తదర్ధంమధ్యమంప్రోక్తంతదర్ధమఘమంస్మృతమ్ ఇత్థంత్రివిధమాఖ్యాతముత్తరోత్తరతఃపరమ్
దాని సగం మధ్యమ లింగం, దాని సగం నీచ లింగంగా గుర్తించబడింది. ఇలా మూడు రకాలుగా, ఒక్కొక్కటి ముందు దానికన్నా తక్కువగా చెప్పబడింది.
అనేకలింగంయోనిత్యంభక్తిశ్రద్ధాసమన్వితః పూజయేత్సలభేత్కామాన్మనసా మానసేప్సితాన్
ఎవరైనా భక్తి, శ్రద్ధ కలిగి ఎన్నో లింగాలను ఎప్పుడూ పూజిస్తే, మనసులో కోరుకున్న కోరికలు సులభంగా సిద్ధిస్తాయి.
నలింగారాధనాదన్యత్పుణ్యంవేదచతుష్టయే విద్యతేసర్వశాస్త్రాణామేష ఏవవినిశ్చయః
నాలుగు వేదాలలో లింగారాధన కంటే గొప్ప పుణ్యం లేదు. ఇదే అన్ని శాస్త్రాల నిశ్చితమైన నిర్ణయం.
సర్వమేతత్పరిత్యజ్యకర్మజాలమశేషతః భక్త్యాపరమయా విద్వాంల్లింగమేకంప్రపూజయేత్
ఇతర అన్ని కర్మలను పూర్తిగా వదిలేసి, జ్ఞానులు పరమ భక్తితో ఒక్క లింగాన్ని పూజించాలి.
లింగేర్చితేర్చితంసర్వంజగత్స్థావరజంగమమ్ సంసారాంబుధిమగ్నానాంనాన్యత్తారణసాధనమ్
లింగాన్ని పూజించడంవల్ల ఈ లోకంలోని స్థావరజంగమములన్నీ పూజించబడినట్లే. సంసారసముద్రంలో మునిగిపోయినవారికి రక్షణకు మరే మార్గమూ లేదు.
అజ్ఞానతిమిరాంధానాంవిషయాసక్తచేతసామ్ ప్లవోనాన్యోస్తిజగతిలింగారాధనమంతరా
అజ్ఞానాంధకారంలో చిక్కుకుని, విషయాలలో మనస్సు లగ్నమైనవారికి ఈ లోకంలో లింగపూజ తప్ప మరే తారకపాత్ర లేదు.
హరిబ్రహ్మాదయోదేవామునయోయక్షరాక్షసాః గంధర్వాశ్చరణాస్సిద్ధాదైతేయాదానవాస్తథా
హరి, బ్రహ్మా మొదలైన దేవతలు, ఋషులు, యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, చరణులు, సిద్ధులు, దైత్యులు, దానవులు కూడా—
నాగాఃశేషప్రభృతయోగరుడాద్యాఃఖగాస్తథా సప్రజాపతయశ్చాన్యేమనవఃకిన్నరానరాః
శేషుని మొదలుగా నాగులు, గరుడుడు మొదలైన పక్షులు, ఇతర ప్రజాపతులు, మనువులు, కిన్నరులు, మనుష్యులు—
పూజయిత్వామహాభక్త్యాలింగంసర్వార్థసిద్ధిదమ్ ప్రాప్తాఃకామానభీష్టాంశ్చతాంస్తాన్సర్వాన్హృదిస్థితాన్
అన్ని కోరికలను సిద్ధిచేసే లింగాన్ని మహాభక్తితో పూజించి, హృదయంలో ఉన్న వారు తమ అభీష్టాలను పొందారు.
బ్రాహ్మణఃక్షత్రియోవైశ్యఃశూద్రోవాప్రతిలోమజః పూజయేత్సతతంలింగంతత్తన్మంత్రేణసాదరమ్
బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు లేదా మిశ్రమవర్ణుడైనా, తగిన మంత్రంతో, శ్రద్ధతో లింగాన్ని ఎప్పుడూ పూజించాలి.
కింబహూక్తేనమునయఃస్త్రీణామపితథాన్యతః అధికారోస్తిసర్వేషాంశివలింగార్చనేద్విజాః
మునులారా, ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. స్త్రీలకు, ఇతరులకు కూడా శివలింగపూజకు సమానమైన హక్కు ఉంది.
ద్విజానాంవైదికేనాపిమార్గేణారాధనంవరమ్ అన్యేషామపిజంతూనాంవైదికేననసంమతమ్
ద్విజులకు వేదమార్గంలో పూజ చేయడం ఉత్తమం; ఇతర జంతువులకు వేదపూజ అనుమతించబడదు.
వైదికానాంద్విజానాంచపూజావైదికమార్గతః కర్తవ్యానాన్యమార్గేణ ఇత్యాహభగవాఞ్ఛివః
వేదమార్గానుసారంగా ద్విజులు పూజ చేయాలి, ఇతర మార్గాల ద్వారా కాదు — అని భగవంతుడు శివుడు ప్రకటించాడు.
దధీచ గౌతమాదీనాంశాపేనాదగ్ధచేతసామ్ ద్విజానాం జాయతేశ్రద్ధానైవ వైదికకర్మణి
దధీచి, గౌతమాది ఋషుల శాపంతో మనస్సు దగ్ధమైనవారిలో, వేదకర్మలపై భక్తి ద్విజులలో మాత్రమే కలుగుతుంది.
యోవైదికమనాదృత్యకర్మస్మార్తమథాపివా అన్యత్సమాచరేన్మర్త్యోనసంకల్పఫలంలభేత్
ఎవరైనా వేదాన్ని పట్టించుకోకుండా, స్మార్తకర్మ లేదా ఇతర కర్మలు చేసినా, వారు తాము కోరిన ఫలితాన్ని పొందరు.
ఇత్థంకృత్వార్చనంశంభోర్నైవేద్యాంతంవిధానతః పూజయేదష్టమూర్తీశ్చతత్రైవత్రిజగన్మయీః
ఈ విధంగా శంభువును పూజించి, నియమానుసారంగా నైవేద్యం సమర్పించిన తరువాత, అక్కడ మూడు లోకాలుగా ఉన్న అష్టమూర్తులను పూజించాలి.
క్షితిరాపోనలోవాయురాకాశః సూర్యసోమకౌ యజమాన ఇతి త్వష్టౌమూర్తయఃపరికీర్తితాః
భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం, సూర్యుడు, చంద్రుడు, యజమాని — ఇవే అష్టమూర్తులుగా చెప్పబడ్డాయి.
శర్వోభవశ్చ రుద్రశ్చ ఉగ్రోభీమ ఇతీశ్వరః మహాదేవః పశుపతిరేతాన్మూర్తిభిరర్చయేత్
శర్వుడు, భవుడు, రుద్రుడు, ఉగ్రుడు, భీముడు, ఈశ్వరుడు, మహాదేవుడు, పశుపతి — ఈ రూపాలతో పూజించాలి.
పూజయేత్పరివారం చతతఃశంభోఃసుభక్తితః ఈశానాదిక్రమాత్తత్రచందనాక్షతపత్రకైః
తర్వాత, నిజమైన భక్తితో ఈశానుడు మొదలైన శంభువు పరివారాన్ని, చందనం, అక్షత, ఆకులతో పూజించాలి.
ఈశానంనన్దినంచండంమహాకాలంచభృంగిణమ్ వృషంస్కందంకపర్దీశంసోమంశుక్రంచతత్క్రమాత్
ఈశానుడు, నంది, చండుడు, మహాకాలుడు, భృంగి, వృష, స్కందుడు, కపర్దీశుడు, సోముడు, శుక్రుడు — ఈ క్రమంలో పూజించాలి.
అగ్రతోవీరభద్రం చ పృష్ఠేకీర్తిముఖం తథా తత ఏకాదశాన్నుద్రాన్పూజయేద్విధినాతతః
ముందు వీరభద్రుడిని, వెనుక కీర్తిముఖాన్ని, అలా కలిపి పదకొండు రూపాలను నియమానుసారంగా పూజించాలి.
తతఃపఞ్చాక్షరం జప్త్వా శతరుద్రియమేవ చ స్తుతీర్నానావిధాః కృత్వా పఞ్చాంగపఠనం తథా
తర్వాత, పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని, శతరుద్రియాన్ని జపించి, అనేక విధాలుగా స్తుతులు చేసి, పంచాంగాన్ని కూడా పఠించాలి.
తతః ప్రదక్షిణాం కృత్వా నత్వా లింగం విసర్జయేత్ ఇతిప్రోక్తమశేషం చ శివపూజనమాదరాత్
తర్వాత లింగాన్ని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, నమస్కరించి, అనుమతి తీసుకుని వెళ్ళాలి. ఈ విధంగా శివుని పూజ మొత్తం శ్రద్ధగా వివరించబడింది.
రాత్రావుదఙ్ముఖః కుర్యాద్దేవకార్యంసదైవహి శివార్చనం సదాప్యేవంశుచిః కుర్యాదుదఙ్ముఖః
రాత్రి సమయంలో ఎప్పుడూ ఉత్తర దిశను ఎదుర్కొని దేవకార్యాలు చేయాలి. అలాగే శివార్చనను కూడా ఎప్పుడూ పవిత్రంగా, ఉత్తర దిశను చూస్తూ చేయాలి.
న ప్రాచీమగ్రతః శంభోర్నోదీచీం శక్తిసంహితాన్ నప్రతీచీంయతః పృష్ఠమతోగ్రాహ్యం సమాశ్రయేత్
శంభువుని ముందు తూర్పు దిశను చూడకూడదు. శక్తి ఉన్న చోట ఉత్తరం వైపు కూడా చూడకూడదు. వెనుకవైపు పడిపోయేలా పడమర దిశను కూడా తగించుకోకూడదు.
వినాభస్మత్రిపుండ్రేణ వినా రుద్రాక్షమాలయా బిల్వపత్రం వినా నైవ పూజయేచ్ఛంకరం బుధః
భస్మంతో మూడు రేఖలు లేకుండా, రుద్రాక్ష మాల లేకుండా, బిల్వదళం లేకుండా జ్ఞానులు శంకరుని పూజించకూడదు.
భస్మాప్రాప్తౌమునిశ్రేష్ఠాః ప్రవృత్తే శివపూజనే తస్మాన్మృదాపి కర్తవ్యం లలాటే చ త్రిపుణ్డ్రకమ్
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! భస్మం దొరకకపోతే శివపూజ ప్రారంభంలో కనీసం మట్టితో అయినా నుదుటిపై మూడు రేఖలు వేసుకోవాలి.
అగ్రాహ్యం శివనైవేద్యమితి పూర్వం శ్రుతం వచః బ్రూహి తన్నిర్ణయం బిల్వమాహాత్మ్యమపి సన్మునే
శివునికి నైవేద్యం తీసుకోవద్దని ముందు విన్నాను. దాని నిర్ణయాన్ని చెప్పండి. అలాగే బిల్వదళ మహిమను కూడా వివరించండి, ఓ మునిశ్రేష్ఠుడా!
సర్వంవదామిసంప్రీత్యా ధన్యా యూయం శివవ్రతాః
మీరు శివవ్రతాన్ని పాటిస్తున్నవారు ధన్యులు. నేను ఆనందంగా అన్నీ వివరంగా చెబుతాను.
శివభక్తః శుచిః శుద్ధః సద్వ్రతీదృఢనిశ్చయః భక్షయేచ్ఛివనైవేద్యంత్యజేదగ్రాహ్యభావనామ్
శివభక్తుడు, శుద్ధుడూ, పవిత్రుడూ, మంచి వ్రతాలు పాటించేవాడు, దృఢనిశ్చయంతో ఉండేవాడు శివుని నైవేద్యాన్ని తినవచ్చు. అది తినకూడదన్న భావనను వదిలేయాలి.