శివపురాణమ్

తిస్రోరేఖాభవంత్యేవస్థానేషుమునిపుంగవాః లలాటాదిషుసర్వేషుయథోక్తేషుబుధైర్మునే

మహర్షులారా, మునులూ చెప్పినట్లు, నుదురు మొదలైన స్థానాల్లో మూడు గీతలు వేయాలి.

భ్రువోర్మధ్యంసమారభ్యయావదంతోభవేద్భ్రువోః తావత్ప్రమాణంసంధార్యం లలాటే చ త్రిపుండ్రకమ్

కన్నుల మధ్య నుంచి కనుబొమ్మల చివర వరకు ఉన్న దూరాన్ని నుదురుపై త్రిపుండ్రానికి కొలతగా తీసుకోవాలి.

మధ్యమానామికాంగుల్యామధ్యేతుప్రతిలోమతః అంగుష్ఠేన కృతారేఖా త్రిపుండ్రాఖ్యా భిధీయతే

మధ్యవేళి, ఉంగర వేళి వేళ్లతో, బొటనవేలు సహాయంతో వెనుక వైపు నుంచి గీత వేస్తే, దాన్ని త్రిపుండ్రం అంటారు.

మధ్యేంగులిభిరాదాయ తిసృభిర్భస్మయత్నతః త్రిపుణ్డ్రధారయేద్భక్త్యాభుక్తిముక్తిప్రదంపరమ్

మధ్య మూడు వేళ్లతో జాగ్రత్తగా బస్మం తీసుకుని, భక్తితో త్రిపుండ్రం ధరించాలి. ఇది పరమమైన భోగమూ, మోక్షమూ ఇస్తుంది.

తిసృణామపి రేఖానాం ప్రత్యేకంనవదేవతాః సర్వత్రాంగేషుతావక్ష్యేసావధానతయా శృణు

ఈ మూడు గీతలకు ఒక్కోటి తొమ్మిది దేవతలు ఉంటారు. అవన్నీ శరీరంలోని భాగాల్లో ఎలా ఉంటాయో నేను చెప్తాను, జాగ్రత్తగా విను.

అకారో గార్హపత్యాగ్నిర్భూధర్మశ్చ రజోగుణః ఋగ్వేదశ్చ క్రియాశక్తిః ప్రాతఃసవనమేవ చ

'అ' అక్షరం, గార్హపత్యాగ్ని, భూమి, ధర్మం, రజోగుణం, ఋగ్వేదం, క్రియాశక్తి, ప్రాతఃసవనం — ఇవన్నీ

మహదేవశ్చ రేఖాయాః ప్రథమాయాశ్చ దేవతా విజ్ఞేయా మునిశార్దూలాః శివదీక్షాపరాయణైః

మహాదేవుడే మొదటి గీతకు దేవత. శివదీక్షకు నిష్టగా ఉన్నవారు దీనిని తెలుసుకోవాలి, మహర్షులారా.

ఉకారో దక్షిణాగ్నిశ్చ నభస్తత్త్వం యజుస్తథా మధ్యందినం చ సవనమిచ్ఛాశక్త్యంతరాత్మకౌ

'ఉ' అక్షరం, దక్షిణాగ్ని, ఆకాశ తత్వం, యజుర్వేదం, మధ్యాహ్న సవనం, ఇచ్ఛాశక్తి — ఇవన్నీ రెండవ గీతలో ఉంటాయి.

మహేశ్వరశ్చ రేఖాయా ద్వితీయాయాశ్చ దేవతా విజ్ఞేయామునిశార్దూల శివదీక్షాపరాయణైః

మహేశ్వరుడే రెండవ గీతకు దేవత. శివదీక్షకు నిష్టగా ఉన్నవారు దీనిని తెలుసుకోవాలి, మహర్షులారా.

మకారాహవనీయౌ చ పరమాత్మా తమోదివౌ జ్ఞానశక్తిః సామవేదస్తృతీయం సవనం తథా

'మ' అక్షరం, ఆహవనీయాగ్ని, పరమాత్మ, రాత్రి, తిమిరం, జ్ఞానశక్తి, సామవేదం, మూడవ సవనం — ఇవన్నీ

శివశ్చైవ చ రేఖాయాస్తృతియాయాశ్చ దేవతా విజ్ఞేయామునిశార్దూల శివదీక్షాపరాయణౌ

శివుడే మూడవ గీతకు దేవత. శివదీక్షకు నిష్టగా ఉన్నవారు దీనిని తెలుసుకోవాలి, మహర్షులారా.

ఏవం నిత్యం నమస్కృత్య సద్భక్త్యా స్థానదేవతాః త్రిపుండ్రం ధారయేచ్ఛుద్ధో భుక్తింముక్తిం చ విందతి

ఇలా ప్రతి రోజు నిజమైన భక్తితో ఆ స్థలాల దేవతలకు నమస్కరించి, పవిత్రుడైనవాడు త్రిపుండ్రాన్ని ధరిస్తే, భోగం కూడా, మోక్షం కూడా పొందుతాడు.

ఇత్యుక్తాఃస్థానదేవాశ్చసర్వాంగేషుమునిశ్వర తేషాం సంబంధినోభక్త్యాస్థానానిశృణుసాంప్రతమ్

ఓ మునీశ్వరా! స్థల దేవతలు ఇలా చెప్పగా, ఇప్పుడు భక్తితో వాటికి సంబంధించిన స్థలాలను, అవి శరీరంలోని అన్ని భాగాల్లో ఉన్నాయని విను.

ద్వాత్రింశత్స్థానకే వార్ధషోడశస్థానకేపి చ అష్టస్థానే తథా చైవ పఞ్చస్థానేపి నాన్యసేత్

ముప్పై రెండు స్థలాలు, లేకపోతే పదహారు స్థలాలు, లేదా ఎనిమిది స్థలాలు, లేదా ఐదు స్థలాలు ఉన్నాయి — వీటికి మించినవి ఉండవు.

ఉత్తమాంగే లలాటే చ కర్ణయోర్నేత్రయోస్తథా నాసావక్త్రగలేష్వేవంహస్తద్వయ అతఃపరమ్

తలపై, నుదిటిపై, రెండు చెవులపై, రెండు కళ్లపై, ముక్కు, నోరు, గొంతు, అలాగే రెండు చేతులపై ఇలా ధరించాలి.

కూర్పరే మణిబంధేచహృదయేపార్శ్వయోర్ద్వయోః నాభౌముష్కద్వయేచైవమూర్వోర్గుల్ఫేచజానుని

మోచేతులపై, మణికట్టులపై, హృదయంపై, రెండు ప్రక్కలపై, నాభిపై, రెండు వృషణాలపై, తొడలపై, మడమలపై, మోకాళ్లపై కూడా ధరించాలి.

జంఘాద్వయేపదద్వన్ద్వేద్వాత్రింశత్స్థానముత్తమమ్ అగ్న్యబ్భూవాయుదిగ్దేశదిక్పాలాన్వసుభిః సహ

రెండు కాలుజంపలపై, రెండు పాదాలపై — ఇవే ముప్పై రెండు ప్రధాన స్థలాలు. వీటితో పాటు అగ్ని, నీరు, భూమి, గాలి, దిక్కులు, దిక్పాలకులు, వసువులు కూడా ఉంటారు.

ధరాధ్రువశ్చసోమశ్చ అపశ్చేవానిలోనలః ప్రత్యూషశ్చ ప్రభాసశ్చవసవోష్టప్రకీర్తితాః

భూమి, ధ్రువతార, చంద్రుడు, నీరు, గాలి, అగ్ని, ఉదయం, కాంతి — ఇవే ఎనిమిది వసువులు అని పిలవబడతారు.

ఏతేషాంనామమాత్రేణత్రిపుండ్రంధారయేద్బుధాః కుర్యాద్వాషోడశస్థానేత్రిపుణ్డ్రంతుసమాహితః

వీటి పేర్లు పలకడమే త్రిపుండ్రాన్ని ధరించడానికి చాలు. లేకపోతే, ఏకాగ్రతతో పదహారు స్థలాల్లో త్రిపుండ్రాన్ని ధరించవచ్చు.

శీర్షకేచలలాటేచకంఠేచాంసద్వయేభుజే కూర్పరేమణిబంధేచహృదయేనాభిపార్శ్వకే

తలపై, నుదిటిపై, గొంతుపై, రెండు భుజాలపై, చేతులపై, మోచేతులపై, మణికట్టులపై, హృదయంపై, నాభిపై, ప్రక్కలపై ధరించాలి.

పృష్ఠేచైవంప్రతిష్ఠాయయజేత్తత్రాశ్విదైవతే శివశక్తింతథారుద్రమీశంనారదమేవచ

వెనుక భాగంలో కూడా ఇలా స్థాపించి, అక్కడ శివుడు, శక్తి, రుద్రుడు, ఈశుడు, నారదుడు అనే దేవతలను పూజించాలి.

వామాదినవశక్తీశ్చ ఏతాః షోడశదేవతాః నాసత్యోదస్రకశ్చైవ అశ్వినౌద్వౌప్రకీర్తితౌ

వామాదిగా తొమ్మిది శక్తులు — ఇవే పదహారు దేవతలు. నాసత్యుడు, దస్రుడు అనే ఇద్దరు అశ్వినులు కూడా ఇక్కడ చెప్పబడ్డారు.

అథవామూర్ధ్నికేశేచకర్మయోర్వదనేతథా బాహుద్వయే చ హృదయేనాభ్యామూరుయుగేతథా

లేకపోతే, తలపై, జుట్టుపై, చెవులపై, ముఖంపై, రెండు భుజాలపై, హృదయంపై, నాభి రెండు ప్రక్కలపై, రెండు తొడలపై ధరించవచ్చు.

జానుద్వయేచపదయోః పృష్ఠభాగే చ షోడశ శివశ్చన్ద్రశ్చ రుద్రఃకో విఘ్నేశోవిష్ణురేవ వా

రెండు మోకాళ్లపై, రెండు పాదాలపై, వెనుక భాగంలో — ఇవే పదహారు స్థలాలు: శివుడు, చంద్రుడు, రుద్రుడు, విఘ్నేశుడు, లేక విష్ణువు.

శ్రీశ్చైవహృదయేశమ్భుస్తథానాభౌప్రజాపతిః నాగశ్చనాగకన్యాశ్చ ఉభయోరృషికన్యకాః

హృదయంపై శ్రీ, నాభిపై శంభువు, ప్రజాపతి, నాగుడు, నాగకన్యలు, రెండు పాదాలపై ఋషుల కుమార్తెలు ఉంటారు.

పాదయోశ్చసముద్రాశ్చతీర్థాః పృష్ఠే విశాలతః ఇత్యేవ షోడశ స్థానమథోచ్యతే

పాదాలపై సముద్రాలు, తీర్థాలు, వెనుక భాగంలో విశాలత — ఇలా పదహారు స్థలాలు చెప్పబడ్డాయి.

గుహ్యస్థానం లలాటశ్చ కర్ణద్వయమనుత్తమమ్ అంసయుగ్మం చ హృదయం నాభిరిత్యేవమష్టకమ్

గుప్తస్థానం, నుదిటి, రెండు చెవులు, ఉత్తమమైనవి, రెండు భుజాలు, హృదయం, నాభి — ఇవే ఎనిమిది స్థలాలు.

బ్రహ్మా చ ఋషయః సప్తదేవతాశ్చప్రకీర్తితాః ఇత్యేవం తు సముద్దిష్టం భస్మవిద్భిర్మునీశ్వరాః

బ్రహ్మ, ఏడుగురు ఋషులు, దేవతలు — ఇవన్నీ చెప్పబడ్డాయి. ఇలా బస్మాన్ని తెలిసినవారు, ఓ మునీశ్వరులారా, నిర్దేశించారు.

అథ వా మస్తకం బాహూహృదయం నాభిరేవ చ పఞ్చస్థానాన్యమూన్యాహుర్ధారణే భస్మవిజ్జనాః

లేకపోతే, తల, రెండు భుజాలు, హృదయం, నాభి — ఈ ఐదు స్థలాలు బస్మాన్ని తెలిసినవారు ధరించడానికి చెప్పారు.