శివపురాణమ్

నమఃకపర్దినేచేతి ధూపం దద్యాద్యథావిధి దీపం దద్యాద్యథోక్తం తు నమ ఆశవ ఇత్యృచా

'కపర్దినే నమః' అనే మంత్రంతో నియమంగా ధూపం సమర్పించాలి. 'ఆశవాయ నమః' అనే ఋక్సుతో చెప్పిన విధంగా దీపం సమర్పించాలి.

నమోజ్యేష్ఠాయమంత్రేణ దద్యాన్నైవేద్యముత్తమమ్ మనునాత్ర్యమ్బకమితిపునరాచమనంస్మృతమ్

నమోజ్యేష్ఠాయ అనే మంత్రంతో ఉత్తమమైన నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి. తరువాత త్ర్యంబకం అనే మంత్రంతో మళ్లీ ఆచమనం చేయాలని చెప్పబడింది.

ఇమా రుద్రాయేతి ఋచా కుర్యాత్ఫలసమర్పణమ్ నమో వ్రజ్యాయేతి ఋచా సకలం శంభవేర్పయేత్

ఇమా రుద్రాయ అనే ఋచతో ఫలాన్ని సమర్పించాలి. నమో వ్రజ్యాయ అనే ఋచతో సమస్తాన్ని శంభువుకు అర్పించాలి.

మనో మహాంతమితి చ మానస్తోకే ఇతి తతః మంత్రేద్వయేనైకదశాక్షతై రుద్రాన్ప్రపూజయేత్

మనో మహాంతం, మానస్తోకే అనే రెండు మంత్రాలతో, పదకొండు అక్షరాల ద్వారా రుద్రులను పూజించాలి.

హిరణ్యగర్భ ఇతి త్ర్యృచాదక్షిణాంహిసమర్పయేత్ దేవస్యత్వేతిమంత్రేణహ్యభిషేకంచరేద్బుధః

హిరణ్యగర్భ అనే మూడు ఋచలతో దక్షిణా సమర్పించాలి. దేవస్యత్వేతి అనే మంత్రంతో జ్ఞానులు అభిషేకాన్ని చేయాలి.

దీపమంత్రేణవాశంభోర్నీరాజనవిధించరేత్ పుష్పాంజలించరేద్భక్త్యా ఇమా రుద్రాయచత్ర్యృచా

శంభువుకు దీప మంత్రంతో నీరాజనం చేయాలి. భక్తితో ఇమా రుద్రాయ అనే మూడు ఋచలతో పుష్పాంజలి సమర్పించాలి.

మానోమహాన్తమితి చ చరేత్ప్రాజ్ఞః ప్రదక్షిణామ్ మానస్తోకేతి మంత్రేణ సాష్టాఙ్గంప్రణమేత్సుధీః

మనో మహాంతం అనే మంత్రంతో ప్రదక్షిణ చేయాలి. మానస్తోకే అనే మంత్రంతో అష్టాంగ నమస్కారం చేయాలి.

యతోయత ఇత్యభయాంజ్ఞానాఖ్యాం త్ర్యంబకేణ చ

యతో యత అనే మంత్రంతో అభయ ముద్రను, త్ర్యంబకం అనే మంత్రంతో జ్ఞాన ముద్రను చూపాలి.

నమఃసేనేతి మంత్రేణమహాముద్రాంప్రదర్శయేత్ దర్శయేద్ధేనుముద్రాంచనమోగేభ్య ఋచానయా

నమఃసేనేతి అనే మంత్రంతో మహా ముద్రను చూపాలి. ధేను ముద్రను కూడా చూపాలి. నమోగే అనే ఋచతో ఆ ముద్రను సూచించాలి.

పఞ్చముద్రాఃప్రదర్శ్యాథ శివమంత్రజపం చరేత్ శతరుద్రియమంత్రేణ జపేద్వేదవిచక్షణః

ఐదు ముద్రలు చూపిన తరువాత శివ మంత్రాన్ని జపించాలి. వేదజ్ఞుడు శతరుద్రీయ మంత్రాన్ని జపించాలి.

తతః పఞ్చాఙ్గపాఠంచకుర్యాద్వేదవిచక్షణః దేవాగాత్వితిమంత్రేణకుర్యాచ్ఛంభోర్విసర్జనమ్

తర్వాత వేదజ్ఞుడు పంచాంగ పాఠాన్ని చేయాలి. దేవాగాత్ అనే మంత్రంతో శంభువుకు విసర్జన చేయాలి.

ఇత్యుక్తః శివపూజాయావ్యాసతోవైదికోవిధిః సమాసతశ్చశృణుతవైదికంవిధిముత్తమమ్

ఇలా వ్యాసుడు శివపూజకు వేదపద్ధతిని వివరించాడు. ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా ఉత్తమమైన వేద విధిని వినండి.

ఋచాసద్యోజాతమితిమృదాహరణమాచరేత్ వామదేవాయ ఇతి చ జలప్రక్షేపమాచరేత్

సద్యోజాత అనే ఋచతో మట్టి తీయాలి. వామదేవాయ అనే మంత్రంతో నీళ్లు ప్రోక్షణ చేయాలి.

అఘోరేణ చ మంత్రేణలింగనిర్మాణమాచరేత్ తత్పురుషాయమంత్రేణాహ్వానం కుర్యాద్యథావిధి

అఘోరేణ అనే మంత్రంతో లింగాన్ని తయారు చేయాలి. తత్పురుషాయ అనే మంత్రంతో యథావిధిగా ఆహ్వానం చేయాలి.

సంయోజయేద్వేదికాయామీశానమనునాహరమ్ అన్యత్సర్వం విధానంచకుర్యాత్సంక్షేపతః సుధీః

ఈశాన అనే మంత్రంతో హరుడిని వేదికపై కలిపాలి. మిగతా అన్ని కర్మలను జ్ఞానులు సంక్షిప్తంగా చేయాలి.

పఞ్చాక్షరేణమంత్రేణగురుదత్తేనవాతథా కుర్యాత్పూజాం షోడశోపచారేణ విధివత్సుధీః

గురువు ఇచ్చిన పంచాక్షరి మంత్రంతో, జ్ఞానులు విధిగా పదహారు ఉపచారాలతో పూజ చేయాలి.

భవాయభవనాశాయమహాదేవాయధీమహి ఉగ్రాయ ఉగ్రనాశాయ శర్వాయ శశిమౌలినే

భవుడు, భవనాశకుడు, మహాదేవుడు, ఉగ్రుడు, ఉగ్రతను నాశనం చేసేవాడు, శర్వుడు, చంద్రుడిని మస్తకంపై ధరించినవాడు — వీరిని మనం ధ్యానించాలి.

అనేన మనునా వాపి పూజయేచ్ఛంకరంసుధీః సుభక్త్యా చభ్రమంత్యక్త్వాభక్త్యైవఫలదః శివః

ఈ మంత్రంతో లేదా వేరే విధంగా జ్ఞానులు శంకరుని పూజించాలి. భ్రమను విడిచిపెట్టి, శుద్ధమైన భక్తితో పూజిస్తే శివుడు కేవలం భక్తితోనే ఫలాన్ని ఇస్తాడు.

ఇత్యపి ప్రోక్తమాదృత్య వైదికక్రమపూజనమ్ ప్రోచ్యతేన్యవిధిః సమ్యక్సాధారణతయాద్విజః

ఇలా వేదక్రమ పూజను వివరించాం. ఇప్పుడు ద్విజులకు సాధారణ విధిని సరిగ్గా వివరించబడింది.

పూజాపార్థివలింగస్యసంప్రోక్తాశివనామభిః

భూమిలోని లింగాన్ని పూజించేటప్పుడు శివుని పేర్లతో ఆచరించాలి.

హరోమహేశ్వరః శంభుఃశూలపాణిః పినాకధృక్ శివః పశుపతిశ్చైవమహాదేవ ఇతి క్రమాత్

హర, మహేశ్వర, శంభు, శూలపాణి, పినాకధృక్, శివ, పశుపతి, మహాదేవ — ఇవి క్రమంగా ఉచ్చరించాలి.

మృదాహరణసంఘట్టప్రతిష్ఠాహ్వానమేవచ స్నపనంపూజనంచైవక్షమస్వేతివిసర్జనమ్

మట్టి సేకరించడం, ఆకారం చేయడం, ప్రతిష్ఠించడం, ఆహ్వానించడం, అభిషేకం చేయడం, పూజించడం, క్షమించమని ప్రార్థించి విసర్జన చేయడం — ఇవన్నీ చేయాలి.

అంకారాదిచతుర్థ్యంతైర్నమోన్తైర్నామభిః క్రమాత్ కర్తవ్యాచక్రియాసర్వాభక్త్యాపరమయాముదా

‘ఁ’తో మొదలయ్యే, నాల్గవ విభక్తితో ముగిసే శివుని పేర్లను క్రమంగా ఉచ్చరిస్తూ, ఈ కార్యాలన్నీ అత్యంత భక్తితో చేయాలి.

కృత్వా న్యాసవిధింసమ్యక్షడఙ్గకరయోస్తథా షడక్షరేణమంత్రేణతతోధ్యానంసమాచరేత్

ఆరు అక్షరాల మంత్రంతో రెండు చేతులకు నియాసం సరిగ్గా చేసి, ఆ తరువాత ధ్యానం చేయాలి.

కైలాసపీఠాసనమధ్యసంస్థం భక్తైః సనందాదిభిరర్చ్యమానమ్ భక్తర్తిదావానలమప్రమేయంధ్యాయేదుమాలింగితవిశ్వభూషణమ్

కైలాస పీఠంపై మధ్యలో కూర్చున్న, సనందాది భక్తులు పూజిస్తున్న, భక్తుల బాధలను కాల్చే అగ్నిలా ప్రకాశించే, విశ్వభూషణాలతో అలంకరించబడిన, ఉమాదేవి ఆలింగనం చేసిన పరమేశ్వరుని ధ్యానం చేయాలి.

ధ్యాయేన్నిత్యంమహేశంరజతగిరినిభంచారుచంద్రావతంసంరత్నాకల్పోజ్జ్వలాంగంపరశుమృగవరాభీతిహస్తంప్రసన్నమ్ పద్మాసీనంసమంతాత్స్థితమమరగణైర్వ్యాఘ్రకృత్తింవసానంవిశ్వాద్యంవిశ్వబీజంనిఖిలభయహరంపఞ్చవక్త్రంత్రినేత్రమ్

ఇతిధ్యాత్వాచసంపూజ్యపార్థివంలింగముత్తమమ్ జపేత్పఞ్చాక్షరంమంత్రంగురుదత్తంయథావిధి

ఇలా ధ్యానం చేసి, భూమిలోని ఉత్తమ లింగాన్ని పూజించిన తర్వాత, గురువు చెప్పిన విధంగా పంచాక్షరి మంత్రాన్ని జపించాలి.

స్తుతిభిశ్చైవదేవేశంస్తువీతప్రణమన్సుధీః నానాభిధాభిర్విప్రేన్ద్రాః పఠేద్వైశతరుద్రియమ్

స్తోత్రాలతో దేవేశ్వరుడిని వందనం చేస్తూ, జ్ఞానులు ఆయనను స్తుతించాలి. ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు అనేక పేర్లు, శతరుద్రియాన్ని పఠించాలి.

తతః సాక్షతపుష్పాణిగృహీత్వాంజలినాముదా ప్రార్థయేచ్ఛంకరంభక్త్యామంత్రైరేభిఃసుభక్తితః

తరువాత, చేతుల్లో తాజా పువ్వులు తీసుకుని, భక్తితో చేతులు జోడించి, ఈ మంత్రాలతో శంకరుని ప్రార్థించాలి.