శివపురాణమ్
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ఓ మహర్షులారా! శివపురాణ మహిమను నేను వివరించబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి. చతుర్దశి రోజున ఉపవాసం ఉండి, రాత్రంతా జాగరణ చేసి, ఈ పురాణాన్ని పారాయణ చేయడం లేదా వినడం వలన కలిగే ఫలితాన్ని నేను ప్రకటిస్తున్నాను. కురుక్షేత్రాదుల వంటి పవిత్రక్షేత్రాలలో, సూర్యగ్రహణ సమయంలో, అన్ని దిక్కులలో తాను సమానమైన ధనాన్ని దానం చేసిన ఫలితాన్ని, బ్రాహ్మణులకు ముఖ్యంగా వ్యాసాది మహర్షులకు దానం చేసిన ఫలితాన్ని, ఈ పురాణాన్ని పారాయణ చేసినవారికి నిస్సందేహంగా లభిస్తుంది. ఈ శివపురాణాన్ని రోజు-రాత్రులు పారాయణ చేసే వారికి, ఇంద్రునితో సహా దేవతలు వారి ఆజ్ఞను ఎదురుచూస్తూ ఉంటారు. ఈ పురాణాన్ని ప్రతిరోజూ పారాయణ చేయడం లేదా వినడం వలన, వారు చేసే ప్రతి పుణ్యకార్యం కోట్ల రెట్లు ఫలిస్తుంది. ఇందులోని శ్రీరుద్ర సంహితను ఏకాగ్రతతో చదువుతున్నవారు, బ్రహ్మహత్య వంటి ఘోరపాపాలు చేసినా, కేవలం మూడు రోజుల్లో పవిత్రులవుతారు. ఒకవాడు, మౌనంగా ఉండి, భైరవుని ప్రతిమ ముందు రోజుకు మూడుసార్లు రుద్ర సంహితను పారాయణ చేస్తే, అతనికి కావలసిన అన్ని ఫలితాలు లభిస్తాయి. వటవృక్షం లేదా బిల్వవృక్షం చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తూ రుద్ర సంహితను పారాయణ చేసినవారు బ్రహ్మహత్యపాపం నుండి విముక్తులవుతారు. ఇక్కడ కైలాస సంహితా అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదిగా భావించబడుతుంది. అది బ్రహ్మస్వరూపంగా, ఓంకార తాత్పర్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా బోధిస్తుంది. కైలాస సంహితామహిమను శంకరుడు పూర్తిగా తెలుసు, వ్యాసుడు దాని సగాన్ని మాత్రమే తెలుసు, నేను బ్రాహ్మణులారా, దాని సగంలో సగం మాత్రమే తెలుసు. అందులో కొంత భాగాన్ని మాత్రమే నేను చెబుతాను; మొత్తం వివరించడం సాధ్యపడదు. అయినా, దాని కొంత భాగాన్ని తెలిసినా, మనస్సు వెంటనే పవిత్రమవుతుంది. ఈ లోకంలో, శక్తివంతమైన ఆ సంహితా నాశనం చేయలేని పాపం ఏదీ లేదని నేను ఎక్కడా కనుగొనలేదు. ఆ సంహితా, శివుడు ఉపనిషత్తుల సముద్రం నుండి ఆనందంగా ఉద్భవించి కుమారునికి అర్పించిన అమృతం వలె ఉంటుంది; దాన్ని సేవించినవారు నిజంగా అమరులవుతారు. బ్రహ్మహత్య వంటి ఘోరపాపాల నివారణ కోసం ఒక్క నెల రోజుల పాటు ఆ సంహితను పారాయణ చేసినవారు విముక్తులవుతారు. అనుచిత దానాలు స్వీకరించడం, అపవిత్ర భోజనం చేయడం, దుష్టవాక్యాలు పలకడం వలన కలిగే పాపాలు, ఒక్కసారి ఆ సంహితను పారాయణ చేసినా నశించిపోతాయి. శివాలయంలో లేదా బిల్వవనంలో ఆ సంహితను పారాయణ చేసినవారు, వచనాలతో చెప్పలేని ఫలితాన్ని పొందుతారు. భక్తితో ఆ సంహితను పారాయణ చేసి, శ్రాద్ధంలో బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టినవారి పితృదేవతలు, శంభుని పరమపదాన్ని చేరుతారు. చతుర్దశి ఉపవాసం చేసి, బిల్వవృక్షం వద్ద ఆ సంహితను పారాయణ చేసినవారిని, శివుడు దేవతలతో కలిసి ప్రత్యక్షంగా పూజిస్తాడు. ఇంకా ఇతర సంహితలు కూడా ఉన్నాయి, అవి కోరిన ఫలితాలను ప్రసాదిస్తాయి. అవన్నీ జ్ఞానవిలాసంతో నిండినవి, అత్యుత్తమమైనవి. ఈ విధంగా, వేదసమానమైన శైవపురాణాన్ని నేను వివరించాను. దీనిని మొదట శివుడే బ్రహ్మతత్త్వానికి అనుగుణంగా రచించాడు. విద్యేశ, తార-రౌద్ర, వైనాయక, ఓమిక, మాతృ, పదకొండు భాగాల రుద్ర, కైలాస, శతరుద్ర, కోటిరుద్ర, సహస్రకోటిరుద్ర, వాయవీయ (ధర్మ) అనే పురాణాలు ప్రసిద్ధమైనవి. ఇందులో మొత్తం పన్నెండు సంహితలు ఉన్నాయని, అవి అత్యంత పుణ్యప్రదమైనవని చెప్పబడింది. విద్యేశ సంహితలో పది వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి; రుద్ర, వైనాయక, ఓమిక, మాతృ పురాణాల్లో ఎనిమిది వేల శ్లోకాలున్నాయి. పదకొండు రుద్రాల సమాహారానికి పదమూడు వేల శ్లోకాలు, కైలాసానికి ఆరు వేల శ్లోకాలు, శతరుద్రానికి మూడు వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి. కోటిరుద్రకు ముప్పెడు పదకొండు వేల శ్లోకాలు, సహస్రకోటిరుద్రకు కోటి రుద్రాల సంఖ్యలో శ్లోకాలు ఉన్నాయి. వాయవీయము సముద్రాన్ని వంద రెట్లు, ఘర్మము సూర్యుడిని వెయ్యి రెట్లు, ఇలా శైవపురాణాల మొత్తం సంఖ్య లక్షకు చేరింది. కానీ, వ్యాసుడు దీన్ని ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తం చేశాడు. వీటిలో శైవపురాణం నాలుగవది, ఏడు సంహితలుగా విభజించబడింది. ప్రాచీన కాలంలో శివుడు ఈ పురాణాన్ని రచించాడు. మొదట ఇది కోటి శ్లోకాలుగా ఉండేది, కాని సృష్టి ప్రారంభంలో చాలా భాగం మరచిపోయారు. ద్వాపరయుగంలో ఇతర పురాణాలను పద్ధతిగా పంచి, ద్రౌపదాది మహర్షులు దీన్ని నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తం చేశారు. శివపురాణం ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలతో, ఏడు సంహితలుగా, వేదసమానంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. వాటిలో మొదటిది విద్యేశ్వర సంహిత, రెండవది రౌద్రీ, మూడవది శతరుద్ర, నాలుగవది కోటిరుద్ర, అయిదవది ఉమా, ఆరవది కైలాస, ఏడవది వాయవీయ సంహిత. ఈ ఏడు సంహితలు కలిగిన ఈ దివ్య శివపురాణం, బ్రహ్మసమానంగా, పరమోన్నతమైన ఫలితాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఈ ఏడు సంహితలతో కూడిన శివపురాణాన్ని భక్తితో పారాయణ చేసినవారు జీవన్ముక్తులుగా ప్రసిద్ధి చెందుతారు. వందలాది శృతి, స్మృతి, పురాణ, ఇతిహాస, ఆగమ గ్రంథాలు కలిపినా, ఈ శివపురాణానికి సమానంగా ఉండవు. ఈ పవిత్రమైన శైవపురాణాన్ని, శివుడు ప్రశంసించాడు. వ్యాసుడు కూడా దీనిని సంక్షిప్తంగా చేయలేదు. ఇది సమస్త ప్రాణులకు హితకరమైనది, త్రితాపాలను తొలగించేది, సజ్జనులకు మంగళాన్ని ప్రసాదించేది. ఇక్కడ ధర్మం వంచన లేకుండా, వేదాంతజ్ఞానం ప్రధానంగా బోధించబడింది. అసూయ లేని జ్ఞానులు దీనిని తెలుసుకోవలసినదిగా చెప్పబడింది. ఇది మానవులకు ధర్మ, అర్థ, కామ లక్ష్యాలను ప్రసాదిస్తుంది. శైవపురాణం పురాణాల్లో కిరీటమణిగా, వేదాంతజ్ఞానంతో ప్రకాశిస్తూ, పరమాత్మతత్త్వాన్ని ఘనంగా కీర్తిస్తుంది. దీనిని పరమభక్తితో పారాయణ చేయడం లేదా వినడం వలన, వారు శంభునికి ప్రియులై, పరమపదాన్ని పొందుతారు. ఈ విధంగా సూతుడు వివరించగా, ఆ మహర్షులు సూతుని ఇలా అడిగారు: "ఓ సూతమహాశయా! వేదాంతసారభూతమైన, అద్భుతమైన ఈ పురాణాన్ని మాకు పూర్తిగా పారాయణ చేయుము" అని కోరారు.