శివపురాణమ్

త్రికం చ సాధనం ముక్తౌ శివేన మమ భాషితమ్ శ్రవణాదిం బ్రహ్మన్కురుష్వేతి ముహుర్ముహుః

ఈ మూడు సాధనాలను నాకు స్వయంగా శివుడు చెప్పారు — 'ఓ బ్రాహ్మణా, వినడం మొదలైన వాటిని పునఃపునః ఆచరించు' అని.

ఏవముక్త్వా తతో వ్యాసం సానుగో విధినందనః జగామ స్వవిమానేన పదం పరమశోభనమ్

ఇలా చెప్పి, ఆనందంగా తన అనుచరులతో కూడి, తన స్వంత విమానంలో అత్యుత్తమమైన లోకానికి వెళ్లిపోయాడు.

ఏవముక్తం సమాసేన పూర్వవృత్తాంతముత్తమమ్ శ్రవణాదిత్రయం సూత ముక్త్యోపాయస్త్వయేరితః

ఇలా, మునుపటి గొప్ప కథను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఓ సూతా, వినడం మొదలైన మూడు మార్గాలు నీవు విముక్తికి ఉపాయంగా వివరించావు.

శ్రవణాదిత్రికే ఽశక్తః కిం కృత్వా ముచ్యతే జనః అయత్నేనైవ ముక్తిః స్యాత్కర్మణా కేన హేతునా

వినడం మొదలైన మూడు సాధనాలు చేయలేని వారు ఇంకేమి చేస్తే విముక్తి పొందుతారు? కష్టపడకుండానే ఏ కార్యం వల్ల విముక్తి కలుగుతుంది?

శ్రవణాదిత్రికే ఽశక్తో లింగం బేరం చ శాంకరమ్ సంస్థాప్య నిత్యమభ్యర్చ్య తరేత్సంసారసాగరమ్

వినడం మొదలైన మూడు సాధనాలు చేయలేనివారు శంకరుని లింగం లేదా విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, ప్రతి రోజు భక్తితో పూజ చేస్తే, ఈ సంసారసముద్రాన్ని దాటి పోవచ్చు.

అపి ద్రవ్యం వహేదేవ యథాబలమవంచయన్ అర్పయేల్లింగబేరార్థమర్చయేదపి సంతతమ్

తన శక్తికి తగినంత ద్రవ్యాన్ని మోసుకొచ్చి, మోసం లేకుండా, లింగం లేదా విగ్రహార్ధంగా సమర్పించి, ఎప్పుడూ పూజ చేయాలి.

మండపం గోపురం తీర్థం మఠం క్షేత్రం తథోత్సవమ్ వస్త్రం గంధం చ మాల్యం చ ధూపం దీపం చ భక్తితః

భక్తితో మండపం, గోపురం, తీర్థం, మఠం, క్షేత్రం, ఉత్సవం, వస్త్రం, గంధం, మాల, ధూపం, దీపం — ఇవన్నీ సమర్పించాలి.

వివిధాన్నం చ నైవేద్యమపూపవ్యంజనైర్యుతమ్ ఛత్రం ధ్వజం చ వ్యజనం చామరం చాపి సాంగకమ్

వివిధ రకాల అన్నపానాలు, అప్పాలు, వంటకాలు, గొడుగు, జెండా, వేప, చామరము సహా కావలసిన వస్తువులు సమర్పించాలి.

రాజోపచారవత్సర్వం ధారయేల్లింగబేరయోః ప్రదక్షిణాం నమస్కారం యథాశక్తి జపం తథా

రాజోపచారాలన్నీ లింగం, విగ్రహానికి సమర్పించి, ప్రదక్షిణ, నమస్కారం, తన శక్తికి తగినంత జపం చేయాలి.

ఆవాహనాదిసర్గాంతం నిత్యం కుర్యాత్సుభక్తితః ఇత్థమభ్యర్చ్య యన్దేవం లింగేబేరే చ శాంకరే

ఆవాహన మొదలుకొని సమర్పణ వరకు ప్రతిరోజూ భక్తితో చేయాలి. ఇలా శంకరుని లింగంలో, విగ్రహంలో దేవుని పూజించాలి.

సిద్ధిమేతి శివప్రీత్యా హిత్వాపి శ్రవణాదికమ్ లింగబేరార్చనామాత్రాన్ముక్తాః పుర్వే మహాజనాః

శివుని అనుగ్రహంతో వినడం మొదలైన సాధనాలు చేయకపోయినా, కేవలం లింగం, విగ్రహార్చన వల్లే పురాతన మహానుభావులు విముక్తిని పొందారు.

బేరమాత్రే తు సర్వత్ర పూజ్యంతే దేవతాగణాః లింగేబేరే చ సర్వత్ర కథం సంపూజ్యతే శివః

ప్రతి చోట దేవతలు విగ్రహ రూపంలోనే పూజించబడతారు. కానీ శివుడు మాత్రం లింగ రూపంలోను, విగ్రహ రూపంలోను అన్ని చోట్ల పూజించబడతాడు. ఇది ఎలా సాధ్యమవుతుంది?

అహో మునీశ్వరాః పుణ్యం ప్రశ్నమేతన్మహాద్భుతమ్ అత్ర వక్తా మహాదేవో నాన్యో ఽస్తి పురుషః క్వచిత్

మహర్షులారా! మీరు అడిగిన ఈ ప్రశ్న ఎంతో పుణ్యమయమైనది, ఆశ్చర్యకరమైనది కూడా. దీనికి సమాధానం చెప్పగలవాడు మహాదేవుడే తప్ప, మరొకరు ఎవరూ లేరు.

శివేనోక్తం ప్రవక్ష్యామి క్రమాద్గురుముఖాచ్ఛ్రుతమ్ శివైకో బ్రహ్మరూపత్వాన్నిష్కలః పరికీర్తితః

శివుడు స్వయంగా చెప్పిన మాటలను, గురువుల ద్వారా నేను వినిన విధంగా మీకు వివరించబోతున్నాను. శివుడు ఒక్కడే బ్రహ్మస్వరూపుడిగా, అఖండునిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

రూపిత్వాత్సకలస్తద్వత్తస్మాత్సకలనిష్కలః నిష్కలత్వాన్నిరాకారం లింగం తస్య సమాగతమ్

ఆయనకు రూపం ఉన్నందున, ఆయనకు అవయవాలు కూడా ఉన్నాయి. అందువల్ల ఆయనకు అవయవాలు ఉన్నదీ, లేనిదీ రెండు స్వరూపాలు ఉన్నాయి. అవయవాలు లేనివాడైనందున, ఆయన లింగం నిరాకారంగా, ఆయనతో ఏకమై ఉంటుంది.

సకలత్వాత్తథా బేరం సాకారం తస్య సంగతమ్ సకలాకలరూపత్వాద్బ్రహ్మశబ్దాభిధః పరః

అవయవాలు ఉన్నవాడైనందున, విగ్రహం ఆయనకు రూపంగా ఉంటుంది. అవయవాలు ఉన్నదీ, లేనిదీ రెండింటి స్వరూపుడైనందున, ఆయనను 'బ్రహ్మ' అని, పరమాత్మగా పిలుస్తారు.

అపి లింగే చ బేరే చ నిత్యమభ్యర్చ్యతే జనైః అబ్రహ్మత్వాత్తదన్యేషాం నిష్కలత్వం న హి క్వచిత్

ప్రజలు లింగాన్ని, విగ్రహాన్ని ఎప్పుడూ పూజిస్తారు. ఇతర దేవతలు బ్రహ్మస్వరూపులు కాబట్టి, వారికి అవయవాలు లేనివాడిగా ఉండటం ఎప్పుడూ సాధ్యం కాదు.

తస్మాత్తే నిష్కలే లింగే నారాధ్యంతే సురేశ్వరాః అబ్రహ్మత్వాచ్చ జీవత్వాత్తథాన్యే దేవతాగణాః

అందుచేత అవయవాలు లేని లింగాన్ని దేవేంద్రాదులు పూజించరు. ఇతర దేవతలు బ్రహ్మస్వరూపులు కాక, జీవులే కాబట్టి, వారూ అలాగే ఉంటారు.

తూష్ణీం సకలమాత్రత్వాదర్చ్యంతే బేరమాత్రకే జీవత్వం శంకరాన్యేషాం బ్రహ్మత్వం శంకరస్య చ

అవయవాలు ఉన్న విగ్రహాన్ని మాత్రమే మౌనంగా పూజిస్తారు. శంకరా! ఇతరులు జీవులే, కానీ శంకరుడే బ్రహ్మస్వరూపుడు.

వేదాంతసారసంసిద్ధం ప్రణవార్థే ప్రకాశనాత్ ఏవమేవ పురా పృష్టో మందరే నన్దికేశ్వరః

వేదాంతసారంతో స్థిరమైనది, ప్రణవార్థంతో వెలుగుచేసినది. ఇదే ప్రశ్నను పుర్వంలో మందరపర్వతంపై నందికేశ్వరుని అడిగారు.

సనత్కుమారమునినా బ్రహ్మపుత్రేణ ధీమతా శివాన్యదేవవశ్యానాం సర్వేషామపి సర్వతః

బ్రహ్మ కుమారుడైన మేధావి అయిన సనత్కుమారుడు, శివుడి గురించి, ఇతర దేవతల గురించి అన్ని విషయాల్లో అడిగాడు.

బేరమాత్రం చ పూజార్థం శ్రుతం దృష్టం చ భూరిశః శివమాత్రస్య పూజాయాం లింగం బేరం చ దృశ్యతే

విగ్రహాన్ని మాత్రమే పూజార్ధంగా ఎన్నోసార్లు వినిపించగా, కనిపించగా, శివుని పూజలో మాత్రం లింగం, విగ్రహం రెండూ కనిపిస్తాయి.

అతస్తద్బ్రూహి కల్యాణ తత్త్వం మే సాధుబోధనమ్ అనుత్తరమిమం ప్రశ్నం రహస్యం బ్రహ్మలక్షణమ్

కాబట్టి, ఓ మంగళకరుడా! నాకు సద్బుద్ధి కలిగేలా నిజమైన తత్త్వాన్ని చెప్పు. ఈ ప్రశ్న అత్యంత గొప్పది, ఇది రహస్యమైనది, బ్రహ్మ లక్షణాన్ని తెలిపేది.

కథయామి శివేనోక్తం భక్తియుక్తస్య తే ఽనఘ శివస్య బ్రహ్మరూపత్వాన్నిష్కలత్వాచ్చ నిష్కలమ్

పాపరహితుడా! భక్తితో శివుడు చెప్పిన మాటలను నేను నీకు వివరించబోతున్నాను. శివుడు బ్రహ్మస్వరూపుడైనందున, అవయవాలు లేనివాడే.

లింగం తస్యైవ పూజాయాం సర్వవేదేషు సంమతమ్ తస్యైవ సకలత్వాచ్చ తథా సకలనిష్కలమ్

శివుని లింగాన్ని మాత్రమే అన్ని వేదాలు పూజార్ధంగా అంగీకరించాయి. ఆయనకు అవయవాలు ఉన్నవాడైనందున, ఆయన అవయవాలు ఉన్నవాడూ, లేనివాడూ రెండూ.

సకలం చ తథా బేరం పూజాయాం లోకసంమతమ్ శివాన్యేషాం చ జీవత్వాత్సకలత్వాచ్చ సర్వతః

అలాగే, విగ్రహాన్ని కూడా పూజలో అందరూ అంగీకరిస్తారు. ఇతర దేవతలు జీవులే, అవయవాలు ఉన్నవారే కాబట్టి, అన్ని చోట్ల అలాగే ఉంటుంది.

బేరమాత్రం చ పూజాయాం సంమతం వేదనిర్ణయే స్వావిర్భావే చ దేవానాం సకలం రూపమేవ హి

వేద నిర్ణయ ప్రకారం విగ్రహాన్ని మాత్రమే పూజలో అంగీకరించారు. దేవతలు ప్రత్యక్షమయ్యే సమయంలో అవయవాలు ఉన్న రూపమే కనబడుతుంది.

శివస్య లింగం బేరం చ దర్శనే దృశ్యతే ఖలు ఉక్తం త్వయా మహాభాగ లింగబేరప్రచారణమ్

శివుని లింగం, విగ్రహం దర్శనంలో నిజంగా కనిపిస్తాయి. మహాభాగుడా! నీవు లింగ విగ్రహ ప్రచారాన్ని వివరించావు.

శివస్య చ తదన్యేషాం విభజ్య పరమార్థతః తస్మాత్తదేవ పరమం లింగబేరాదిసంభవమ్

శివుడు, ఇతరులు పరమార్థంగా వేరు వేరుగా ఉన్నారని చెప్పబడింది. అందుచేత, లింగం, విగ్రహం మొదలైన వాటి ద్వారా కలిగినదే పరమమైనది.