శివపురాణమ్
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ఒకసారి, మహర్షులు సముదాయంగా కూడి, సూత మహర్షిని అడిగారు: “హే సూత మహాశయా! వేదాంత సారాన్ని, అద్భుతమైన పురాణాన్ని మాకు వివరించు.” సూతుడు, ఆ మహర్షుల మాటలు వినగానే, హర్షంతో పరిపూర్ణుడై, హృదయపూర్వకంగా శంకరుని ధ్యానిస్తూ ఇలా అన్నాడు: “ఓ ద్విజులారా! నేను కొంత భాగాన్ని మాత్రమే వివరించగలను; మొత్తం వివరించడం సాధ్యం కాదు. ఈ భాగాన్ని తెలుసుకున్నవాడెవరైనా వెంటనే మనశుద్ధిని పొందుతారు. ఈ భూలోకంలో, నేను ఎంత వెతికినా, ఎంత పరిశీలించినా, ఈ ఘోరమైన సంహితా నశింపజేయని పాపం ఒక్కటి కూడా కనబడదు. ఈ సంహితా, శివుడు ఆనందంతో ఉపనిషత్తుల సముద్రం నుండి సృష్టించి కుమారునికి అర్పించిన అమృతం వంటిది. దాన్ని యథార్థంగా గ్రహించి పానంచేసినవాడు అమరత్వాన్ని పొందుతాడు. బ్రహ్మహత్య వంటి ఘోరపాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తంగా, ఒక్క నెలపాటు ఈ సంహితను పారాయణ చేసినవాడు ఆ పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. అనుచిత దానాలు స్వీకరించడం, అపవిత్రమైన ఆహారం తినడం, దుష్టమైన మాటలు మాట్లాడడం వలన కలిగిన పాపాలు కూడా ఒక్కసారి ఈ సంహితను పారాయణ చేసినవారికి నశించిపోతాయి. ఈ సంహితను శివాలయంలో లేదా బిల్వవృక్షాల తోటలో పారాయణ చేసినవారు వాచా వర్ణించలేని ఫలితాన్ని పొందుతారు. శ్రాద్ధకార్యంలో భక్తితో బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టించి ఈ సంహితను పారాయణ చేసినవారి పితృదేవతలు శంభుని పరమపదాన్ని పొందుతారు. చతుర్దశి రోజున ఉపవాసంతో బిల్వవృక్ష మూలంలో ఈ సంహితను పారాయణ చేసినవారు శివుడు మరియు ఇతర దేవతలచే నేరుగా పూజింపబడతారు. ఇంకా అనేక సంహితలు ఉన్నాయి, అవన్నీ మనస్సులో ఉన్న కోరికలను ఫలప్రదంగా తీర్చే శ్రేష్ఠమైనవి, జ్ఞానవిచిత్రలీలతో నిండినవి. ఈ విధంగా వేదసమానమైన శైవపురాణాన్ని శివుడు స్వయంగా బ్రహ్మనుసారం రచించాడు. విద్యేశ, తార-రౌద్ర, వైనాయక, ఓమిక, మాతృ, పదకొండు భాగాల రుద్ర, కైలాస, శతరుద్ర— ఇవే ప్రసిద్ధి చెందిన పురాణాలు. కోటిరుద్ర, సహస్రకోటిరుద్ర, వాయవీయ, ధర్మపురాణం— ఇవన్నీ విశిష్టమైన పురాణాలుగా పేరుగాంచాయి. ఇవన్నీ కలిపి పన్నెండు సంహితలు, అత్యంత పవిత్రమైనవిగా భావించబడతాయి. వాటి శ్లోకాల సంఖ్యను నేను వివరించబోతున్నాను; మీరు శ్రద్ధతో వినండి. విద్యేశ సంహితలో పది వేల శ్లోకాలు, అలాగే రుద్ర, వైనాయక, ఓమిక, మాతృ పురాణాల్లో ఎనిమిది వేల శ్లోకాలు ఉంటాయి. పదకొండు రుద్రాల సమాహారంలో పదమూడు వేల శ్లోకాలు, కైలాస సంహితలో ఆరు వేల శ్లోకాలు, శతరుద్రలో మూడు వేల శ్లోకాలు ఉంటాయి. కోటిరుద్ర సంహితలో ముప్పై మూడు వేల శ్లోకాలు, సహస్రకోటిరుద్ర సంహితలో కోటి రుద్రాల శ్లోకాల సంఖ్య వందల కొద్దీ గణించబడుతుంది. వాయవీయ పురాణం సముద్రం కన్నా వంద రెట్లు ఎక్కువ, ఘర్మ పురాణం సూర్యుడికన్నా వెయ్యి రెట్లు ఎక్కువ. ఇలా శైవపురాణాల మొత్తం సంఖ్య లక్షకు చేరుకుంటుంది. కానీ వ్యాసుడు వాటిని ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తం చేశాడు. వాటిలో, శైవపురాణం నాల్గవది, ఏడు సంహితలతో కూడి ఉంది. ఆది కాలంలో శివుడు ఈ పురాణాన్ని లక్ష కోట్లు శ్లోకాలుగా సృష్టించాడు, కానీ సృష్టి ప్రారంభంలో చాలావరకు మరచిపోయారు. ద్వాపరాది యుగాల్లో, ద్వైపాయనాది ఋషులు దీన్ని పదినాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా విభజించారు. ఇప్పుడు, శివపురాణం ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా, ఏడు సంహితలతో, వేదసమానంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఏడు సంహితలు: మొదటిది విద్యేశ్వర, రెండవది రౌద్రీ, మూడవది శతరుద్ర, నాల్గవది కోటిరుద్ర, ఐదవది ఉమా, ఆరవది కైలాస, ఏడవది వాయవీయ. ఈ విధంగా ఈ ఏడు సంహితలు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఈ శివపురాణం, ఏడు సంహితలతో కూడినది, పరమోన్నతమైనది, బ్రహ్మసమానమైనది, సర్వోన్నతమైన ఫలాన్ని ప్రసాదించేది. దీనిని భక్తితో సంపూర్ణంగా పారాయణ చేసినవాడు జీవన్ముక్తుడవుతాడు. వందలాది శృతి, స్మృతి, పురాణ, ఇతిహాస, ఆగమ గ్రంథాల ఫలితమంతా కూడా శివపురాణానికి సమానం కాదు. ఈ పవిత్రమైన శైవపురాణాన్ని స్వయంగా శివుడు ప్రశంసించాడు. వ్యాసుడు, శివభక్తుడైనప్పటికీ, దీన్ని సంక్షిప్తంగా చేయలేదు. ఇది సమస్త జీవులకు మేలు చేసే, త్రివిధ తాపాలను తొలగించే, సద్గుణులకు మంగళాన్ని కలిగించే గ్రంథం. ఇక్కడ ధర్మాన్ని మాయ లేకుండా, ప్రధానంగా వేదాంత జ్ఞానంతో బోధించబడింది. దీనిని అసూయలేని, జ్ఞానవంతులు, మూడుపురుషార్థాలతో యుక్తులైన వారు తెలుసుకోవాలి. శైవపురాణం, పురాణాలలో శిరోమణిగా, వేదాంతజ్ఞానంతో ప్రకాశిస్తూ, పరమార్థాన్ని కీర్తిస్తూ, దీనిని భక్తితో పారాయణ చేసినవారు లేదా వినేవారు శంభువుకు ప్రియులై, పరమపదాన్ని పొందుతారు. ఈ మాటలు విన్న అనంతరంగా, మహర్షులు సూతుని ఇలా కోరారు: “హే సూతా! వేదాంత సారమైన, అద్భుతమైన పురాణాన్ని మాకు వివరించు.” మహర్షుల వాక్యాలను ఆలకించిన సూతుడు, ఆనందంతో శంకరుని స్మరిస్తూ, మునులందరిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: “మహర్షులారా! శివుని ధ్యానిస్తూ, నిష్కలంకుడైన ఆయనను స్మరిస్తూ, శైవపురాణాన్ని వేదసారంగా మీకు వినిపించబోతున్నాను. ఇక్కడ భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యాలను కలిగించే త్రివిధ గానం ప్రీతితో పాడబడుతుంది. వేదాంతం ద్వారా తెలిసే పరమార్థం స్పష్టంగా వివరించబడింది. ఈ పురాణం, అనేక యుగాలలో, అనేకసార్లు ప్రకటించబడింది. ప్రస్తుత కల్పంలో, సృష్టి ప్రారంభ సమయంలో, ఆరు ఋషికుల వంశాలు పరస్పరం సంభాషించాయి. వారి మధ్య గొప్ప వాదన నెలకొంది—‘ఇది పరమం, ఇది కాదు’ అని. ఆ తరువాత వారు, అవినాశి బ్రహ్మను, జగత్కర్తను ఆశ్రయించి అడిగారు. అందరూ వినయపూర్వకంగా, కరములను జోడించి ఇలా ప్రణమిల్లారు: “ప్రభూ! మీరు సర్వలోక సృష్టికర్త, ప్రతి కారణానికి కారణమైనవారు. సకల తత్త్వాలకు అతీతుడైన, పురాతనుడైన, మానసిక వాక్కులు కూడా చేరలేని ఆ పరమపురుషుడు ఎవరో మాకు తెలియజేయండి. బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఇంద్ర, ఇతర ఇంద్రియాదులు మొదటగా ఎవరి నుండి ఉద్భవించాయో, ఆ పరమతత్త్వాన్ని మాకు వివరించండి.” ఇలా మహర్షులు అడిగిన ప్రశ్నలకు, పురాణ కథనం ప్రారంభమైంది.