శివపురాణమ్

ప్రపంచ సృష్టి, లయ, ఆరు మార్గాల నిజ స్వరూపం, ఆ పరమ పదాన్ని — ఆ స్థానం ధరించే పురుషుని గురించి వివరిస్తూ, శివ మహిమాన్ను శాస్త్రం పేర్కొంటుంది. ఆ శ్రేష్ఠమైన, అవిభాజ్యమైన బ్రహ్మతత్త్వం — శివుడు, జగత్కర్త, బద్ధజీవులూ బంధాల సముదాయమైన ఈ లోకానికి నిత్యాధిపతి. ఆయనకు భయం లేదు; ఆయనకు వృద్ధి, హాని లేవు; క్షయించని స్వరూపుడు; అంతర్భాగానూ, బాహ్యభాగానూ వ్యాపించి ఉన్నా, వాటి బంధనాల నుండి స్వతంత్రుడు. అయనలో ఎటువంటి అధిక్యమూ ఉండదు; అన్ని లోకాలనుండి నిత్యంగా భిన్నుడు; లింగ, లక్షణ రహితుడు; వర్ణించలేనివాడు; వాక్కు, మనస్సుకు అందని పరమాత్మ. ఒక్క కాంతి స్వరూపుడు; శాంతుడు, ప్రశాంతుడు, ఎప్పుడూ ప్రకాశించే వాడు; మంగళకరమైనదానికి నిలయం; అపారమైన శక్తితో నిండినవాడు. ఈ విధంగా విరూపాక్షుని స్వరూపాన్ని గ్రహించిన బ్రహ్మ, నారాయణులు భయంతో, చేతులు మస్తకంపై జోడించి, వినయపూర్వకంగా ఇలా ప్రార్థించిరి: "దేవా! నేను అజ్ఞానుడా, జ్ఞానుడా, నీవే మొదట నన్ను సృష్టించావు. ఈ మాయలో పడి, తప్పు ఎవరిదీ అని ఎవరూ చెప్పలేరు. నీ సమక్షంలో నా అజ్ఞానం ఉండిపోవచ్చు, ప్రభూ; నా లేదా ఇతరుల కర్తవ్యాన్ని ఎవరూ నిర్భయంగా చెప్పగలరా? మనిద్దరి మధ్య జరిగిన వాదన కూడా మంగళదాయకమే; ఎందుకంటే నీ పాదాలకు నమస్కరించడం ఫలదాయకం. నీ మహిమను వర్ణించటానికి మాటలు చాలవు; నీ ముందు భక్తులు మౌనంగా ఉండడం తప్పుకాదు. ఇక్కడ ఏ కార్యం చేయాలి? నాకు తెలియదు; మనసుకు వచ్చినదాన్ని చెప్పి నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. కారణతత్త్వాన్ని నీవే ఇచ్చావు; కాని నీ మాయ వల్ల మరిచిపోయాను; మాయలో మునిగి, గర్వంతో మునిగిపోయాను; ఇప్పుడు మళ్లీ నీవే బోధిస్తున్నావు. ఎక్కువ చెప్పి ప్రయోజనం లేదు, ప్రభూ; నిన్ను గ్రహించాలనుకొని భయపడుతున్నాను. భయపడేవారి దుఃఖాన్ని నాశనం చేసే మహాదేవా! అందుకే, నేడు నా అపరాధాన్ని క్షమించు శంకరా!" ఈ విధంగా బ్రహ్మ, విష్ణువులు ప్రార్థించగా, పరమేశ్వరుడు సంతోషంతో, సౌమ్యమైన చిరునవ్వుతో వారితో ఇలా అన్నాడు: "బ్రహ్మా, విష్ణువులారా! నా మాయ వశమై, మీ తంత్రమే గొప్పదని గర్వంతో, మీరు పరస్పరం విరుద్ధంగా ప్రవర్తించారు. వాదంలో నిమగ్నులై, పోరాటానికీ దిగారు; అందువల్ల సృష్టికార్యం నిలిచిపోయింది. అజ్ఞానంతో, గర్వంతో కలహం కలిగింది; దాన్ని తొలగించేందుకు నేను స్వయంగా మీ గర్వాన్ని, మాయను కలిగించాను. లింగ స్వరూప ప్రదర్శనతో మిమ్మల్ని నియంత్రించాను. కనుక ఇకపై వాదన, సంకోచాన్ని విడిచిపెట్టి, అసూయ లేకుండా, మీ మీ కర్తవ్యాలను యథాపూర్వం, నా ఆజ్ఞతో, జ్ఞాన సమూహాలతో కలసి నిర్వర్తించండి. మీరు జగత్కారణులుగా ప్రఖ్యాతి పొందేందుకు, నేను మీ ఇద్దరికీ ‘సూత్ర’ అనే ఐదు అక్షరాల మంత్రరత్నాన్ని ఇచ్చాను. నేను చెప్పినదంతా మరిచిపోయారు; ఇప్పుడు మళ్లీ నా ఆజ్ఞతో పూర్తిగా ఇస్తున్నాను. దాని లేకుండా సృష్టి, సంరక్షణ చేయలేరు." అని చెప్పి, మహేశ్వరుడు నారాయణునికీ, బ్రహ్మదేవునికీ మంత్రరాజుని, జ్ఞాన సమూహాన్ని అనుగ్రహించాడు. ఆ పరమదివ్య ఆజ్ఞను, మంత్రరత్నాన్ని, కళలన్నింటినీ పొందిన బ్రహ్మ, విష్ణువులు దేవాదిదేవుని పాదాలకు దండంగా నమస్కరించి, భయమును విడిచి, ఆనందంతో, ప్రశాంతంగా నిలిచారు. ఆ క్షణంలో, ఆ అద్భుతమైన దివ్య లింగం ఎక్కడికో అంతర్ధానమైంది. వారు ఎక్కడ వెతికినా ఆ లింగాన్ని కనుగొనలేక, ‘హాయ్!’ అని విలపిస్తూ, వారి మమకారం ఒక్కసారిగా విచ్ఛిన్నమైంది. ‘ఇది ఏదో విచిత్ర సంఘటన!’ అని పరస్పరం చెప్పుకుంటూ, శంభుని అపారమైన మహిమను ధ్యానించగా, వారి మనోభేదం పోయింది. పరస్పర స్నేహాన్ని పొందిన వారు, ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకుని, లోక కార్యాలకై బయలుదేరారు. అప్పటినుండి, ఇంద్రాది దేవతలు, అసురులు, ఋషులు, మనుషులు, నాగులు, స్త్రీలు — అందరూ, నియమాన్ని అనుసరించి, లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి, లింగరూపంలో శివుని పూజించసాగారు. ఇక్కడ శౌనకుడు ఇలా అడిగాడు: "ప్రభూ! పరమమైన లింగ ప్రతిష్ఠా విధానాన్ని, శివుడు లింగమూ, మూర్తినీ ఎలా స్థాపించాడో వినాలని కోరుతున్నాను." అందుకు సూతుడు ఇలా వివరించాడు: "శుభమైన రోజున, శుక్లపక్షంలో, శైవాగమ విధానాన్ని అనుసరించి, లింగాన్ని యథావిధిగా ప్రతిష్ఠించాలి. శుభప్రదేశాన్ని ఎంపిక చేసి, భూమిని పరిశీలించి, శుభలక్షణాలను పరిశీలించిన తర్వాత పూజకు సంబంధించిన పది కర్మలను నిర్వహించాలి. స్థలాన్ని శుద్ధి చేసి, సంబంధిత కర్మలు చేసి, లింగాన్ని స్నానస్థలానికి తీసుకెళ్లాలి. ప్రతిమా శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా లింగంపై అవసరమైన లక్షణాలను వేయాలి. లింగాన్ని, పీఠికతో పాటు, ఎనిమిది లేదా ఐదు రకాల మట్టితో, నీటితో, గోవు పంచగవ్యాలతో శుద్ధి చేయాలి. పీఠికతో కలిపి పూజించి, దివ్య జలపాత్ర వద్ద అభిషేకం చేయాలి. పరిశుద్ధమైన అభిషేక మందిరంలో, అందంగా అలంకరించి, ద్వారాలు, ప్రాకారముతో, దర్భమాలతో అలంకరించాలి. ఎనిమిది దిక్పాలక హస్తినులు, ఎనిమిది దిక్పాలక పాత్రలు, ఎనిమిది మంగళద్రవ్యాలు, దిక్పాలకుల పూజతో అక్కడ ఏర్పాటుచేయాలి. మధ్యలో బంగారం లేదా చెక్కతో తయారైన, పద్మలక్షణంతో కూడిన ఆసనాన్ని, పెద్ద వేదికతో కలిపి ఏర్పాటు చేయాలి." ఇలా శాస్త్రోక్తంగా లింగ ప్రతిష్ఠా విధానాన్ని వివరించారు.