సవికారాన్రాజసాదీన్గుణాన్రుంధేవ్యపోహతి గుణాతీతః పరశివోగురురూపంసమాశ్రితః
రాజోగుణాది అన్ని మార్పులను తొలగించి, గుణాలను దాటి, పరమశివుడు గురువు రూపంలో ఆశ్రయిస్తాడు.
గుణత్రయంవ్యపోహ్యాగ్రేశివంబోధయతీతిసః విశ్వస్తానాంతుశిష్యాణాంగురురిత్యభిధీయతే
మూడు గుణాలను తొలగించి ముందుగా శివతత్వాన్ని తెలియజేస్తాడు. అందుకే గురుపై నమ్మకమున్న శిష్యులకు ఆయన 'గురు' అని పిలవబడతాడు.
తస్మాద్గురుశరీరంతుగురులింగంభవేద్బుధః గురులింగస్యపూజాతుగురుశుశ్రూషణం భవేత్
కాబట్టి, జ్ఞానులు గురువు శరీరాన్ని గురులింగంగా భావిస్తారు. గురువుకు సేవ చేయడం అంటే గురులింగాన్ని పూజించడమే.
శ్రుతంకరోతిశుశ్రూషాకాయేనమనసాగిరా ఉక్తం యద్గురుణాపూర్వం శక్యంవా ఽశక్యమేవవా
శిష్యుడు తన శరీరం, మనసు, వాక్కుతో గురువు ముందుగా చెప్పినది, సాధ్యమైనా కాని, అసాధ్యమైనా కాని, వినిపించి సేవ చేయాలి.
కరోత్యేవహిపూతాత్మాప్రాణైరపిధనైరపి తస్మాద్వైశాసనేయోగ్యః శిష్య ఇత్యభిధీయతే
పవిత్రమైన మనస్సున్నవాడు తన ప్రాణాలతోనైనా, ధనంతోనైనా ఆ పనిని నెరవేర్చుతాడు. అందువల్ల అతడే దీక్షకు యోగ్యుడైన శిష్యుడు అని పిలవబడతాడు.
శరీరాద్యర్థకంసర్వంగురోర్దత్త్వాసుశిష్యకః అగ్రపాకంనివేద్యాగ్రేభుంజీయాద్గుర్వనుజ్ఞయా
తన శరీరం మొదలుకొని అన్ని వస్తువులను గురువుకి అర్పించిన మంచి శిష్యుడు, మొదటి భాగాన్ని సమర్పించిన తర్వాత, గురువు అనుమతితో భోజనం చేయవచ్చు.
శిష్యఃపుత్ర ఇతి ప్రోక్తః సదాశిష్యత్వయోగతః జిహ్వాలింగాన్మంత్రశుక్రంకర్ణయోనౌనిషిచ్యవై
శిష్యుడు ఎప్పుడూ శిష్యత్వ సంబంధంతో కుమారుడిగా పిలవబడతాడు. నాలుక, లింగం, మంత్రం, వీర్యం, చెవి, గర్భాన్ని అభిషేకిస్తారు.
జాతఃపుత్రోమంత్రపుత్రఃపితరంపూజయేద్గురుమ్ నిమజ్జయతిపుత్రంవైసంసారేజనకఃపితా
మంత్రపుత్రుడిగా జన్మించినవాడు గురువును తండ్రిగా పూజించాలి. తండ్రి కుమారుడిని సంసారంలో ముంచుతాడు.
సంతారయతిసంసారాద్గురుర్వైబోధకః పితా ఉభయోరంతరంజ్ఞాత్వాపితరంగురుమర్చయేత్
గురు జ్ఞానాన్ని కలిగించి సంసారాన్ని దాటి పోవడానికి దారి చూపుతాడు. ఈ ఇద్దరి తేడాను తెలుసుకొని, గురువును తండ్రిగా పూజించాలి.
అంగశుశ్రూషయాచాపి ధనాద్యైః స్వార్జితైర్గురుమ్ పాదాదికేశపర్యంతంలింగాన్యంగానియద్గురోః
తానే సంపాదించిన ధనం మొదలైన వాటితో, గురువు పాదాల నుంచి తల వరకు ఉన్న అన్ని అవయవాలకు సేవ చేయాలి.
ధనరూపైః పాదుకాద్యైః పాదసంగ్రణాదిభిః స్నానాభిషేకనైవేద్యైర్భోజనైశ్చప్రపూజయేత్
ధనం, పాదుకలు మొదలైన వాటితో, పాదస్పర్శ మొదలైన సేవలతో, స్నానం, అభిషేకం, నైవేద్యం, భోజనం వంటి వాటితో పూజ చేయాలి.
గురుపూజైవపూజాస్యాచ్ఛివస్యపరమాత్మనః గురుశేషంతుయత్సర్వమాత్మశుద్ధికరంభవేత్
గురుపూజే పరమాత్మ అయిన శివుని పూజ. గురువుని మిగిలినదంతా ఆత్మశుద్ధికి కారణమవుతుంది.
గురోఃశేషఃశివోచ్ఛిష్టంజలమన్నాదినిర్మితమ్ శిష్యాణాంశివభక్తానాంగ్రాహ్యంభోజ్యంభవేద్ద్విజాః
గురువు మిగిల్చిన నీరు, అన్నం మొదలైనవి శివుని ప్రసాదంగా శిష్యులు, శివభక్తులు స్వీకరించి భుజించాలి.
గుర్వనుజ్ఞావిరహితంచోరవత్సకలంభవేత్ గురోరపివిశేషజ్ఞంయత్నాద్గృహ్ణీతవైగురుమ్
గురువు అనుమతి లేకుండా తీసుకున్నది దొంగతనమే అవుతుంది. కానీ గురువు ప్రత్యేకంగా ఇచ్చినదాన్ని జాగ్రత్తగా స్వీకరించాలి.
అజ్ఞానమోచనంసాధ్యంవిశేషజ్ఞోహిమోచకః ఆదౌచవిఘ్నశమనంకర్తవ్యంకర్మపూర్తయే
విశేష జ్ఞానం కలవాడు అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, లక్ష్యాన్ని సాధించగలడు. మొదట పనిలోని అడ్డంకులను తొలగించాలి.
నిర్విఘ్నేనకృతంసాంగంకర్మవైసఫలం భవేత్ తస్మాత్సకలకర్మాదౌవిఘ్నేశం పూజయేద్ బుధః
అడ్డంకులు లేకుండా, సంపూర్ణంగా చేసిన పని ఫలిస్తుంది. అందుకే జ్ఞానులు ప్రతి పనిని ప్రారంభించేటప్పుడు విఘ్నేశ్వరుని పూజించాలి.
సర్వబాధానివృత్త్యర్థంసర్వాన్దేవాన్యజేద్బుధః జ్వరాదిగ్రంథిరోగాశ్చబాధాహ్యాధ్యాత్మికామతా
బాధలు తొలగించేందుకు, జ్ఞానులు అన్ని దేవతలను పూజించాలి. జ్వరం, గడ్డలు, వ్యాధులు, ఇంకా మనసుకు సంబంధించిన బాధలు తొలగించేందుకు కూడా ఇదే విధానం.
పిశాచజంబుకాదీనాంవల్మీకాద్యుద్భవేతథా అకస్మాదేవగోధాదిజంతూనాంపతనేపిచ
పిశాచాలు, నక్కలు, ఎలుకలు, చీమలు వంటి జంతువుల వల్ల కలిగే కష్టాలు, అలాగే అనుకోకుండా గోదుగులు, ఇతర జంతువులు పడిపోవడం వల్ల కలిగే అపశకునాలు కూడా ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.
గృహేకచ్ఛపసర్పస్త్రీదుర్జనాదర్శనేపిచ వృక్షనారీగవాదీనాంప్రసూతివిషయేపిచ
ఇంట్లో కప్ప, పాము, చెడు స్వభావం ఉన్న మహిళ లేదా దుష్టుడు కనిపిస్తే, అలాగే చెట్లు, మహిళలు, ఆవులు మొదలైన వాటికి సంబంధించిన విషయాల్లో, ముఖ్యంగా ప్రసవ సమయంలో అపశకునాలు కలిగితే కూడా ఇది వర్తిస్తుంది.
భావిదుఃఖంసమాయాతితస్మాత్తేభౌతికామతా అమేధ్యా శనిపాతశ్చమహామారీతథైవచ
భవిష్యత్తులో దుఃఖం సంభవించబోతుందని సూచనలు కనిపిస్తే, అవి భౌతిక కారణాల వల్లనని భావించాలి. అపవిత్రత, శని ప్రభావం, పెద్ద వ్యాధులు కూడా దీనిలోకి వస్తాయి.
జ్వరమారీవిషూచిశ్చగోమారీచమసూరికా జన్మర్క్షగ్రహసంక్రాంతిగ్రహయోగాస్వరాశికే
జ్వరం, మహామారి, అంటువ్యాధి, ఆవు మారి, చిన్నపొక్కు, జన్మనక్షత్రం, గ్రహ సంచారం, స్వరాశిలో గ్రహయోగాలు — ఇవన్నీ కూడా ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.
దుఃస్వప్నదర్శనాద్యాశ్చమతావైహ్యధిదైవికాః శవచాండాలపతితస్పర్శాద్యేంతర్గృహేగతే
చెడు కలలు వంటి వాటిని దైవ సంబంధిత బాధలుగా భావించాలి. అలాగే ఇంట్లో శవం, చండాలుడు, పతితుడు తాకినప్పుడు కూడా ఇలాంటి దుష్ప్రభావాలు కలుగుతాయి.
ఏతాదృశేసముత్పన్నేభావిదుఃఖస్యసూచకే శాంతియజ్ఞంతుమతిమాన్కుర్యాత్తద్దోషశాంతయే
ఇలాంటి సంకేతాలు కనిపించినప్పుడు, భవిష్యత్తులో దుఃఖం వస్తుందని తెలిసినప్పుడు, జ్ఞానులు ఆ దోషాలను నివారించేందుకు శాంతి యజ్ఞం చేయాలి.
దేవాలయే ఽథగోష్ఠేవాచైత్యేవాపిగృహాంగణే ప్రాదేశోన్నతధిష్ణ్యేవైద్విహస్తేయస్వలంకృతే
దేవాలయంలో, గోశాలలో, స్తూపంలో లేదా ఇంటి ప్రాంగణంలో, ఎత్తైన, శుభ్రంగా అలంకరించిన స్థలంలో ఈ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి.
భారమాత్రవ్రీహిధాన్యంప్రస్థాప్యపరిసృత్యచ మధ్యేవిలిఖ్యకమలంతథాదిక్షువిలిఖ్యవై
అవసరమైనంత వరి లేదా ధాన్యాన్ని పరచి, మధ్యలో ఒక కమలాన్ని గీయాలి. అలాగే చుట్టూ ఒక చతురస్రాన్ని కూడా గీయాలి.
తంతునావేష్టితంకుంభం నవగుగ్గులధూపితమ్ మధ్యేస్థాప్యమహాకుంభంతథాదిక్ష్వపివిన్యసేత్
ఒక కుండను దారం చుట్టి, కొత్త గుగ్గిలం ధూపం వేసి, మధ్యలో పెద్ద కుండను పెట్టాలి. అలాగే నాలుగు దిక్కులలో కూడా అలాగే ఏర్పాటు చేయాలి.
సనాలామ్రకకూర్చాదీన్కలశాంశ్చ తథాష్టసు పూరయేన్మంత్రపూతేనపఞ్చద్రవ్యయుతేనహి
ఎనిమిది కుండల్లో మంత్రపుటజలాన్ని, ఐదు పదార్థాలతో కలిపి నింపాలి. మామిడి కాండం మరియు ఇతర శుభ్రమైన ఆకులను కూడా పెట్టాలి.
ప్రక్షిపేన్నవరత్నానినీలాదీన్క్రమశస్తథా కర్మజ్ఞంచసపత్నీకమాచార్యంవరయేద్బుధః
నవ రత్నాలను, నీలం మొదలుకొని వరుసగా పెట్టాలి. కర్మలో నిపుణుడైన పురోహితుడిని, అతని భార్యతో కలిపి నియమించాలి.
సువర్ణప్రతిమాం విష్ణోరింద్రాదీనాంచ నిక్షిపేత్ సశిరస్కేమధ్యకుంభేవిష్ణుమాబాహ్యపూజయేత్
విష్ణువు, ఇంద్రుడు మొదలైన వారి బంగారు విగ్రహాలను పెట్టాలి. తల వంచి మధ్య కుండలో విష్ణువును పూజించి, బయట కూడా పూజ చేయాలి.
ప్రాగాదిషుయథామంత్రమింద్రాదీన్క్రమశోయజేత్ తత్తన్నామ్నాచతుర్థ్యాంచనమోన్తే నయథాక్రమమ్
తూర్పు మొదలైన దిక్కుల్లో, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను తగిన మంత్రాలతో వరుసగా పూజించాలి. చివరలో వారి పేర్లతో హోమాలు సమర్పించాలి.