యైవ దేవానామపి ముక్తిర్న చాన్యథా

దేవతలు కూడా పరమేశ్వరుడిని ఆశ్రయించినప్పుడే మోక్షాన్ని పొందుతారు, వేరే విధంగా కాదు.

యదిదం శైవమాఖ్యాతం పురాణం వేదసంమితమ్ తస్య భేదాన్సమాసేన బ్రువతో మే నిబోధత

వేదాలకు సమానమైన ఈ శైవ పురాణంలో ఉన్న విభాగాలను నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పబోతున్నాను, మీరు వినండి.

విద్యేశ్వరం తథా రౌద్రం వైనాయకమనుత్తమమ్ ఔమం మాతృపురాణం చ రుద్రైకాదశకం తథా

వీటిలో విద్యేశ్వరము, రౌద్రము, ఉత్తమమైన వినాయకము, ఔమము, మాతృ పురాణము, అలాగే రుద్ర ఏకాదశకము ఉన్నాయి.

కైలాసం శతరుద్రం చ శతరుద్రాఖ్యమేవ చ సహస్రకోటిరుద్రాఖ్యం వాయవీయం తతఃపరమ్

కైలాసము, శతరుద్రము (శతరుద్రము అనే పేరుతో కూడా), సహస్రకోటిరుద్రము, ఆ తరువాత వాయవీయము ఉన్నాయి.