ఏవంజ్ఞాత్వాతుమాహాత్మ్యంరుద్రాక్షస్యమహేశ్వరి సమ్యగ్ధార్యాస్సమంత్రాశ్చభక్త్యాధర్మవివృద్ధయే
ఓ మహాదేవి, రుద్రాక్ష యొక్క గొప్పతనాన్ని తెలుసుకొని, దాన్ని మంత్రాలతో, భక్తితో సరిగా ధరించాలి. అలా చేస్తే ధర్మం పెరుగుతుంది.
ఇత్యుక్తంగిరిజాగ్రేహిశివేనపరమాత్మనా భస్మరూద్రాక్షమాహాత్మ్యం భుక్తిముక్తిఫలప్రదమ్
ఈ విధంగా, ఆది కాలంలో పరమాత్మ అయిన శివుడు, గిరిజకు బస్మం, రుద్రాక్ష యొక్క మహిమను చెప్పాడు. ఇవి భోగం, మోక్షం రెండింటినీ ఇస్తాయి.
శివస్యాతిప్రియౌజ్ఞేయౌ భస్మరుద్రాక్షధారిణౌ తద్ధారణప్రభావద్ధి భుక్తిర్ముక్తిర్న సంశయః
బస్మం, రుద్రాక్షను ధరించే వారు శివుడికి ఎంతో ప్రియమైనవారు అని తెలుసుకో. వాటిని ధరించడంవల్ల భోగం, మోక్షం తప్పకుండా లభిస్తాయి.
భస్మరుద్రాక్షధారీ యః శివభక్తస్స ఉచ్యతే పఞ్చాక్షరజపాసక్తః పరిపూర్ణశ్చసన్ముఖే
బస్మం, రుద్రాక్షను ధరించి, శివునికి భక్తిగా ఉండి, పంచాక్షరి మంత్రాన్ని జపించే వాడు సంపూర్ణంగా తృప్తి చెందినవాడవుతాడు, శుభమార్గంలో ఉంటాడు.
వినాభస్మత్రిపుండ్రేణవినారుద్రాక్షమాలయా పూజితోపిమహాదేవోనాభీష్టఫలదాయకః
బస్మంతో మూడు గీతలు లేకుండా, రుద్రాక్ష మాల లేకుండా పూజించినా, మహాదేవుడు కోరిన ఫలితాన్ని ఇవ్వడు.
తత్సర్వం చ సమాఖ్యాతం యత్పృష్టంహిమునీశ్వర భస్మరుద్రాక్షమాహాత్మ్యం సర్వకామసమృద్ధిదమ్
ఓ మునీశ్వరా, నువ్వడిగిన ప్రతిదీ వివరంగా చెప్పాను. బస్మం, రుద్రాక్ష మహిమను విన్నవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.
ఏతద్యఃశృణుయాన్నిత్యంమాహాత్మ్యపరమంశుభమ్ రుద్రాక్షభస్మనోర్భక్త్యాసర్వాన్కామానవాప్నుయాత్
ఈ రుద్రాక్ష, బస్మం యొక్క శ్రేష్ఠమైన, పవిత్రమైన మహిమను ప్రతిరోజూ భక్తితో వింటే, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.
ఇహ సర్వసుఖం భుక్త్వా పుత్రపౌత్రాదిసంయుతః లభేత్పరత్ర సన్మోక్షం శివస్యాతిప్రియో భవేత్
ఇక్కడ తన కుమారులు, మనవళ్లతో కలిసి అన్ని సుఖాలు అనుభవించి, తరువాత పరమ మోక్షాన్ని పొందుతాడు. అలా శివునికి అత్యంత ప్రియుడవుతాడు.
విద్యేశ్వరసంహితేయం కథితా వో మునీశ్వరాః సర్వసిద్ధిప్రదా నిత్యంముక్తిదా శివశాసనాత్
ఓ మునీశ్వరులారా, ఇది విద్యేశ్వర సంహితలో చెప్పబడింది. ఇది శివుని ఆజ్ఞతో అన్ని సిద్ధులు, మోక్షాన్ని ఎల్లప్పుడూ ప్రసాదిస్తుంది.
నమశ్శివాయ సోమాయ సగణాయ ససూనవే ప్రధానపురుషేశాయ సర్గస్థిత్యంతహేతవే
శివునికి, సోమునికి, ఆయన గణాలకు, కుమారులకు, ప్రధాన పురుషునికి, సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైనవారికి నమస్కారం.
శక్తిరప్రతిమా యస్య హ్యైశ్వర్యం చాపి సర్వగమ్ స్వామిత్వం చ విభుత్వం చ స్వభావం సంప్రచక్షతే
ఆయన శక్తి అపూర్వమైనది, ఆయన్ను ఆడించేది అంతటా వ్యాపించిన ఐశ్వర్యం. అధికారం, మహిమలు ఆయన సహజ లక్షణాలు.
తమజం విశ్వకర్మాణం శాశ్వతం శివమవ్యయమ్ మహాదేవం మహాత్మానం వ్రజామి శరణం శివమ్
పుట్టుకలేని, జగత్కర్త అయిన, శాశ్వతమైన, శివుడైన, అక్షయుడైన, మహాదేవుడైన, మహాత్ముడైన ఆ శివుని ఆశ్రయిస్తాను.
ధర్మక్షేత్రే మహాతీర్థే గంగాకాలిందిసంగమే ప్రయాగే నైమిషారణ్యే బ్రహ్మలోకస్య వర్త్మని
ధర్మక్షేత్రంలో, గంగా-యమునలు కలిసే పవిత్ర ప్రదేశమైన ప్రయాగలో, నైమిశారణ్యమందు, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లే మార్గంలో—
మునయశ్శంసితాత్మానః సత్యవ్రతపరాయణాః మహౌజసో మహాభాగా మహాసత్రం వితేనిరే
అక్కడ మనస్సును నియంత్రించుకున్న, సత్యవ్రతానికి నిబద్ధులైన, గొప్ప తేజస్సు, భాగ్యంతో ఉన్న మునులు మహాసత్రాన్ని నిర్వహించారు.
తత్ర సత్రం సమాకర్ణ్య తేషామక్లిష్టకర్మణామ్ సాక్షాత్సత్యవతీసూనోర్వేదవ్యాసస్య ధీమతః
ఆ పవిత్రమైన కార్యాన్ని, పాపరహితమైన వారి యజ్ఞాన్ని విని, సత్యవతీ కుమారుడైన వేదవ్యాసుని తెలివైన శిష్యుడు అక్కడికి నేరుగా వచ్చాడు.
శిష్యో మహాత్మా మేధావీ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః పఞ్చావయవయుక్తస్య వాక్యస్య గుణదోషవిత్
ఆ మహాత్ముడు, మేధావి, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు, ఐదు భాగాలున్న వాక్యాలలోని గుణదోషాలను తెలిసినవాడు.
ఉత్తరోత్తరవక్తా చ బ్రువతో ఽపి బృహస్పతేః మధురః శ్రవణానాం చ మనోజ్ఞపదపర్వణామ్
బృహస్పతికన్నా గొప్పగా మాట్లాడేవాడు, వినడానికి మధురంగా, హృదయాన్ని ఆకట్టుకునే పదాలతో మాట్లాడేవాడు.
కథానాం నిపుణో వక్తా కాలవిన్నయవిత్కవిః ఆజగామ స తం దేశం సూతః పౌరాణికోత్తమః
కథల్లో నైపుణ్యం కలిగినవాడు, సమయం, సందర్భాన్ని తెలిసిన కవి, పురాణకథకుల్లో శ్రేష్ఠుడైన సూతుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా సూతమాయాంతం మునయో హృష్టమానసాః తస్మై సామ చ పూజాం చ యథావత్ప్రత్యపాదయన్
ఆయన వచ్చి చేరినప్పుడు, మునులు ఎంతో ఆనందంతో, అతనికి యథావిధిగా ఆతిథ్యం ఇచ్చి, గౌరవంగా పూజలు చేశారు.
ప్రతిగృహ్య సతాం పూజాం మునిభిః ప్రతిపాదితామ్ ఉద్దిష్టమానసం భేజే నియుక్తో యుక్తమాత్మనః
మునులు చేసిన ఆతిథ్యాన్ని ఆ సూతుడు గౌరవంగా స్వీకరించి, చెప్పినట్లుగా మనసును నియంత్రించుకుని, ఆత్మ నియమంతో అంగీకరించాడు.
తతస్తత్సంగమాదేవ మునీనాం భావితాత్మనామ్ సోత్కంఠమభవచ్చితం శ్రోతుం పౌరాణికీం కథామ్
ఆ పవిత్రమైన మునుల సమూహంలో, పురాతన కథలు వినాలనే ఆకాంక్ష వారి హృదయాల్లో ఉద్భవించింది.
అతీవాభిముఖం కృత్వా వచనం చేదమబ్రువన్
తమ దృష్టిని పూర్తిగా ఆయనవైపు మళ్లించి, వారు ఇలా అన్నారు.
రోమహర్షణ సర్వజ్ఞ భవాన్నో భాగ్యగౌరవాత్ సంప్రాప్తోద్య మహాభాగ శైవరాజ మహామతే
ఓ రోమహర్షణా! అన్నీ తెలిసినవాడా! మా అదృష్టవశాత్తు నీవు ఈ రోజు మాకు వచ్చావు. మహాభాగుడా! శైవులలో జ్ఞానవంతుడా!
పురాణవిద్యామఖిలాం వ్యాసాత్ప్రత్యక్షమీయివాన్ తస్మాదాశ్చర్యభూతానాం కథానాం త్వం హి భాజనమ్
నీవు వ్యాసుని నుండి నేరుగా అన్ని పురాణ జ్ఞానాన్ని పొందినవాడివి. అందుకే, ఆశ్చర్యకరమైన కథలకు నీవే అసలైన పాత్రవు.
రత్నానామురుసారాణాం రత్నాకర ఇవార్ణవః యచ్చ భూతం యచ్చ భవ్యం యచ్చాన్యద్వస్తు వర్తతే
రత్నాల సముద్రం లాగా, నీవు గతంలో జరిగినవి, భవిష్యత్తులో జరిగేవి, ఇంకా ఉన్న అన్నిటినీ తెలుసుకున్నవాడివి.
న తవావిదితం కిఞ్చిత్త్రిషు లోకేషు విద్యతే త్వమదృష్టవశాదస్మద్దర్శనార్థమిహాగతః అకుర్వన్కిమపి శ్రేయో న వృథా గన్తుమర్హసి
ఈ మూడు లోకాల్లో నీకు తెలియనిది ఏమీలేదు. అదృష్టవశాత్తు మాకు కనబడటానికి నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు. మాకు మేలు చేయకుండా వృథాగా వెళ్ళకూడదు.
తస్మాచ్ఛ్రావ్యతరం పుణ్యం సత్కథాజ్ఞానసంహితమ్ వేదాంతసారసర్వస్వం పురాణం శ్రావయాశు నః
అందుకే, మాకు పవిత్రమైన పురాణాన్ని, మంచి కథలతో కూడిన జ్ఞానాన్ని, వేదాంత సారాన్ని త్వరగా వినిపించు.
ఏవమభ్యర్థితస్సూతో మునిభిర్వేదవాదిభిః శ్లక్ష్ణాం చ న్యాయసంయుక్తాం ప్రత్యువాచ శుభాం గిరమ్
వేదాలను బోధించిన మునులు ఇలా కోరగా, ఆ సూతుడు మృదువుగా, న్యాయబద్ధంగా, శుభంగా సమాధానం చెప్పాడు.
పూజితో ఽనుగృహీతశ్చ భవద్భిరితి చోదితః కస్మాత్సమ్యఙ్న విబ్రూయాం పురాణమృషిపూజితమ్
మీరు నన్ను గౌరవించి, అనుగ్రహించగా, మునులచే పూజించబడిన పురాణాన్ని నేను చెప్పకపోవడం ఎలా సాధ్యం?
అభివంద్య మహాదేవం దేవీం స్కందం వినాయకమ్ నందినం చ తథా వ్యాసం సాక్షాత్సత్యవతీసుతమ్
మహాదేవుడిని, దేవిని, స్కందుడిని, వినాయకుడిని, నందిని, అలాగే సత్యవతీ కుమారుడైన వ్యాసుని నమస్కరించి,