శివపురాణమ్
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
శివపురాణం అనేది అత్యంత పవిత్రమైన గ్రంథం. ఇది ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలతో కూడి, ఏడు సంహితలుగా విభజించబడింది. ఈ సంహితలు విద్యేశ్వర, రౌద్రీ, శతరుద్ర, కోటిరుద్ర, ఉమా, కైలాస, వాయవీయ అని పేరుపొందినవి. వేదానికి సమానంగా భావించబడే ఈ శివపురాణం, బ్రహ్మానికి సమంగా, పరమమైన ఫలాన్ని ప్రసాదించగలదిగా పేర్కొనబడింది. ఈ ఏడు సంహితలతో కూడిన శివపురాణాన్ని భక్తితో సంపూర్ణంగా పారాయణ చేయగలవాడు, ఈ లోకంలోనే ముక్తిని పొందినవాడిగా చెప్పబడతాడు. శ్రుతులు, స్మృతులు, ఇతిహాసాలు, ఆగమాలు అన్నీ కలిపినా, ఈ శివపురాణానికి సమానంగా ఉండవు. ఈ పవిత్రమైన శైవపురాణాన్ని, శివుడు స్వయంగా ప్రశంసించాడు; వ్యాసుడు దీనిని సంక్షిప్తంగా రచించలేదు. ఇది సమస్త ప్రాణులకు మేలు చేస్తుంది, మూడు విధాల బాధలను తొలగిస్తుంది, సజ్జనులకు మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఇక్కడ ధర్మం మోసంలేకుండా, ప్రధానంగా వేదాంత జ్ఞానంతో బోధించబడుతుంది. అసూయ లేని, జ్ఞానులు తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు ఇందులో స్థిరంగా స్థాపించబడ్డాయి; ఇది మానవుల మూడు పురుషార్థాలకు అనుగుణంగా ఉంది. శైవపురాణం పూరాణాలలో మణికట్టు వలె ప్రకాశిస్తుంది. ఇందులో వేదాంత జ్ఞానం మెరిసిపోతూ, పరమాత్మతను గానంగా వర్ణిస్తుంది. దీనిని భక్తితో చదివేవారు, వినేవారు శంభువుకు ప్రియులై, పరమపదాన్ని పొందుతారు. ఈ విధంగా శివపురాణ మహిమను విన్న మహర్షులు, సూతుని దగ్గరికి వచ్చి, "వేదాంత సారభూతమైన, అద్భుతమైన ఈ పురాణాన్ని మాకు వినిపించు" అని కోరారు. మహర్షుల మాటలు విని, సూతుడు ఆనందంతో శంకరుణ్ని స్మరించి, మునులకు ఇలా చెప్పాడు: "సకల మునులు శివుని స్మరిస్తూ, ఈ శైవపురాణాన్ని వినండి. ఇది పురాణ సంప్రదాయానికి, వేద సారానికి అంకితమైనది. ఇక్కడ భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యాన్ని కలిగించే త్రిస్వరూప గానం మక్కువతో పాడబడుతుంది. వేదాంతం ద్వారా తెలిసే పరమార్థం స్పష్టంగా వివరించబడుతుంది." "ఈ పురాణం వేదసారంగా, అనేక యుగాలలో, అనేకసార్లు ప్రకటించబడింది. ప్రస్తుత యుగంలో, సృష్టి ప్రారంభంలో, ఆరు ఋషుల వంశస్థులు పరస్పరం సంభాషించుకున్నారు. వారిలో గొప్ప వివాదం ఏర్పడింది—'ఇది పరమం, ఇది కాదు' అని. అందుకే వారు క్షయించని బ్రహ్మను ఆశ్రయించి, వినయపూర్వకంగా చేతులు జోడించి ఇలా అడిగారు: 'ప్రభూ! మీరు సమస్త లోకాలకు సృష్టికర్త, సమస్త కారణాలకు కారణము. ఎవరు ఆ పరమపురుషుడు? ఎవరు అన్ని తత్త్వాలకు అతీతుడు, పురాతనుడు, వాక్కు, మనస్సు కూడా చేరలేని వారు?' 'ఎవరినుంచి బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఇంద్ర, పంచేంద్రియాలు మొదటగా ఉద్భవించాయి? ఆ మహాదేవుడు, జగత్తుకు అధిపతి, సర్వజ్ఞుడు. ఆయనను పరభక్తితో తప్ప వేరే విధంగా ఎవరూ దర్శించలేరు. రుద్రుడు, హరి, హరుడు, ఇతర దేవతాధిపతులు కూడా ఆయన దర్శనం కోసం పరభక్తితో తపస్సు చేస్తారు.' 'ఇంకేం చెప్పాలి? శివుని భక్తి వల్లనే ముక్తి లభిస్తుంది. దేవతలపై భక్తి కూడా ఆయన కృప వల్లే కలుగుతుంది. కృప భక్తి వల్ల, భక్తి కృప వల్ల—ఇవి విత్తన-మొక్కల మాదిరిగా పరస్పర సంబంధితమైనవి.' 'కాబట్టి, ప్రభువు కృప కోసం భూమికి వెళ్లి, ఓ ద్విజులారా, వెయ్యేళ్లపాటు దీర్ఘ యజ్ఞాన్ని చేయండి. ఆ యజ్ఞంలో శివుని కృప వల్ల వేదసారం, సాధ్య సాధనాలను తెలుసుకోవచ్చు.' 'పరమపదమేమిటి? దానికి అత్యుత్తమ సాధనమేమిటి? ఎలాంటి సాధకుడు కావాలి? ఈ సత్యాన్ని చెప్పండి.' అని వారు అడిగారు. బ్రహ్మదేవుడు సమాధానంగా ఇలా వివరించాడు: 'శివపదాన్ని పొందడమే లక్ష్యం; శివుని సేవ చేయడమే మార్గం; శివుని కృప వల్ల, నశ్వర ఫలాలపై ఆసక్తి లేని వాడే నిజమైన సాధకుడు. వేదాల్లో చెప్పిన కర్మలను చేసి, వాటి ఫలాన్ని పరమేశ్వరునికి అర్పించినవాడు, ఆయన లోకాన్ని పొందుతూ, చివరికి పరమపదాన్ని పొందుతాడు. ఎవరి భక్తి ఎంతైతే, వారికి అంత ఫలితమొస్తుంది. మార్గాలు అనేకంగా ఉన్నాయి, స్వయంగా ప్రభువు ఉపదేశించినవి.' 'సారంగా చెప్పాలంటే, వినడం, చదవడం, మనస్సుతో ధ్యానం చేయడం—ఇవి ప్రధాన మార్గాలు. మహేశ్వరుని గురించి వినాలి, చదవాలి, ధ్యానించాలి. ఈ విధంగా శాస్త్రాధారం మనకు మార్గం. దీనివల్ల పరమపదాన్ని పొందవచ్చు. ప్రజలు కళ్ళతో ప్రత్యక్షంగా కనిపించేదానిని అనుసరిస్తారు; కాని, ప్రత్యక్షంగా కనిపించని విషయాలను వినిపించినద్వారా తెలుసుకుని, ఆచరిస్తారు.' 'అందుకే వినడం ప్రధానమైనది. గురువుని నోట విని, జ్ఞానవంతుడు తరువాత చదవడం, ధ్యానం చేయడం మొదలుపెడతాడు. ఈ సాధనను క్రమంగా పూర్తిగా ఆచరించడంవల్ల శివయోగం కలుగుతుంది. సలోక్యాది ఫలాలు క్రమంగా లభిస్తాయి. ఆ తరువాత, శరీర సంబంధమైన బాధలన్నీ, ఆనందమంతా తొలగిపోతాయి; సాధనలో కష్టాన్ని భరిస్తే, చివరికి ఆది నుండి అంతం వరకు మంగళమే కలుగుతుంది.' ఇక్కడ మునులు అడిగారు: "బ్రహ్మా! ఎలాంటి ధ్యానం చేయాలి? ఎలాంటి వినడం? చదవడం ఎలా చేయాలి? నిజంగా చెప్పండి." బ్రహ్మదేవుడు వివరించాడు: "మనస్సుతో పవిత్రతను కలిగించుకోవడం, తర్కాన్ని ప్రీతిగా స్వీకరించడం, శివుని గుణాలు, రూపాలు, లీలలను వర్ణించే నామాలను పూజ, జపాది విధానాలలో ధ్యానించడమే నిరంతర ధ్యానం. ఇది ప్రభువు దర్శనంతో లభించే, అన్ని మార్గాల్లో ప్రధానమైనది. శాస్త్ర పదాలతో, పాటలతో, మాట్లాడే మాటలతో శంభుని మహిమను, గుణాలను, రూపాలను, లీలలను రుచికరంగా, స్పష్టంగా ప్రశంసించడమే జపం. ఇది మధ్యస్థ మార్గంగా చెప్పబడింది. ఏ సాధనంతో అయినా, ఎక్కడైనా, శివుని విషయాలెన్నికలేని మాటలను శ్రద్ధగా వినడమే శ్రవణం; ఇది లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందిన, మిగిలిన వాటిలో ముఖ్యమైన మార్గం." ఈ విధంగా, శివపురాణ మహిమను, దాని భాగాలను, దాని పఠన, శ్రవణ, మనన విధానాలను మునులకు సూతుడు వివరించాడు.