ధర్మక్షేత్రే మహాక్షేత్రే గంగాకాలిన్దిసంగమే ప్రయాగే పరమే పుణ్యే బ్రహ్మలోకస్య వర్త్మని
ధర్మభూమిలో, మహత్తరమైన క్షేత్రంలో, గంగా యమునల సంగమమైన ప్రాయాగంలో, అత్యంత పవిత్రమైన బ్రహ్మలోకానికి దారిగా ఉన్న చోట,
మునయః శంసితాత్మనస్సత్యవ్రతపరాయణాః మహౌజసో మహాభాగా మహాసత్రం వితేనిరే
అక్కడ సత్యవ్రతానికి నిబద్ధత కలిగిన, గొప్ప తపస్సు, మహత్తరమైన శక్తి, అదృష్టం కలిగిన మునులు, ఒక గొప్ప యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు.
తత్ర సత్రం సమాకర్ణ్య వ్యాసశిష్యో మహామునిః ఆజగామ మునీన్ద్రష్టుం సూతః పౌరాణికోత్తమః
ఆ యజ్ఞం జరుగుతున్న సంగతిని విని, వ్యాస మహర్షి శిష్యుడైన మహాముని సూతుడు, పురాణాల కథకుల్లో శ్రేష్ఠుడు, అక్కడికి వచ్చి మునులాధిపతిని దర్శించేందుకు వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా సూతమాయాంతం హర్షితా మునయస్తదా చేతసా సుప్రసన్నేన పూజాం చక్రుర్యథావిధి
సూతుడు వస్తున్నాడని చూసి, మునులు ఆనందంతో, హృదయపూర్వకంగా, విధిగా అతనికి పూజ చేశారు.
తతో వినయసంయుక్తా ప్రోచుః సాంజలయశ్చతే సుప్రసన్నా మహాత్మానః స్తుతిం కృత్వాయథావిధి
తర్వాత, వినయంతో చేతులు జోడించి, ఆ మహాత్ములు సంతోషంగా, విధానంగా నీకు స్తోత్రాలు చేశారు.
రోమహర్షణ సర్వజ్ఞ భవాన్ వై భాగ్యగౌరవాత్ పురాణవిద్యామఖిలాం వ్యాసాత్ప్రత్యర్థమీయివాన్
ఓ రోమహర్షణా! నీవు సర్వజ్ఞుడవు. నీ పుణ్యఫలంతో, వ్యాసుని దగ్గర నుండి అన్ని పురాణ జ్ఞానాన్ని నేరుగా తెలుసుకున్నావు.
తస్మాదాశ్చర్యభూతానాం కథానాం త్వం హి భాజనమ్ రత్నానామురుసారాణాం రత్నాకర ఇవార్ణవః
అందువల్ల, అద్భుతమైన కథలకు నీవు పాత్రవు. అనేక రత్నాలను కలిగి ఉన్న సముద్రంలా, నీవు అపూర్వమైన కథలకు నిలయవు.
యచ్చ భూతం చ భవ్యం చ యచ్చాన్యద్వస్తు వర్తతే న త్వయా ఽవిదితం కించిత్త్రిషు లోకేషు విద్యతే
ఏది గతంలో జరిగిందో, భవిష్యత్తులో జరిగేదో, ఇంకా ఏదైనా ఉన్నదో — మూడు లోకాలలో నీకు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు.
త్వం మద్దిష్టవశాదస్య దర్శనార్థమిహాగతః కుర్వన్కిమపి నః శ్రేయో న వృథా గంతుమర్హసి
నా విధి వల్ల నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు. ఈ కలయిక కోసం. మా మేలుకోసం ఏదైనా చేయు. వృథాగా రావద్దు.
తత్త్వం శ్రుతం స్మ నః సర్వం పూర్వమేవ శుభాశుభమ్ న తృప్తిమధిగచ్ఛామః శ్రవణేచ్ఛా ముహుర్ముహుః
ముందే మేము నీ నుండి శుభాశుభాలన్నీ విన్నాము. అయినా మాకు తృప్తి కలగడం లేదు. వినాలనే కోరిక మళ్లీ మళ్లీ కలుగుతోంది.
ఇదానీమేకమేవాస్తి శ్రోతవ్యం సూత సన్మతే తద్రహస్యమపి బ్రూహి యది తే ఽనుగ్రహో భవేత్
ఇప్పుడు, ఓ జ్ఞానవంతుడైన సూతా! మేము వినదగిన ఒక విషయం ఉంది. దయచేసి ఆ రహస్యాన్ని కూడా చెప్పు. నీ అనుగ్రహం ఉంటే చెప్పు.
ప్రాప్తే కలియుగే ఘోరే నరాః పుణ్యవివర్జితాః దురాచారరతాః సర్వే సత్యవార్తాపరాఙ్ముఖాః
కలియుగం భయంకరంగా వచ్చినప్పుడు, ప్రజలు పుణ్యానికి దూరంగా, చెడు పనుల్లో ఆనందిస్తూ, సత్యానికి, ధర్మానికి ముఖం తిప్పుతారు.
పరాపవాదనిరతాః పరద్రవ్యాభిలాషిణః పరస్త్రీసక్తమనసః పరహింసాపరాయణాః
వారు ఇతరులను నిందించడంలో, పరధనాన్ని కోరడంలో, ఇతరుల భార్యల పట్ల మనసు పెట్టడంలో, ఇతరులకు హాని చేయడంలో నిమగ్నమై ఉంటారు.
దేహాత్మదృష్టయా మూఢా నాస్తికాః పశుబుద్ధయః మాతృపితృకృతద్వేషాః స్త్రీదేవాః కామకింకరాః
దేహమే ఆత్మ అని భావించే మూర్ఖులు, నాస్తికులు, జంతువుల మాదిరిగా ఆలోచించే వారు, తల్లిదండ్రులను ద్వేషించే వారు, స్త్రీలను, దేవతలను పూజించే వారు, కామానికి దాసులై ఉంటారు.
విప్రా లోభగ్రహగ్రస్తా వేదవిక్రయజీవినః ధనార్జనార్థమభ్యస్తవిద్యా మదవిమోహితాః
బ్రాహ్మణులు లోభం, మోహానికి లోనై, వేదాలను అమ్ముతూ జీవనం సాగిస్తూ, ధనార్జన కోసం విద్యను అభ్యసిస్తూ, మదంలో మునిగిపోతారు.
త్యక్తస్వజాతికర్మాణః ప్రాయ్హశఃపరవంచకాః త్రికాలసంధ్యయా హీనా బ్రహ్మబోధవివర్జితాః
తమ వర్ణధర్మాలను వదిలి, ఎక్కువగా ఇతరులను మోసం చేస్తూ, మూడు కాల సంధ్యలను పాటించకుండా, బ్రహ్మ జ్ఞానం లేకుండా ఉంటారు.
అదయాః పండితంమన్యాస్స్వాచారవ్రతలోపకాః కృష్యుద్యమరతాః క్రూరస్వభావా మలినాశయాః
దయలేని వారు, తాము పండితులమని భావించే వారు, తమ ఆచారాలు, వ్రతాలను పాటించకుండా, వ్యవసాయంలో నిమగ్నమై, క్రూర స్వభావంతో, చెడు ఉద్దేశాలతో ఉంటారు.
క్షత్రియాశ్చ తథా సర్వే స్వధర్మత్యాగశీలినః అసత్సంగాః పాపరతా వ్యభిచారపరాయణాః
అలాగే, క్షత్రియులందరూ తమ ధర్మాన్ని వదిలి, దుష్టులతో స్నేహం చేసి, పాపాల్లో ఆనందిస్తూ, వ్యభిచారంలో నిమగ్నమై ఉంటారు.
అశూరా అరణప్రీతాః పలాయనపరాయణాః కుచౌరవృత్తయః శూద్రాః కామకింకరచేతసః
వీరత్వం లేని వారు, అడవుల్లో ఆనందించే వారు, ఎప్పుడూ పారిపోవడానికే సిద్ధంగా ఉండేవారు, చిన్నపాటి దొంగతనాలతో జీవించే వారు, తమ మనస్సు కోరికలకు బానిసలై ఉంటారు.
శస్త్రాస్త్రవిద్యయా హీనా ధేనువిప్రావనోజ్ఝితాః శరణ్యావనహీనాశ్చ కామిన్యూతిమృగాస్సదా
వారు ఆయుధాల జ్ఞానం లేకుండా, ఆవులు బ్రాహ్మణులను వదిలిపెట్టి, ఆశ్రయం లేకుండా, ఎప్పుడూ కామానికి వేటాడే జింకల్లా ఉంటారు.
ప్రజాపాలనసద్ధర్మవిహీనా భోగతత్పరాః ప్రజాసంహారకా దుష్టా జీవహింసాకరా ముదా
ప్రజలను పాలించే ధర్మం లేకుండా, సుఖాలలో మునిగిపోయి, చెడ్డవారు, ప్రజలను నాశనం చేయడంలో ఆనందించే వారు, జీవులపై హింస చేయడంలో సంతోషపడతారు.
వైశ్యాః సంస్కారహీనాస్తే స్వధర్మత్యాగశీలినః కుపథాః స్వార్జనరతాస్తులాకర్మకువృత్తయః
వైశ్యులు సంస్కారాలు లేకుండా, తమ కర్తవ్యాన్ని వదిలిపెట్టే స్వభావం కలిగి, తప్పు మార్గాల్లో నడిచే వారు, స్వార్థంలో మునిగిపోయి, తూకంలో మోసం చేసే వారు.
గురుదేవద్విజాతీనాం భక్తిహీనాః కుబుద్ధయః అభోజితద్విజాః ప్రాయః కృపణా బద్ధముష్టయః
గురువులకు, దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు భక్తి లేకుండా, చెడ్డ బుద్ధి కలిగి, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టకుండా, కంజుషీగా, గట్టిగా పట్టుకుని ఉండే వారు.
కామినీజారభావేషు సురతా మలినాశయాః లోభమోహవిచేతస్కాః పూర్తాదిసువృషోజ్ఝితాః
వారు పరస్త్రీ సంబంధాల్లో, సంభోగంలో మనస్సు మలినంగా, లోభం మాయ వల్ల అయోమయంగా, మంచి పనులు, దానం వదిలిపెట్టిన వారు.
తద్వచ్ఛూద్రాశ్చ యే కేచిద్బ్రాహ్మణాచారతత్పరాః ఉజ్జ్వలాకృతయో మూఢాః స్వధర్మత్యాగశీలినః
అలాగే, బ్రాహ్మణుల ఆచరణను అనుకరించే శూద్రులు కూడా, వెలుగు ముఖం ఉన్నా, మూర్ఖులు, తమ కర్తవ్యాన్ని వదిలిపెట్టే స్వభావం కలిగి ఉంటారు.
కర్తారస్తపసాం భూయో ద్విజతేజోపహారకాః శిశ్వల్పమృత్యుకారాశ్చ మంత్రోచ్చారపరాయణాః
వారు తపస్సు చేస్తూ, ద్విజుల తేజస్సును తగ్గించి, పిల్లలకు చిన్న వయసులో మరణం కలిగించేవారు, మంత్రోచ్చారణలో నిమగ్నంగా ఉంటారు.
శీలిగ్రామశిలాదీనాం పూజకాహోమతత్పరాః ప్రతికూలవిచారాశ్చ కుటిలా ద్విజదూషకాః
పల్లె దేవతలు, శిలలు మొదలైన వాటిని పూజిస్తూ, హోమాల్లో మునిగిపోయి, ప్రతికూలంగా ఆలోచించే, వంకర మనస్సు కలిగి, ద్విజులను అపహాస్యం చేసే వారు.
ధనవంతః కుకర్మాణో విద్యావన్తో వివాదినః ఆఖ్యాయోపాసనా ధర్మవక్తారో ధర్మలోపకాః
ధనం ఉన్నా, చెడ్డ పనులు చేసే వారు, విద్య కలిగి ఉన్నా, వాదించేవారు, ధర్మకథలు చెప్పి, ధర్మాన్ని పాడు చేసే వారు.
సుభూపాకృతయో దంభాః సుదాతారో మహామదాః విప్రాదీన్సేవకాన్మత్వా మన్యమానా నిజం ప్రభుమ్
మంచి రాజుల రూపంలో కనిపించి, డంబంగా, దాతలుగా, గొప్ప అహంకారంతో, బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారికి సేవను తమ గొప్పతనంగా భావించే వారు.
స్వధర్మరహితా మూడాః సంకరాః క్రూరబుద్ధయః మహాభిమానినో నిత్యం చతుర్వర్ణవిలోపకాః
తమ కర్తవ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, మూర్ఖులు, కలిసిన వంశంలో పుట్టినవారు, క్రూరమైన మనస్సు కలిగి, ఎప్పుడూ గొప్ప అహంకారంతో, నాలుగు వర్ణాలను నాశనం చేసే వారు.