శివపురాణమ్

గురుపూజైవపూజాస్యాచ్ఛివస్యపరమాత్మనః గురుశేషంతుయత్సర్వమాత్మశుద్ధికరంభవేత్

గురుపూజే పరమాత్మ అయిన శివుని పూజ. గురువుని మిగిలినదంతా ఆత్మశుద్ధికి కారణమవుతుంది.

గురోఃశేషఃశివోచ్ఛిష్టంజలమన్నాదినిర్మితమ్ శిష్యాణాంశివభక్తానాంగ్రాహ్యంభోజ్యంభవేద్ద్విజాః

గురువు మిగిల్చిన నీరు, అన్నం మొదలైనవి శివుని ప్రసాదంగా శిష్యులు, శివభక్తులు స్వీకరించి భుజించాలి.

గుర్వనుజ్ఞావిరహితంచోరవత్సకలంభవేత్ గురోరపివిశేషజ్ఞంయత్నాద్గృహ్ణీతవైగురుమ్

గురువు అనుమతి లేకుండా తీసుకున్నది దొంగతనమే అవుతుంది. కానీ గురువు ప్రత్యేకంగా ఇచ్చినదాన్ని జాగ్రత్తగా స్వీకరించాలి.

అజ్ఞానమోచనంసాధ్యంవిశేషజ్ఞోహిమోచకః ఆదౌచవిఘ్నశమనంకర్తవ్యంకర్మపూర్తయే

విశేష జ్ఞానం కలవాడు అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, లక్ష్యాన్ని సాధించగలడు. మొదట పనిలోని అడ్డంకులను తొలగించాలి.

నిర్విఘ్నేనకృతంసాంగంకర్మవైసఫలం భవేత్ తస్మాత్సకలకర్మాదౌవిఘ్నేశం పూజయేద్ బుధః

అడ్డంకులు లేకుండా, సంపూర్ణంగా చేసిన పని ఫలిస్తుంది. అందుకే జ్ఞానులు ప్రతి పనిని ప్రారంభించేటప్పుడు విఘ్నేశ్వరుని పూజించాలి.

సర్వబాధానివృత్త్యర్థంసర్వాన్దేవాన్యజేద్బుధః జ్వరాదిగ్రంథిరోగాశ్చబాధాహ్యాధ్యాత్మికామతా

బాధలు తొలగించేందుకు, జ్ఞానులు అన్ని దేవతలను పూజించాలి. జ్వరం, గడ్డలు, వ్యాధులు, ఇంకా మనసుకు సంబంధించిన బాధలు తొలగించేందుకు కూడా ఇదే విధానం.

పిశాచజంబుకాదీనాంవల్మీకాద్యుద్భవేతథా అకస్మాదేవగోధాదిజంతూనాంపతనేపిచ

పిశాచాలు, నక్కలు, ఎలుకలు, చీమలు వంటి జంతువుల వల్ల కలిగే కష్టాలు, అలాగే అనుకోకుండా గోదుగులు, ఇతర జంతువులు పడిపోవడం వల్ల కలిగే అపశకునాలు కూడా ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

గృహేకచ్ఛపసర్పస్త్రీదుర్జనాదర్శనేపిచ వృక్షనారీగవాదీనాంప్రసూతివిషయేపిచ

ఇంట్లో కప్ప, పాము, చెడు స్వభావం ఉన్న మహిళ లేదా దుష్టుడు కనిపిస్తే, అలాగే చెట్లు, మహిళలు, ఆవులు మొదలైన వాటికి సంబంధించిన విషయాల్లో, ముఖ్యంగా ప్రసవ సమయంలో అపశకునాలు కలిగితే కూడా ఇది వర్తిస్తుంది.

భావిదుఃఖంసమాయాతితస్మాత్తేభౌతికామతా అమేధ్యా శనిపాతశ్చమహామారీతథైవచ

భవిష్యత్తులో దుఃఖం సంభవించబోతుందని సూచనలు కనిపిస్తే, అవి భౌతిక కారణాల వల్లనని భావించాలి. అపవిత్రత, శని ప్రభావం, పెద్ద వ్యాధులు కూడా దీనిలోకి వస్తాయి.

జ్వరమారీవిషూచిశ్చగోమారీచమసూరికా జన్మర్క్షగ్రహసంక్రాంతిగ్రహయోగాస్వరాశికే

జ్వరం, మహామారి, అంటువ్యాధి, ఆవు మారి, చిన్నపొక్కు, జన్మనక్షత్రం, గ్రహ సంచారం, స్వరాశిలో గ్రహయోగాలు — ఇవన్నీ కూడా ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

దుఃస్వప్నదర్శనాద్యాశ్చమతావైహ్యధిదైవికాః శవచాండాలపతితస్పర్శాద్యేంతర్గృహేగతే

చెడు కలలు వంటి వాటిని దైవ సంబంధిత బాధలుగా భావించాలి. అలాగే ఇంట్లో శవం, చండాలుడు, పతితుడు తాకినప్పుడు కూడా ఇలాంటి దుష్ప్రభావాలు కలుగుతాయి.

ఏతాదృశేసముత్పన్నేభావిదుఃఖస్యసూచకే శాంతియజ్ఞంతుమతిమాన్కుర్యాత్తద్దోషశాంతయే

ఇలాంటి సంకేతాలు కనిపించినప్పుడు, భవిష్యత్తులో దుఃఖం వస్తుందని తెలిసినప్పుడు, జ్ఞానులు ఆ దోషాలను నివారించేందుకు శాంతి యజ్ఞం చేయాలి.

దేవాలయే ఽథగోష్ఠేవాచైత్యేవాపిగృహాంగణే ప్రాదేశోన్నతధిష్ణ్యేవైద్విహస్తేయస్వలంకృతే

దేవాలయంలో, గోశాలలో, స్తూపంలో లేదా ఇంటి ప్రాంగణంలో, ఎత్తైన, శుభ్రంగా అలంకరించిన స్థలంలో ఈ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి.

భారమాత్రవ్రీహిధాన్యంప్రస్థాప్యపరిసృత్యచ మధ్యేవిలిఖ్యకమలంతథాదిక్షువిలిఖ్యవై

అవసరమైనంత వరి లేదా ధాన్యాన్ని పరచి, మధ్యలో ఒక కమలాన్ని గీయాలి. అలాగే చుట్టూ ఒక చతురస్రాన్ని కూడా గీయాలి.

తంతునావేష్టితంకుంభం నవగుగ్గులధూపితమ్ మధ్యేస్థాప్యమహాకుంభంతథాదిక్ష్వపివిన్యసేత్

ఒక కుండను దారం చుట్టి, కొత్త గుగ్గిలం ధూపం వేసి, మధ్యలో పెద్ద కుండను పెట్టాలి. అలాగే నాలుగు దిక్కులలో కూడా అలాగే ఏర్పాటు చేయాలి.

సనాలామ్రకకూర్చాదీన్కలశాంశ్చ తథాష్టసు పూరయేన్మంత్రపూతేనపఞ్చద్రవ్యయుతేనహి

ఎనిమిది కుండల్లో మంత్రపుటజలాన్ని, ఐదు పదార్థాలతో కలిపి నింపాలి. మామిడి కాండం మరియు ఇతర శుభ్రమైన ఆకులను కూడా పెట్టాలి.

ప్రక్షిపేన్నవరత్నానినీలాదీన్క్రమశస్తథా కర్మజ్ఞంచసపత్నీకమాచార్యంవరయేద్బుధః

నవ రత్నాలను, నీలం మొదలుకొని వరుసగా పెట్టాలి. కర్మలో నిపుణుడైన పురోహితుడిని, అతని భార్యతో కలిపి నియమించాలి.

సువర్ణప్రతిమాం విష్ణోరింద్రాదీనాంచ నిక్షిపేత్ సశిరస్కేమధ్యకుంభేవిష్ణుమాబాహ్యపూజయేత్

విష్ణువు, ఇంద్రుడు మొదలైన వారి బంగారు విగ్రహాలను పెట్టాలి. తల వంచి మధ్య కుండలో విష్ణువును పూజించి, బయట కూడా పూజ చేయాలి.

ప్రాగాదిషుయథామంత్రమింద్రాదీన్క్రమశోయజేత్ తత్తన్నామ్నాచతుర్థ్యాంచనమోన్తే నయథాక్రమమ్

తూర్పు మొదలైన దిక్కుల్లో, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను తగిన మంత్రాలతో వరుసగా పూజించాలి. చివరలో వారి పేర్లతో హోమాలు సమర్పించాలి.

ఆవాహనాదికంసర్వమాచార్యేణైవకారయేత్ ఆచార్య ఋత్విజా సార్ధం తన్మాత్రాన్ప్రజపేచ్ఛతమ్

ఆవాహన మొదలైన అన్ని కర్మలను గురువు ఒక్కరే చేయాలి. గురువు, ఋత్విజులతో కలిసి, తగిన మంత్రాలను శతసారంగా జపించాలి.

కుంభస్య పశ్చిమే భాగేజపాంతేహోమమాచరేత్ కోటింలక్షంసహస్రంవాశతమష్టోత్తరం బుధాః

కుండకు పడమరవైపు, జపం పూర్తయ్యాక హోమం చేయాలి. కోటి, లక్ష, వెయ్యి, వంద లేదా నూరు ఎనిమిది సార్లు అయినా జ్ఞానులు చేయవచ్చు.

ఏకాహంవానవాహంవాతథామండలమేవ వా యథాయోగ్యంప్రకుర్వీతకాలదేశానుసారతః

ఒక రోజులోనైనా, తొమ్మిది రోజుల్లోనైనా, లేదా మండల కాలంలోనైనా, కాలానికి, ప్రదేశానికి అనుగుణంగా యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి.

శమీహోమశ్చ శాంత్యర్థే వృత్త్యర్థేచపలాశకమ్ సమిదన్నాజ్యకైర్ద్రవ్యైర్నామ్నామంత్రేణ వా హునేత్

శాంతికోసం సమీ దారాన్ని, సంపద కోసం పలాశ దారాన్ని హోమంలో ఉపయోగించాలి. సమిధులు, అన్నం, నెయ్యితో, తగిన పేర్లతో మంత్రాలతో హోమం చేయాలి.

ప్రారంభేయత్కృతంద్రవ్యంతత్క్రియాంతంసమాచరేత్ పుణ్యాహంవాచయిత్వాంతే దినేసంప్రోక్ష్యయేజ్జలైః

కార్యాన్ని ప్రారంభించిన తర్వాత, దానికి కావలసిన పదార్థాలతో ఆ కర్మను పూర్తిగా చేయాలి. చివర్లో మంగళప్రదమైన మంత్రాన్ని పఠించి, ఆ స్థలాన్ని నీటితో చల్లాలి.

బ్రాహ్మణాన్భోజయేత్పశ్చాద్యావదాహుతిసంఖ్యయా ఆచార్యశ్చహవిష్యాశీత్విజశ్చభవేద్బుధాః

తర్వాత, హోమంలో చేసిన ఆహుతుల సంఖ్యను అనుసరించి బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. గురువు, యజ్ఞంలో పాల్గొన్న పండితులు కూడా హవిస్సు తినాలి.

ఆదిత్యాదీన్గ్రహానిష్ట్వాసర్వహోమాంత ఏవహి ఋత్విభ్యోదక్షిణాందద్యాన్నవరత్నంయథా క్రమమ్

అన్ని హోమాలు పూర్తయిన తరువాత, ఆదిత్యుడు మొదలైన గ్రహాలను పూజించి, క్రమంగా రుత్విజులకు అన్నం, రత్నాలు వంటి దానాలు ఇవ్వాలి.

దశదానంతతఃకుర్యాద్భూరిదానంతతః పరమ్ బాలానాముపనీతానాంగృహిణాంవనినాంధనమ్

ఆ తరువాత పది దానాలు చేయాలి. ఆ తర్వాత ఇంకా గొప్ప దానాలు ఇవ్వాలి — పిల్లలకు, ఉపనయనం చేసినవారికి, గృహస్థులకు, వనవాసులకూ ధనం ఇవ్వాలి.

కన్యానాంచసభర్త్ఃణాంవిధవానాంతతఃపరమ్ తంత్రోపకరణంసర్వమాచార్యాయనివేదయేత్

తరువాత కన్యలకు, పెళ్లైన మహిళలకు, వితంతువులకు దానం చేయాలి. అక్కడ ఉపయోగించిన అన్ని వస్తువులను గురువుకు సమర్పించాలి.

ఉత్పాతానాంచమారీణాందుఃఖస్వామీయమఃస్మృతః తస్మాద్యమస్యప్రీత్యర్థంకాలదానంప్రదాపయేత్

అపాయాలు, వ్యాధులకు యమధర్మరాజు అధిపతి అని చెప్పబడింది. అందుకే యముని సంతృప్తికోసం కాలదానం చేయాలి.